Μαρία Κουϊμτσίδη: "Είναι σημαντικό να υπάρχει ενσυναίσθηση, τότε υπάρχει ελπίδα σε έναν κόσμο που του την κόβουν ανελέητα".

Με αφορμή την παράσταση Dream Team στο Θέατρο Άβατον, η Μαρία Κουϊμτσίδη μιλά για τις ρωγμές που κρύβονται πίσω από την καθημερινή συνύπαρξη, τα «προσωπεία» που φοράμε στις σχέσεις και την αδυναμία μας να εκφράσουμε έγκαιρα όσα πραγματικά νιώθουμε. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η σκηνοθέτις και ηθοποιός φωτίζει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο γέλιο και την αλήθεια, τη σημασία της ανθρώπινης επαφής σε έναν κόσμο που απομακρύνεται από αυτήν, και το πώς το Dream Team λειτουργεί ως καθρέφτης της σύγχρονης συμβίωσης και των ορίων της.

Μαρία Κουϊμτσίδη

Το Dream Team ξεκινά ως μια καθημερινή συγκατοίκηση, αλλά γρήγορα αποκαλύπτει βαθύτερες ρωγμές. Τι ήταν αυτό που σας άγγιξε περισσότερο σε αυτή την ιστορία ώστε να θελήσετε να τη σκηνοθετήσετε;

Το Dream Team φοράει ένα προσωπείο από την αρχή του έργου και φτάνουμε στο σημείο όπου αυτό το προσωπείο θέλει να εκραγεί και σκάει. Αυτό μου κέντρισε το ενδιαφέρον. Στην καθημερινότητα μας όλοι λιγο ή πολύ, θα φορέσουμε το προσωπείο μας, οπότε θέλησα να έρθω κοντά μαζί του. Επίσης, είναι ένα σύγχρονο, γρήγορο έργο όπου για εμένα ήταν πρόκληση να κάνω κάτι διαφορετικό απο ότι συνήθως.

Οι σχέσεις των ηρώων μοιάζουν ήδη φθαρμένες πριν καν ξεκινήσει η δράση. Τι λέει αυτό, κατά τη γνώμη σας, για τον τρόπο που διαχειριζόμαστε σήμερα το τέλος των σχέσεων;

Αρχικά, είναι σημαντικό να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις και να μην τις αφήνουμε. Ακόμη δηλαδή κι αν ξέρουμε πως μια, οποιαδήποτε, σχέση χρειάζεται να τελειώσει, να έρθουμε αντιμέτωποι μαζί της και να το εκφράσουμε. Δεν εκφραζόμαστε με τους γύρω μας πραγματικά ούτε καν με τον εαυτό μας και αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα. Όταν μαθαίνουμε ήδη από την παιδική μας ηλικία να εκφραζόμαστε με μια οθόνη είναι δύσκολο να επικοινωνήσουμε αύριο μεθαύριο με έναν άνθρωπο. Οπότε ας επιδιώκουμε περισσότερο την επαφή, κι αν δαγκώσει θα τη γιατρέψουμε.

Η παράσταση κινείται ανάμεσα στην κωμωδία και τον συναισθηματισμό. Πώς δουλέψατε σκηνοθετικά αυτή την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στο γέλιο και την αλήθεια;

Για εμένα η αλήθεια βγάζει γέλιο, χωρίς πολλά πολλά, από μόνη της. Γι αυτό ξεκινήσαμε μέσα από το ρεαλιστικό του πράγματος. Δεν έβαλα στο κεφάλι μου τη λέξη «κωμωδία». Εξ αρχής, είδα πολλά περισσότερα μέσα σε αυτούς τους χαρακτήρες. Βαθιά και συναισθηματικά πράγματα που μέσα από τον ρεαλισμό θα έβγαιναν στην επιφάνεια και θα ερχόταν και το γέλιο.

