Open Mind

Ο ήλιος στα μάτια των λιονταριών του Πάνου Δημάκη, από τις εκδόσεις Διόπτρα, είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει μια σχετικά άγνωστη σελίδα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, το επεισόδιο Τελλίνι. Με φόντο πραγματικά γεγονότα, ο συγγραφέας συνδυάζει την ιστορική έρευνα με τη μυθοπλασία και δημιουργεί μια ιστορία γεμάτη ένταση, πολιτικές ίντριγκες, έρωτα και ανθρώπινα πάθη. Οι ήρωες αποκτούν ουσία και εξελίσσονται φυσικά μέσα στην αφήγηση, ενώ τα ιστορικά πρόσωπα εντάσσονται αρμονικά στην πλοκή. Η Κέρκυρα, η Ήπειρος, η Μικρά Ασία και η Ιταλία λειτουργούν ως ζωντανά σκηνικά που μεταφέρουν τον αναγνώστη στην ταραγμένη δεκαετία του 1920.

Το Υπάρχουν μέρες… της Αλεξίας Καλογεροπούλου είναι ένα εικονογραφημένο βιβλίο που μιλά στα παιδιά για τα συναισθήματα με έναν τρόπο απλό, κατανοητό και ουσιαστικό. Μέσα από τις εναλλαγές του καιρού, τα παιδιά αναγνωρίζουν ότι η χαρά, ο θυμός, η λύπη, ο φόβος και η ηρεμία είναι φυσικές καταστάσεις, που αλλάζουν όπως αλλάζει και ο ουρανός. Το βιβλίο δεν χωρίζει τα συναισθήματα σε «καλά» και «κακά», αλλά βοηθά τους μικρούς αναγνώστες να τα αποδεχτούν και να μάθουν να τα διαχειρίζονται. Η λιτή αφήγηση αφήνει χώρο για συζήτηση και προβληματισμό, ενώ η ζεστή εικονογράφηση της Κατερίνας Παπαδημητροπούλου λειτουργεί συμπληρωματικά με το κείμενο, ενισχύοντας τη συναισθηματική εμπειρία της ανάγνωσης. Οι εικόνες γίνονται αφορμή για παρατήρηση, έκφραση και διάλογο ανάμεσα στο παιδί και τον ενήλικα.

Η νέα ποιητική συλλογή της Δήμητρας Παλαπάνη, «Φωνήεν σε μπλάβο σύννεφο» (εκδόσεις Μετρονόμος), αποτελεί μια ουσιαστική ποιητική κατάθεση που καλεί τον αναγνώστη να επιβραδύνει τον ρυθμό της ανάγνωσης και να αφουγκραστεί τη δύναμη της γλώσσας. Η μουσικότητα των στίχων, η πυκνή εικονοποιία και ο έντονος συμβολισμός συνθέτουν ένα έργο εσωτερικό και βαθιά στοχαστικό, όπου οι λέξεις μετατρέπονται σε πεδίο αναζήτησης, μνήμης και αυτογνωσίας. Η Παλαπάνη δημιουργεί έναν ποιητικό κόσμο στον οποίο η μνήμη, η απώλεια, ο χρόνος, η ήττα, η νοσταλγία και η ελπίδα συνυφαίνονται οργανικά. Οι εικόνες της διαθέτουν κινηματογραφική ένταση και διαδέχονται η μία την άλλη με φυσική ροή. Το τρένο, ο νυχτερινός σταθμός, οι καμένες στέγες, η θάλασσα, οι σιωπές και τα γράμματα της αλφαβήτου μεταμορφώνονται σε σύμβολα της ανθρώπινης εμπειρίας και αποτυπώνουν την αγωνία, την απώλεια και την ανάγκη για μια νέα αρχή.

Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Πουλή «Social media: Η ελευθερία να μιλάς χωρίς να ακούγεσαι» συγκροτεί μια κριτική ανάλυση της ψηφιακής δημόσιας σφαίρας και αποδομεί την κυρίαρχη αντίληψη περί ελευθερίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η μελέτη τοποθετεί στο επίκεντρο τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες οργανώνουν την πληροφορία και διαμορφώνουν τις συνθήκες μέσα στις οποίες παράγεται και διακινείται ο λόγος. Στον πυρήνα της προσέγγισης αναδεικνύεται η λειτουργία των αλγοριθμικών μηχανισμών ως βασικού παράγοντα διαμόρφωσης της ορατότητας. Η ροή της πληροφορίας παρουσιάζεται ως ουδέτερη, ενώ στην πραγματικότητα οργανώνεται μέσα από συστήματα επιλογής και ιεράρχησης που καθορίζουν τι γίνεται αντιληπτό και τι παραμένει στο περιθώριο. Η εμπειρία του χρήστη συγκροτείται ως εμπειρία ελευθερίας, ενώ εντάσσεται σε ένα αυστηρά δομημένο περιβάλλον.

Οι « Ένοπλοι άγγελοι », το καινούργιο βιβλίο της Ντιάνας Τσιούλη, είναι μια ιστορία που ισορροπεί ανάμεσα στο πολιτικό σχόλιο και το βαθύ συναίσθημα. Η Τσιούλη έχει τον τρόπο να μεταφέρει την Ελλάδα στις σελίδες της, πλάθοντας χαρακτήρες τόσο οικείους και καθημερινούς, που σε κερδίζουν αμέσως με την πολυπλοκότητα και τη γοητεία τους. Καθώς ξετυλίγεται η πλοκή, παρακολουθούμε διάφορα πρόσωπα να παγιδεύονται στη δίνη του πολέμου, βιώνοντας όλη τη φρίκη, τα βασανιστήρια και την απώλεια του εαυτού τους. Κι όμως, μέσα σ’ αυτό το ζοφερό σκηνικό, γεννιέται ένας έρωτας θυελλώδης, που καταφέρνει να ξεκλέψει μια χαραμάδα ελπίδας και φωτός. Στην ουσία, οι «Ένοπλοι άγγελοι» λειτουργούν σαν μια υπενθύμιση: όσο δύσκολες κι αν είναι οι συνθήκες, η αγάπη υπάρχει εκεί, περιμένοντας μόνο να την αναγνωρίσουμε και να τη φυλάξουμε.

« Η τέχνη του να μην πεθαίνεις» – Οι Απείθαρχοι , το νέο μυθιστόρημα της Σεμίνας Διγενή από τις Εκδόσεις Άνεμος, είναι ένα έργο που θέτει στο επίκεντρο το μυθιστόρημα βγαλμένο από τη ζωή και από τους μεγάλους ήρωές της. Η Διγενή χτίζει διαφορετικά, φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους πρόσωπα, πρόσωπα που δεν είναι πλέον στη ζωή, να έρχονται να συνομιλήσουν στο σήμερα, σε έναν κόκκινο ουρανοξύστη που ανασαίνει και όπου ο χρόνος δεν υφίσταται πλέον. Σε ένα δυστοπικό μέλλον ή ένα ουτοπικό παρελθόν, θα λέγαμε πως στήνεται ένας διάλογος και μια «συνωμοσία», ώστε να ξεκινήσει η επανάσταση, κυρίως από μέσα μας.

Το νέο βιβλίο « Φύλα, μορφές και διαμορφώσεις » της Parvy Palmou είναι ένα εγχειρίδιο θεωρίας και βιωματικών ασκήσεων, βασισμένο στην επιβεβαιωτική ψυχοθεραπεία Gestalt και το Focusing. Μέσα από απλή μέθοδο και παραδείγματα άμεσα και κατανοητά, γίνεται για τον αναγνώστη ένα χρήσιμο εργαλείο για τον διαχωρισμό των φύλων και τις διάφορες μορφές τους. Με παραδείγματα από την καταπίεση και τα βασανιστήρια στη Μέση Ανατολή, αλλά και από καθημερινά γεγονότα ανθρώπων που φοβούνται να αποδεχτούν την πραγματική τους ταυτότητα, που βιώνουν την αποξένωση, το bullying και τον εκφοβισμό, η Palmou μάς δίνει ένα ολοκληρωμένο αποτέλεσμα.

