Open Mind

Το Kontakthof της Pina Bausch, στην αναβίωσή του από το Εθνικό Θέατρο σε σύμπραξη με το Pina Bausch Foundation, δεν λειτουργεί ως μουσειακό αποτύπωμα ενός εμβληματικού έργου αλλά ως ζωντανή, παλλόμενη εμπειρία που επιβεβαιώνει τη διαχρονικότητά του. Τριάντα επτά χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα, το έργο επιστρέφει όχι για να αναπαραχθεί μηχανικά, αλλά για να ξανατεθεί στο παρόν, μέσα από σώματα που κουβαλούν άλλες ηλικίες, άλλες βιογραφίες, άλλες ευθραυστότητες. Η επιλογή ενός εξ ολοκλήρου ελληνικού θιάσου αποδεικνύεται καίρια, καθώς η παράσταση δεν μιμείται το ύφος της Bausch αλλά αφουγκράζεται το εσωτερικό του ρυθμό, αφήνοντας χώρο στην ανθρώπινη παρουσία να αναδυθεί με αφοπλιστική ειλικρίνεια.

  Στην ιστορική σκηνή του Καρόλου Κουν, εκεί όπου η μνήμη συναντά το παρόν, η Μαρία Πρωτόπαππα παραδίδει μια « Γέρμα » που τη βιώνεις σωματικά. Η επιστροφή της στο Υπόγειο δεν είναι μόνο μια σκηνοθετική κατάθεση, αλλά μια συγκλονιστική ερμηνευτική αποκάλυψη. Η Πρωτόπαππα ενσαρκώνει την ηρωίδα του Λόρκα όχι ως ένα θύμα της μοίρας, αλλά ως ένα μνημείο ασυμβίβαστου πάθους, μια γυναίκα που παλεύει να ορίσει το «ανορίωτο» ανάμεσα στα δεσμά της κοινωνικής σύμβασης και την ορμή της φύσης.

  Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου συνεχίζει τη σειρά « Σκίτσο », έναν θεσμό που δίνει χώρο σε δημιουργούς να πειραματιστούν με τη φόρμα και τα όρια της σκηνικής γλώσσας. Στο τρίτο μέρος αυτής της διαδρομής, το « Χρονικό μιας εξημέρωσης (Οδηγός καλών τρόπων )» σε σύλληψη της Σταυρούλας Σιάμου, βρεθήκαμε μπροστά σε μια παράσταση που επιχείρησε να αποδομήσει την κοινωνική μας συμπεριφορά και τους κανόνες ευγένειας που μας διέπουν.

  Η θεατρική παράσταση « Γυναίκες από Δίχταμο (Έρωντα) », σε σκηνοθεσία και διασκευή του Χρήστου Παναγιώτου, αποτελεί μια μυσταγωγική κάθαρση που φέρνει στο φως τη δωρική και συνάμα εύθραυστη φύση της γυναίκας. Κατορθώνοντας το δύσκολο εγχείρημα να συμπλέξει τέσσερα εμβληματικά έργα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, τη «Γέρμα», το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα», τον «Ματωμένο Γάμο» και τον «Περλιμπλίν και Μπελίσα», η παράσταση προσφέρει μια συμπαγή, ποιητική εμπειρία που υπερβαίνει τα όρια του χρόνου και του τόπου. Ο σκηνοθέτης, με ιδιαίτερη μέριμνα στον λόγο του μεγάλου Ισπανού ποιητή, στήνει μια σκηνική αλληγορία όπου το πεπρωμένο, ο έρωτας και ο θάνατος συνομιλούν αδιάλειπτα, δημιουργώντας έναν κόσμο που ισορροπεί με δεξιοτεχνία ανάμεσα στη μνήμη και το παράλογο. Στο επίκεντρο βρίσκονται τέσσερις ηρωίδες, σκιές και φωνές που αναζητούν την ύπαρξή τους μέσα σε ένα περιβάλλον ασφυκτικών κοινωνικών συμβάσεων. Αυτές οι γυναίκες, που «μιλούν με τη σιωπή τους», τραβούν νήματα από το παρελθόν γ...

