Μωχάμεντ Ι. Μπενγκούζι: "Το μυθιστόρημα εστιάζει περισσότερο στη φιλία ανθρώπου και παπαγάλου, μια σχέση που προσωπικά θεωρώ ανεξιχνίαστη και κάπως υποτιμημένη".

Στο τελευταίο του μυθιστόρημα Το Τελευταίο Καρναβάλι του Χουάν Ρομάν Ντομένικο, ο Μωχάμεντ Ι. Μπενγκούζι μας ταξιδεύει από την Ελλάδα στη ζούγκλα του Ρίο ντε λα Πλάτα, μέσα από την ιστορία της Ρεβέκκας, μιας γυναίκας που ακολουθεί τα όνειρά της με ακραίο τρόπο, συναντά παπαγάλους και επιστρέφει για να κλείσει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Το μυθιστόρημα συνδυάζει μαγικό ρεαλισμό, χιούμορ και προβληματισμό για την ανθρώπινη ελευθερία, τη σχέση μας με τη φύση και τη συμφιλίωση με το παρελθόν. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο συγγραφέας μιλά για την πηγή έμπνευσής του, τους συμβολισμούς του έργου και την ανάγκη να ακολουθούμε τα όνειρά μας χωρίς φόβο.

Η Ρεβέκκα ακολουθεί τα όνειρά της και φεύγει από την Ελλάδα για τη ζούγκλα του Ρίο ντε λα Πλάτα. Πόσο ρεαλιστικό είναι να ακολουθήσει κανείς τα όνειρά του με τόσο ακραίο τρόπο, και τι θέλατε να πείτε για την ανθρώπινη ελευθερία;

Το πιο ρεαλιστικό είναι να ακολουθήσει κανείς τα όνειρά του, με οποιονδήποτε τρόπο, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Τα υπόλοιπα σενάρια είναι απλά κακές εκδοχές του εαυτού μας και της πραγματικότητας. Όσον αφορά την ανθρώπινη ελευθερία, ο καθένας ορίζει τη δική του ελευθερία στα μέτρα του και τη νοημοσύνη του. Για κάποιους δηλαδή η οικονομική άνεση είναι συνώνυμο της ελευθερίας, για άλλους να περνούν τη θάλασσα αφήνοντας πίσω τους τον πόλεμο, ενώ για μερικούς ελευθερία σημαίνει απλά να ζεις με αξιοπρέπεια. Η Ρεβέκκα αντικατοπτρίζει όλους εκείνους που θέλουν να ζήσουν κάνοντας αυτό που αγαπάνε περισσότερο χωρίς να σκέφτονται τις επιπτώσεις και κυρίως, χωρίς να ακούν τις συμβουλές τρίτων.

Η ιστορία συνδέει θάνατο, κληρονομιά και παπαγάλους. Τι σημαίνει για εσάς η σχέση ανθρώπου και ζώου στο μυθιστόρημα, και μπορεί τα ζώα να καθρεφτίσουν την ανθρώπινη ψυχή;

Το μυθιστόρημα εστιάζει περισσότερο στη φιλία ανθρώπου και παπαγάλου, μια σχέση που προσωπικά θεωρώ ανεξιχνίαστη και κάπως υποτιμημένη, καθώς δεν είναι η πρώτη που σκεφτόμαστε όταν συζητάμε για τη σχέση του ανθρώπου με τα ζώα. Μια σχέση, κατά τη γνώμη μου, που ίσως αμφισβητεί και τον τίτλο του καλύτερου φίλου του ανθρώπου.

Οι παπαγάλοι, ιδιαίτερα οι πολυλογάδες, ας πούμε, και ευφυής παπαγάλοι, όπως οι Amazona Aestiva και οι Γκρι Ζακό, καθρεφτίζουν λίγο την παιδική ψυχή του ανθρώπου και την περιέργεια να μάθουμε το καθετί και πώς προφέρεται.

Η Ρεβέκκα επιστρέφει στην πατρίδα της άρρωστη και ετοιμοθάνατη. Είναι αυτό μια μεταφορά για τις ρίζες, τον θάνατο ή τη συμφιλίωση με το παρελθόν;

Η Ρεβέκκα επιστρέφει στην πατρίδα της άρρωστη και ετοιμοθάνατη μετά από απουσία τριάντα ετών για να κλείσει μια υπόθεση που εκκρεμεί από τα εφηβικά της χρόνια.  Επιθυμεί πριν φύγει, να λογαριαστεί με τους θείους της που προσπάθησαν να την εκμεταλλευτούν τότε που ήταν ορφανή και μόνη. Θέλει να σκαλίσει το παρελθόν της, αλλά με έναν αλλοπρόσαλλο και παιχνιδιάρικο τρόπο. Και για μένα ο τρόπος που επιλέγει, είναι μια μεταφορά του πρώτου και μεγάλου βήματος προς τη επιζητούμενη συμφιλίωση και με το παρελθόν, μα κυρίως με την ιδέα του θανάτου.