Έξι διαφορετικοί άνθρωποι κάτω από την ίδια στέγη. Πόσο δύσκολη είναι τελικά η συνύπαρξη όταν δεν έχουμε συμφιλιωθεί πρώτα με τον εαυτό μας;

Νομίζω, αρκετά δύσκολο. Είναι δύσκολο, χωρίς να γνωρίζουμε τον εαυτό μας, να κρίνουμε συνεχώς τους άλλους και να βρίσκουμε ελαττώματα σε εκείνους. Νιώθω πως αν είμαστε καλά με εμάς, ούτε ελαττώματα, ούτε αρνητισμοί θα μας ελκύουν. Αυτό βέβαια έχει να κάνει και με το πόσο επικοινωνούμε τα συναισθήματα μας. Αν τα εγκλωβίζουμε θα εγκλωβιστούμε μαζί τους και θα αγγίξουμε το σκοτάδι. Αρα, για εμένα η μη συμφιλίωση με το είναι μας, αυτόματα μετατρέπει την συνύπαρξη σε πεδίο μάχης.

Ως ηθοποιός και σκηνοθέτης, πώς επηρεάζει η εμπειρία της σκηνής τον τρόπο που καθοδηγείτε τους ηθοποιούς στο Dream Team;

Κατά τη γνώμη μου, ο σκηνοθέτης οφείλει να γνωρίζει πως είναι να βρίσκεσαι πάνω στη σκηνή. Είναι βοηθητικό για όλους. Οπότε, πριν κατευθύνω τους συνεργάτες μου κάπου, με έχω δει να το κάνω πρώτα η ίδια.

Η σχέση σας με το spoken word και τον προφορικό λόγο είναι έντονη. Με ποιους τρόπους αυτή η ποιητική εμπειρία επηρέασε τη σκηνοθετική σας ματιά στην παράσταση;

Δεν πιστεύω πως αυτή η πλευρά μου εχει ενταχθεί στη συγκεκριμένη παράσταση. Μικρά στοιχεία μπορεί να φανούν προς το τέλος του έργου, αλλά σε αυτήν την περίπτωση το Dream Team και η spoken είναι δύο διαφορετικά αντικείμενα. Γενικά όμως η ποιητική εμπειρία με επηρεάζει τρομερά. Για εμένα όλα είναι ποίηση, απλώς εδώ αισθάνθηκα πως δεν με εξυπηρετεί να την τοποθετήσω. Αν πάλι, το είχα κάνει θα μιλούσαμε για ένα τελείως διαφορετικό έργο.

Το έργο θέτει ερωτήματα χωρίς να προσφέρει εύκολες απαντήσεις. Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από το θέατρο;

Αυτό που θα ήθελα πολύ να σκεφτεί ο θεατής μετά την παράσταση είναι το: Γιατί δεν λέμε αυτά που θέλουμε, όταν το θέλουμε; Και Γιατί αφήνουμε την ανθρώπινη επαφή από σπουδαία να γίνει μίζερη και φθαρμένη σε σημείο να επιλέγουμε τη μοναξιά. Ελάτε να δείτε την παράσταση και μετά πάρτε ένα τηλέφωνο τους φίλους σας να δείτε πως είναι. Η φιλία είναι σπουδαίο πράγμα.

Αν το Dream Team λειτουργεί ως καθρέφτης της σύγχρονης συμβίωσης, τι πιστεύετε ότι μας αποκαλύπτει για τις σχέσεις και τα όριά μας σήμερα;

Μας αποκαλύπτει πως οι άνθρωποι ή βάζουμε πολλά όρια στον εαυτό μας ή καθόλου. Κάπως βολευόμαστε και αυτό το βόλεμα έρχεται και στις σχέσεις μας, με αποτέλεσμα να αφήνονται όλα σε μια ρουτίνα χωρίς κάποια προσπάθεια. Δε λέω, καλή είναι η ρουτίνα, αλλά ας εντάξουμε μέσα της μικροπράγματα που φέρνουν δόση επικοινωνίας και χαράς. Γενικά, αν βγούμε από το εγώ μας και δούμε τους γύρω μας και συνυπάρξουμε στο εδώ και το τώρα θα είναι κάπως καλύτερη η ζωή. Είναι σημαντικό να υπάρχει ενσυναίσθηση, τότε υπάρχει ελπίδα σε έναν κόσμο που του την κόβουν ανελέητα.

 Βλάρα Αλεξία