Το πέμπτο βιβλίο  «Η Απαγωγή» της Αγγελικής Νικολούλη συγκροτεί ένα αστυνομικό θρίλερ που αντλεί τη δύναμή του από την αληθινή έρευνα και την άμεση σύνδεση με πραγματικά γεγονότα. Η αφήγηση οργανώνεται γύρω από δύο παράλληλες υποθέσεις, την απαγωγή ενός εφοπλιστή και της γραμματέως του και τη δολοφονία τριών μελών μιας οικογένειας, οι οποίες εξελίσσονται με τρόπο που ενισχύει τη διαρκή αίσθηση αβεβαιότητας και αγωνίας. Ακόμη μία αληθινή ιστορία μεταφέρει στο αναγνωστικό κοινό η Αγγελική Νικολούλη, η γνώριμη «Αγγελική» με το μικρό όνομα, όπως συνηθίζουν να τη φωνάζουν στην εκπομπή της.  Η συγγραφέας αξιοποιεί την εμπειρία της δημοσιογραφικής έρευνας και διαμορφώνει ένα ύφος που προσεγγίζει τη δομή της ζωντανής διερεύνησης. Η πλοκή εξελίσσεται με ρυθμό έντονο και διαρκώς μεταβαλλόμενο, ενώ η σταδιακή αποκάλυψη στοιχείων δημιουργεί συνθήκες συνεχούς ανατροπής. Η αφήγηση στηρίζεται στη λεπτομέρεια και στη διαρκή εναλλαγή πιθανών εκδοχών, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση ρεαλισμού...

Το βιβλίο Εγχειρίδιο ταξινόμησης ρωγμών της Ελένη Παυλίδου δίνει την αίσθηση ενός κόσμου που προσπαθεί να καταλάβει τον εαυτό του μέσα από τα σπασίματα του. Η γραφή είναι ζωντανή και τολμηρή. Συνδυάζει έντονες εικόνες με πιο “ψυχρές” γλωσσικές φόρμες και αυτό δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα ισορροπία. Το βιβλίο μιλά για την εμπειρία της πίεσης, της προσαρμογής και της εσωτερικής φθοράς με τρόπο άμεσο και καθαρό. Δεν κρύβεται πίσω από δύσκολες διατυπώσεις και κρατά μια σταθερή ένταση από την αρχή ως το τέλος.

Η νέα ποιητική συλλογή της Ευαγγελίας Κούρτη , «Υπάρχει πάντα ένας δρόμος» (εκδόσεις Μετρονόμος), αποτελεί μια ουσιαστική ποιητική κατάθεση που στρέφει το βλέμμα στον σύγχρονο άνθρωπο και στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής του. Η δημιουργός συνθέτει έναν κόσμο όπου ο πόλεμος, η προσφυγιά, η κοινωνική αδιαφορία, η μνήμη, η απώλεια και η ελπίδα συνυπάρχουν, μετατρέποντας την προσωπική εμπειρία σε συλλογικό βίωμα. Η θεματολογία της συλλογής αγγίζει με ευαισθησία και κοινωνική εγρήγορση ζητήματα που καθορίζουν τη σύγχρονη πραγματικότητα. Οι εικόνες των παιδιών του πολέμου, των καμένων δασών, της προσφυγιάς, της βίας και της μοναξιάς συνθέτουν ένα ποιητικό σύμπαν που συνομιλεί διαρκώς με την επικαιρότητα και την ανθρώπινη συνείδηση. Παράλληλα, η ποιήτρια αναζητά σταθερά τη δυνατότητα της αναγέννησης και της εσωτερικής μεταμόρφωσης, χαράσσοντας μια διαδρομή προς το φως ακόμη και μέσα από τις πιο σκοτεινές συνθήκες.