  Είναι πραγματικά συγκλονιστικό να βλέπεις πώς μια παράσταση μπορεί να μεταμορφώσει τη σχολική γνώση σε ένα ζωντανό, παλλόμενο υπερθέαμα που μιλά απευθείας στην ψυχή των παιδιών. Η παράσταση « Οι Θεοί του Ολύμπου και η Γέννηση του Κόσμου » της Κάρμεν Ρουγγέρη στο Christmas Theater δεν είναι απλώς μια θεατρική παραγωγή, αλλά μια σπάνια εμπειρία θέασης, ένας ύμνος στη φαντασία και τον σεβασμό προς την αρχαία ελληνική μυθολογία που καταφέρνει να μαγέψει ολόκληρη την οικογένεια. Η αφήγηση ξεκινά με έναν τρόπο σχεδόν τελετουργικό αλλά ταυτόχρονα παραμυθένιο, καθώς ξετυλίγεται το νήμα της κοσμογονίας. Από το απόλυτο Χάος μέχρι τη γέννηση της Γης, της Θάλασσας και του φτερωτού Έρωτα, η Κάρμεν Ρουγγέρη οδηγεί τους θεατές σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας για τις ρίζες του κόσμου. Η μετάβαση από τη δημιουργία των στοιχείων της φύσης στη γέννηση του Δία και την εγκαθίδρυση των Θεών του Ολύμπου γίνεται με τέτοια ροή και θεατρική ευφυΐα, που ακόμα και οι πιο σύνθετοι μύθοι γίνονται απόλυτα κατανοητοί...

  Οι Κούρδοι του Γιάννη Καμπύση εκδίδονται το 1897 και, από τότε, εμφανίζονται σποραδικά στη σκηνή, σε εποχές και συγκυρίες όπου η αριστερή ιδεολογική τους φόρτιση δεν λειτουργεί ανασταλτικά. Ο Πέτρος, η Σμαράγδα, η κυρά Σταβρόπλενα, η Αννέτα και ο Βάσος διανύουν ενάμιση αιώνα σχεδόν θεατρικής αορατότητας. Είναι απόντες, όπως και το ζεύγος των Αρμενίων εξορίστων του έργου, που δεν εμφανίζονται επί σκηνής, αλλά γίνονται παρόντες μέσα από τις αφηγήσεις των άλλων και τον κρότο των μπαούλων τους.

  Η δεξιά, η αριστερά και ο κυρ Παντελής Θέατρο Μικρό Παλλάς, σκηνοθεσία Σταμάτης Φασουλής Ερμηνεύουν: Στ. Φασουλής, Ελ. Καστάνη, Γ. Δεπάστας, Δ. Πολυκανδρίτου, Γ. Βουρδαμής, Απ. Καμιτσάκης, Γ. Κορομπίλης, Μ. Καραβά. Σκην.-κοστ.: Π. Μέξης. Φωτ.: Χρ. Θανάσουλα. Το θεατρικό έργο «Η δεξιά, η αριστερά και ο κυρ Παντελής» των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της νεοελληνικής λαϊκής κωμωδίας με έντονο πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο. Γραμμένο σε μια εποχή έντονων ιδεολογικών αντιπαραθέσεων, το έργο κατορθώνει να συνδυάσει το γέλιο με την κριτική ματιά, σχολιάζοντας με οξυδέρκεια τις πολιτικές διαιρέσεις της ελληνικής κοινωνίας και, κυρίως, τις επιπτώσεις τους στην καθημερινή ζωή του «μικρού ανθρώπου».

  Υπάρχουν στιγμές στο θέατρο που η σκηνή παύει να είναι ένα τεχνητό πλαίσιο και μετατρέπεται σε ένα χειρουργικό τραπέζι, όπου ανατέμνεται η ίδια η ανθρώπινη ψυχή. Η παράσταση « Ένα Κουκλόσπιτο » από την ομάδα Loxodox, σε σκηνοθεσία Αλκίνοου Δωρή, είναι ακριβώς αυτό: μια βαθιά τομή στο οικοδόμημα της αστικής ευτυχίας, που αποδεικνύει πως τα σπουδαία έργα δεν χρειάζονται θορυβώδη σκηνικά για να ακουστούν, αλλά αλήθεια και αίμα.