Ο παπαγάλος Μπότζω βιώνει συναισθήματα όπως το πένθος. Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία μπορεί να δώσει στα ζώα μια ψυχολογική διάσταση που στην πραγματική ζωή αγνοούμε;

Η λογοτεχνία μπορεί να δώσει διάσταση στα πάντα. Στα ζώα, στα έντομα και σίγουρα και στα τέρατα του βυθού. Ακόμα και ένα αντικείμενο όπως ένας στύλος ή ένα δρεπάνι, με λίγη φαντασία μπορείς να τα ψυχογραφήσεις. Από τη στιγμή που ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ως κατσαρίδα στην μεταμόρφωση του Κάφκα, για μένα όλα είναι πιθανά. Το πένθος όμως που βιώνει ο παπαγάλος στο μυθιστόρημα δεν αποτελεί κομμάτι της φαντασίας μου, γιατί οι παπαγάλοι πράγματι πενθούν σαν εμάς, και αυτό είναι κάτι που απασχολεί χρόνια τους ζωολόγους. Αυτή η πληροφορία άλλωστε, είναι που πάνω της γεννήθηκε και όλο το μυθιστόρημα.

Το μυθιστόρημα έχει έντονα στοιχεία μαγικού ρεαλισμού. Πιστεύετε ότι η πραγματικότητα χρειάζεται «μαγικά» για να κατανοήσουμε βαθύτερα τα ανθρώπινα συναισθήματα;

Υπάρχουν μερικά εργαλεία για να κατανοήσουμε έστω και λίγο τα συναισθήματά μας. Η ψυχανάλυση είναι ίσως είναι το βασικότερο από αυτά. Όταν όμως η επιστήμη αδυνατεί να δώσει εξηγήσεις, η τέχνη, η λογοτεχνία, και ιδιαίτερα ο μαγικός ρεαλισμός και η εξωπραγματική αντίληψή του, μπορεί να μας βοηθήσουν υποσυνείδητα στην κατανόηση όσων μας μπερδεύουν. Και εννοείται πως η πραγματικότητα χρειάζεται μαγικά για να «παλεύεται»

Η Ρεβέκκα ετοιμάζει διαγωνισμό κληρονομιάς λίγο πριν πεθάνει. Είναι αυτή μια πρόκληση για την έννοια της εξουσίας και του ελέγχου ακόμα και μετά τον θάνατο;

Ο διαγωνισμός είναι μια κίνηση εκδίκησης. Αντίποινα μιας νεκρής κατά της εξουσίας των κληρονόμων θείων της. Μια ανοιχτή υπόθεση που έπρεπε να κλείσει η Ρεβέκκα ακόμα και μετά τον θάνατο. Ο διαγωνισμός κληρονομιάς και ειδικά το χρηματικό έπαθλο του, είναι ο τρόπος που σκαρφίστηκε η Ρεβέκκα για να ξεγελάσει δυο άπληστες φιγούρες της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, τους θείους της, τους εκφραστές του δικομματισμού στην οικογένεια. Τους έκανε να συρθούν από το μοναδικό πράγμα που τους λυγίζει - τα χρήματα. 

Η Ρεβέκκα «βαφτίζεται» στον Αμαζόνιο και γίνεται ένα με τη ζούγκλα. Τι συμβολίζει η μεταμόρφωση και η επαφή με τη φύση για τον χαρακτήρα και για εσάς ως συγγραφέα;

Ο Αμαζόνιος και τα μυστικά του με ελκύουν και μου φουντώνουν την περιέργεια περισσότερο και από τα ευρήματα ζωής στο διάστημα. Στο μυαλό μου ο άνθρωπος γεννήθηκε στον Αμαζόνιο, και από εκεί ξεκίνησε και έπειτα μετανάστευσε στις ηπείρους. Η μεταμόρφωση της Ρεβέκκας στην ζούγκλα συμβολίζει την πνευματική αναγέννηση, ένα στάδιο που πιστεύω πως περνάμε σχεδόν όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή στη ζωή μας. Η ιδέα άλλωστε της βάφτισης του αστού στον Αμαζόνιο για να ξεπλύνει τις αμαρτίες του και να συνεφέρει τη ζωή του, πάντοτε μου άρεσε.

 Βλάρα Αλεξία