Το βιβλίο « Πατημένα 30 », το πρώτο μυθιστόρημα του Μιχάλη Νταγγίνη που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα, είναι ένα συγκλονιστικό κοινωνικό μυθιστόρημα που αποτυπώνει με ρεαλισμό και ευαισθησία τις αντιφάσεις της σύγχρονης ζωής. Μέσα από τις ιστορίες πέντε ανθρώπων, δύο ανδρών και τριών γυναικών, ο συγγραφέας συνθέτει ένα πολυφωνικό αφήγημα για μια κοινωνία που κινείται αδιάκοπα, όπου όλοι συνυπάρχουν, αλλά ταυτόχρονα παραμένουν βαθιά μόνοι. Κάθε ήρωας, μέσα από τη δική του οπτική, αναζητά μια διέξοδο, έναν τρόπο να συμφιλιωθεί με το παρελθόν, να αντιμετωπίσει το παρόν και να συνεχίσει να πορεύεται. Η μοναξιά, η αποξένωση, η ψυχική φθορά και η δυσκολία ουσιαστικής επικοινωνίας κυριαρχούν σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογική πρόοδος δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη συναισθηματική εξέλιξη. Ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα αίσθημα κενού, αναζητώντας συχνά παρηγοριά σε λανθασμένες διεξόδους που δεν θεραπεύουν τις πληγές τους, αλλά τις βαθαίνουν.

Η έκδοση « Απόρρητα έγγραφα της ΚΥΠ για το Κυπριακό: Ιούλιος-Αύγουστος 1974 » (Εκδόσεις Μεταίχμιο), υπό την επιστημονική επιμέλεια του ιστορικού Τάσου Σακελλαρόπουλου, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστοριογραφίας. Το βιβλίο αξιοποιεί 58 αποχαρακτηρισμένα δελτία πληροφοριών της ΚΥΠ και φωτίζει κρίσιμες πτυχές της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974. Η μελέτη παρουσιάζει σε «πραγματικό χρόνο» την εξέλιξη των γεγονότων κατά τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974, αποτυπώνοντας την πορεία προς την τραγωδία του «Αττίλα». Τα έγγραφα αναδεικνύουν την κλιμάκωση της κρίσης, το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και τη σταδιακή κατάρρευση της κατάστασης στο νησί.

Το βιβλίο Ο Όμηρος και ο Απαγωγέας – Μέρος Δεύτερο του Αλέξανδρου Παπαδάκη από τις εκδόσεις Κάκτος είναι ένα μυθιστόρημα που δεν ακολουθεί τους συνηθισμένους κανόνες της αφήγησης. Από τις πρώτες σελίδες γίνεται φανερό ότι ο συγγραφέας θέλει να προκαλέσει τον αναγνώστη να σκεφτεί και όχι απλώς να παρακολουθήσει μια αστυνομική ιστορία.

Ο Αντρέι Κουρκόφ στο νέο του μυθιστόρημα « Σαμψών και Ναντιέζντα » επιβεβαιώνει τη δεξιοτεχνία του στο να συνδυάζει την Ιστορία με το παράλογο και τον μαγικό ρεαλισμό. Το έργο τοποθετείται στην Ουκρανία του 1919, σε ένα Κίεβο που βρίσκεται στο επίκεντρο του εμφυλίου και αλλάζει διαρκώς χέρια ανάμεσα σε Λευκούς και Μπολσεβίκους. Η ατμόσφαιρα της εποχής αποδίδεται με ωμή ένταση και έντονη ιστορική αίσθηση. Ο ήρωας, ο Σαμψών, βιώνει από την αρχή μια τραυματική εμπειρία που σημαδεύει τη ζωή του και τον ωθεί σε μια πορεία επιβίωσης μέσα στο χάος. Το κομμένο του αυτί αποκτά συμβολική και σχεδόν μεταφυσική διάσταση, καθώς λειτουργεί ως ένα ιδιότυπο εργαλείο αντίληψης και επιβίωσης μέσα σε μια κοινωνία επιτήρησης και βίας. Η αφήγηση ενσωματώνει στοιχεία μαύρου χιούμορ και αστυνομικού μυστηρίου, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη ισορροπία ανάμεσα στο σασπένς και την αλληγορία.