  Τα Κορακιστικά  στο πλάισιο του Φεστιβάλ Αναδρομές  ανέβηκαν σήμερα με έναν τρόπο που αποδεικνύει πως ένα κείμενο γραμμένο στις αρχές του 19ου αιώνα μπορεί να παραμένει ζωντανό, αιχμηρό και απολαυστικό. Το έργο του Ιακωβάκη Ρίζου Νερουλού, γραμμένο ως σατιρική απάντηση στη «μέση οδό» του Κοραή στο γλωσσικό ζήτημα, βρίσκει στη σύγχρονη σκηνή τον φυσικό του χώρο: εκεί όπου η υπερβολή, η γλωσσική σύγχυση και η ιδεολογική ακαμψία γίνονται υλικό για γέλιο.

Η παιδική σκηνή της Αμαξοστοιχίας–Θεάτρου το Τρένο στο Ρουφ φιλοξενεί για δεύτερη χρονιά την παράσταση « Φτου και Τρ_αίνω !» της Ομάδας ΒίΔα , μια διαδραστική εμπειρία που συνδυάζει θέατρο, μουσική, κούκλες και χιούμορ για να μυήσει τα παιδιά στον κόσμο των συναισθημάτων με τρόπο κατανοητό, βιωματικό και απόλυτα ψυχαγωγικό. Πρόκειται για μια παράσταση που δεν περιορίζεται στη διασκέδαση, αλλά διαθέτει έντονο εκπαιδευτικό χαρακτήρα, αποτελώντας πολύτιμο εργαλείο για την ανάπτυξη κοινωνικο-συναισθηματικών δεξιοτήτων.

                      Η παράσταση " Αγώνες και μεταμορφώσεις μιας γυναίκας " είναι το χρονικό μιας γυναίκας που παλεύει να επιβιώσει και τελικά να υπάρξει, σε έναν κόσμο που της έμαθε από παιδί να σωπαίνει. Από την καταπιεστική επαρχία μέχρι τη μάχη της καθημερινής επιβίωσης, η διαδρομή της είναι γεμάτη μικρές εξεγέρσεις, σιωπές, θυσίες και αλήθειες που καίνε. 

  Ένα κάποιο κενό της Βαλέριας Δημητριάδου Θέατρο Εμπορικόν «Ένα κάποιο κενό» είναι το τρίτο θεατρικό έργο της Ελληνίδας συγγραφέα, σκηνοθέτιδας και ηθοποιού Βαλέριας Δημητριάδου, που παρουσιάζεται από τον Οκτώβριο του 2025 στο Θέατρο Εμπορικόν στην Αθήνα. Το έργο δομείται ως επτά παράλληλες ιστορίες που μοιάζουν με μικρά μονόπρακτα αλλά αλληλοεπιδρούν και συνομιλούν μεταξύ τους• όλες επικεντρώνονται σε χαρακτήρες που βιώνουν ένα κοινό αλλά δύσκολα ομολογούμενο φαινόμενο: το αίσθημα κενού, αποσύνδεσης και μοναξιάς στη σύγχρονη ζωή.

  Είδαμε την παράσταση « Ο Φίλος μου ο Λευτεράκης » στην Αθηναϊκή Σκηνή και, με λίγα λόγια, περάσαμε υπέροχα.

  Στο Θέατρο Κιβωτός, η « Κουζίνα » του Άρνολντ Γουέσκερ είναι μια βιωματική κατάδυση σε έναν οργασμικό ρυθμό. Ο Γιώργος Κουτλής, αναμετρώμενος με ένα κλασικό δείγμα του βρετανικού ρεαλισμού του '50, καταφέρνει να παρακάμψει τη γραμμικότητα της αφήγησης, μετατρέποντας τη σκηνή σε έναν ζωντανό, παλλόμενο οργανισμό.

  Στο Θέατρο Ark, ο Άρης Μπινιάρης ενορχηστρώνει τη « Δίκη » του Φραντς Κάφκα με δομική ακρίβεια. Πιστός στην ιδιαίτερη σκηνοθετική του ταυτότητα, προσεγγίζει το εμβληματικό αυτό έργο μέσα από μια αυστηρή μουσική φόρμα, δημιουργώντας έναν παλμώδη σκηνικό μηχανισμό που στοχεύει απευθείας στο θυμικό του θεατή.