« Σκύλομορφος », το νέο βιβλίο της Βασιλικής Χρυσοστομίδου, από τις Εκδόσεις Μετρονόμος, είναι ένα δυστοπικό μυθιστόρημα κομμένο σε στιγμές, εικόνες, σχεδόν σε πράξεις, που διαιρούνται και μας μεταφέρουν διαρκώς από το μέλλον στο παρόν, αναδεικνύοντας τον διαχωρισμό ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς. Η Χρυσοστομίδου, πολύ εύστοχα, έρχεται να αναδείξει τις τραγικές επιδράσεις της τεχνητής νοημοσύνης, τις κοινωνικές ανισότητες, την τοξικότητα, την εφήμερη εικόνα, αλλά και την αύξηση της κακής χρήσης των κοινωνικών δικτύων και των ανθρώπινων συναναστροφών. Ακολουθεί ένα μοτίβο όπου οι άνθρωποι παίρνουν μορφή σκύλου, μεταλλάσσονται προκειμένου να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή διαβίωση. Και τότε γεννιέται το ερώτημα: είναι κάτι τόσο μακρινό ή μήπως βρίσκεται ήδη πολύ κοντά μας; Η μετάβαση του Πρωθυπουργού από life coach σε Commander ίσως θυμίσει σε πολλούς την «Ιστορία της Θεραπαινίδας» της Μάργκαρετ Άτγουντ ή ίσως αναδείξει το πώς μπορεί να εξελιχθεί η αλόγιστη χρήση της τεχνητής νοημο...

Η Μαντώ Ζέρβα, στο παραμύθι της «Ανάμεσα» (εκδόσεις Μετρονόμος), συνθέτει ένα έργο παιδικής λογοτεχνίας με έντονο υπαρξιακό και παιδαγωγικό πυρήνα. Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά αλλά και σε ενήλικες, καθώς επιχειρεί να μιλήσει για τη διαδρομή της αυτογνωσίας μέσα από μια συμβολική και φαντασιακή αφήγηση. Η ηρωίδα, η Άρυα, τοποθετείται σε ένα περιβάλλον εσωτερικής σύγχυσης και αναζήτησης, όπου το «Ανάμεσα» λειτουργεί ως μεταβατικός τόπος κατανόησης του εαυτού και του κόσμου. Η αφήγηση οργανώνεται γύρω από ένα ταξίδι δοκιμασιών που λειτουργούν ως στάδια ωρίμανσης. Η Άρυα καλείται να αντιμετωπίσει τον φόβο, τη λογική αβεβαιότητα, την ανάγκη για αποδοχή και τη σχέση της με τους άλλους, έως ότου οδηγηθεί στην αναγνώριση της πολλαπλότητας του εαυτού της. Η δομή του έργου στηρίζεται σε μια καθαρά μυητική πορεία, όπου κάθε εμπειρία αποκτά παιδαγωγική διάσταση και συμβάλλει στη σταδιακή συγκρότηση της ταυτότητας της ηρωίδας.

Ο Κωνσταντίνος Άλσινος , με το νέο του βιβλίο «Λάμπα Θυέλλης» από τις Εκδόσεις Στίξης, μας μεταφέρει σε έναν κόσμο γεμάτο ποίηση, χρωματισμό αλλά και αμφιβολία. Σκέψεις, μηνύματα, εικόνες που χάνονται, φεύγουν, έρχονται και επανέρχονται, με έναν μοναδικό λυρικό τρόπο. Αυτό που κατορθώνει είναι πραγματικά ξεχωριστό: μετατρέπει τις εικόνες σε σκέψεις, τις στιγμές σε αμφιβολίες και την ελπίδα σε δύναμη. Το μοναδικό του γνώρισμα είναι η ιδιαίτερη συνύπαρξη ποίησης και πεζογραφίας, με έναν τρόπο σχεδόν μαγικό, που αναδεικνύει την ίδια τη μαγεία της συγγραφής.

Η Ελένη Κιουσε, με το νέο της βιβλίο Ταραξάκο , μιλά για τρεις γυναίκες, τρεις διαφορετικές ιστορίες που έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ανθρώπινη αξία και την ανθρώπινη σχέση. Η Κιουσέ, αυτό που θέλει να δώσει, είναι ότι πίσω από κάθε λέξη αφήνει το δικό της αποτύπωμα· να μιλήσει για όσα οι άλλοι σιωπούν: για την ψυχική ασθένεια, την ψυχική ηρεμία και, εξίσου σημαντική, την ψυχική ανθεκτικότητα. Η μοναξιά, η κατάθλιψη, η ζήλεια, η δίψα για εκδίκηση, όλα αυτά είναι συναισθήματα που, αν δεν τα ελέγξουμε, μπορούν να μας καταδυναστεύσουν. Πολλές φορές η συγγραφέας χρησιμοποιεί στίχους και τραγούδια για να δώσει ένα πιο σύγχρονο, μοντέρνο και καλλιτεχνικό αποτύπωμα, κάτι που το καταφέρνει με επιτυχία, καθώς ελαφρύνει την κατάσταση και προσπαθεί να οδηγήσει τον αναγνώστη στην αποκάλυψη και στην εξιλέωση των ηρώων. Να βρουν το προσωπικό τους αποτύπωμα, την προσωπικότητά τους, να ανακαλύψουν τις προσωπικότητες των γυναικών αυτών που, πέρα από τις διάφορες εποχές, η καθεμιά καλείται να αντι...

Το βιβλίο Οι Ορειβάτες της Γεωργία Αντωνίου - Γιαννιώτη συγκροτείται από τρεις ανεξάρτητες ιστορίες που όμως ενώνονται βαθιά στο επίπεδο της εμπειρίας και του συναισθήματος. Η γραφή του είναι άμεση και καθαρή και δεν προσπαθεί να ωραιοποιήσει τις καταστάσεις. Αντίθετα, επιλέγει να σταθεί κοντά στις ρωγμές των ηρώων και να τις δείξει όπως είναι, με ένταση αλλά και εσωτερική αλήθεια. Οι ιστορίες εξελίσσονται με ρυθμό που κρατά τον αναγνώστη μέσα στην αγωνία και την προσδοκία της έκβασης, χωρίς να χάνεται η ανθρώπινη διάσταση πίσω από τα γεγονότα. Κεντρικός άξονας είναι η γυναικεία εμπειρία σε συνθήκες πίεσης, απώλειας και διεκδίκησης δικαιοσύνης. Οι ηρωίδες κινούνται σε διαφορετικά περιβάλλοντα αλλά μοιράζονται την ίδια ανάγκη για λύτρωση και επανακαθορισμό της ταυτότητάς τους. Η αφήγηση φωτίζει τη σιωπηλή βία της καθημερινότητας αλλά και τη δύναμη που γεννιέται όταν αυτή η σιωπή σπάει.

Το νέο βιβλίο της Έλσας Φαραζή από την Άνεμος Εκδοτική είναι ένα βιβλίο που από πίσω του κρύβει αλήθειες. Πίσω από τις κλειστές πόρτες των διαμερισμάτων κρύβονται αλήθειες που δεν μπορούν να ειπωθούν. Η Έλσα Φαραζή, σε αυτό το μυθιστόρημα, ανάμεσα σε θύματα και θύτες, έρχεται να δώσει μία άλλη οπτική γωνία στο ποιος είναι πραγματικά το θύμα και ποιος ο θύτης. Μέσα από τους ήρωες ξεδιπλώνονται πραγματικοί χαρακτήρες, πρόσωπα που έχουν κάτι να μας πουν. Χρησιμοποιώντας σε κάθε κεφάλαιο και ένα γνωμικό, έναν στοχασμό, μία φράση ή μία ποίηση, δίνει έντονη λυρικότητα και προσωπική πινελιά στο συγκεκριμένο βιβλίο. Με απλό λόγο έρχεται να μας θυμίσει την ανθρώπινη αξία, τη δύναμη του λόγου και να φέρει την έμμεση και τη θεία δίκη στο τέλος της ζωής μας για τις πράξεις μας. Όλοι κάποια στιγμή θα λογοδοτήσουμε για τις πράξεις μας, και είναι κάτι που βγαίνει αβίαστα από τη ροή του βιβλίου.