  Παρακολουθήσαμε μια παράσταση Θεάτρου Σκιών « Καραγκιόζης και ο Εραστής με το Κρυμμένο Πρόσωπο » που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα, με τον καραγκιοζοπαίχτη Νικόλα Πέππα να μας χαρίζει μια βραδιά γεμάτη γέλιο αλλά και μυστήριο.

  Στο Αγγέλων Βήμα, η θεατρική σκηνή μεταμορφώνεται στην αχανή αυστραλιανή ενδοχώρα για την παράσταση « Μακριά Νύχτα στη Γη του Νοντ » του Duncan Graham, ένα έργο που ισορροπεί δεξιοτεχνικά ανάμεσα στον ωμό ρεαλισμό και την υπαρξιακή αλληγορία. Η υπόθεση μας μεταφέρει στο οίκημα μιας μονάδας εκτροφής προβάτων, όπου δύο αδέλφια, ο Κέιν και ο Άαρον, συναντιούνται μετά από δέκα χρόνια σιωπής, την ώρα που ο πατέρας τους αργοσβήνει στο διπλανό δωμάτιο. Οι δύο ήρωες κουβαλούν τα τραύματά τους: ο Κέιν, ο πάλαι ποτέ ελπιδοφόρος δικηγόρος, επιστρέφει οικονομικά και ηθικά κατεστραμμένος, ενώ ο Άαρον, που έμεινε πίσω θεωρούμενος λιγότερο ικανός, είναι γεμάτος πίκρα και συσσωρευμένο θυμό.

Η απόφαση της Εταιρείας Θεάτρου «Χρυσηίδα» να παρουσιάσει στον Μικρό Κεραμεικό ένα δίπτυχο αφιέρωμα στη Λούλα Αναγνωστάκη και τον Γιώργο Χειμωνά, δεν αποτελεί απλώς μια θεατρική πράξη, αλλά μια οφειλόμενη τελετή μνήμης σε δύο από τις πιο επιδραστικές μορφές των ελληνικών γραμμάτων. Η παράσταση, συνθέτοντας το εμβληματικό « Ο ουρανός κατακόκκινο ς» με το πρωτότυπο κείμενο της Πολύνας Ευτυχίας Γκιωνάκη « Ο δικός μου χειμώνας », επιχειρεί και πετυχαίνει κάτι τολμηρό: να ενώσει το πολιτικό με το υπαρξιακό και το δημόσιο τραύμα με την ιδιωτική απώλεια.

  Η θεατρική πρόταση του Γιάννη Αποσκίτη, « Νοχαβελάνδη », έρχεται να ταράξει τα νερά της αθηναϊκής σκηνής, εισάγοντας ένα ιδιότυπο και τολμηρό είδος: το «western δωματίου». Υπό τη σκηνοθετική μπαγκέτα του Γιώργου Βουρδαμή, η παράσταση μετατρέπει τη σκηνή σε ένα κλειστοφοβικό ράντσο της Ντακότα, όπου η σκόνη της Άγριας Δύσης αναμειγνύεται με τη στάχτη του σύγχρονου Αμερικανικού Ονείρου, συνθέτοντας μια μαύρη φάρσα για την απληστία και την εμπορευματοποίηση της ανθρώπινης ιστορίας.

Η άφιξη της « Κουταλένιας » (Spoonface) του Λι Χολ στο Θέατρο Μουσούρη αποτελεί μια από τις πιο ουσιαστικές και συγκινητικές στιγμές της φετινής θεατρικής περιόδου. Υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Κώστα Σπυρόπουλου, το έργο αυτό δεν περιορίζεται στα στενά όρια μιας ιστορίας για τον αυτισμό ή την απώλεια, αλλά μεταμορφώνεται σε ένα φωτεινό μάθημα ζωής, υπενθυμίζοντάς μας πως η ομορφιά του κόσμου κρύβεται συχνά εκεί που οι πολλοί αρνούνται να κοιτάξουν.