Γιάννης Τσότσος: "Επιλέξαμε θα λέγαμε την μαύρη κωμωδία για να πνίξουμε τον θάνατο με το γέλιο και το παιχνίδι".

Το RESITAL DOSTOEVSKY είναι μια σκοτεινή αλλά βαθιά ανθρώπινη σκηνική σύνθεση, εμπνευσμένη από πέντε έργα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, όπου η κωμωδία συναντά την τραγωδία και το φως αναδύεται μέσα από το σκοτάδι. Μέσα από τέσσερις χαρακτήρες που κινούνται στα όρια ζωής και θανάτου, η παράσταση αναζητά εκείνη τη «δέσμη φωτός» που, ακόμη και στις πιο ακραίες συνθήκες, κρατά τον άνθρωπο όρθιο. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Γιάννης Τσότσος μιλά για τη σκηνική ισορροπία των αντιθέσεων, τη δύναμη της μουσικής και της κίνησης, τη φιγούρα του περιπλανώμενου θιάσου και τη βαθιά πολιτική και υπαρξιακή επικαιρότητα του Ντοστογιέφσκι σήμερα.

Η παράσταση παρουσιάζει τέσσερις χαρακτήρες με εμμονή στην αυτοκτονία, εμπνευσμένους από τον Ντοστογιέφσκι. Ποιο είναι το βασικό συναίσθημα ή μήνυμα που θέλετε να μεταφέρει η παράσταση στο κοινό σχετικά με τη ζωή και τον θάνατο;

Δεν είναι μόνο ότι έχουν εμμονή, στα έργα αυτοκτονούν κιόλας, εκτός τον γελοίο που βρήκε μια σανίδα σωτηρίας στα μάτια ενός μικρού κοριτσιού. Μόνο που στα κείμενα αυτά υπάρχει μια δέσμη φωτός, μια σταγόνα βροχής, ένα άγγιγμα, ένα δάκρυ, ένα χαμόγελο, μια τεράστια δύναμη, μια μελωδία… Αυτό θέλουμε να περάσουμε κι εμείς στο κοινό!

Το έργο συνδέει κωμωδία και τραγωδία, παράδεισο και κόλαση, ιστορικά γεγονότα και προσωπικές εμμονές. Πώς καταφέρνετε να ισορροπήσετε αυτές τις ακραίες αντιθέσεις στη σκηνική παρουσίαση;

Δεν λέω ότι τα καταφέρνουμε, αλλά ότι προσπαθούμε… με πολύ αγάπη, δουλειά, αφοσίωση και ψυχή. Νομίζω αυτά είναι τα τέσσερα βασικά συστατικά. Επίσης έχουμε δώσει πολύ μεγάλη έμφαση στην ατμόσφαιρα και στις εικόνες…. Στο ξεκίνημα του έργου δίνουμε πολλά κωμικά στοιχεία αλλά όσο περνάει η ώρα οδεύουμε προς το υπόγειο μυαλό του Ντοστογιέφσκι.

Η μουσική και η κίνηση έχουν καθοριστικό ρόλο στην αφήγηση των μονολόγων. Πώς συνεργάζεστε με τον μουσικό και την επιμελήτρια κίνησης για να ενισχυθεί η δραματουργική ένταση και η ατμόσφαιρα των ιστοριών;

Ο Αλέξανδρος Πουλιάσης με την μουσική του μας καθοδηγεί και μας ανοίγει τον δρόμο, ένας πολύ  ταλαντούχος και χαρισματικός μουσικός, έφτιαξε τα θέματα με τόση αφοσίωση και αγάπη…. Ταιριάξαμε απόλυτα, του έλεγες ένα και στο λεπτό έκανε αλλά είκοσι, είναι ο συνεργάτης που όλοι θα ήθελαν να έχουν. Η ένταση και οι συναισθηματικές αλλαγές τον ρόλων ξεκινούν και τελειώνουν πάντα από εκείνον. Όσον αφορά την κινησιολόγο μας, την Ναταλία Μαρτίνη είναι ένας άνθρωπος που θαυμάζω, με όλη την σημασία της λέξης ΘΑΥΜΑΖΩ! Τρομερή χορεύτρια, δυνατό χαρτί στην κινησιολογία μιας παράστασης. Με τον Κώστα είχαμε στήσει όλο το έργο, και μετά η Ναταλία με το μαγικό της ραβδάκι, όλο αυτό το απογείωσε ακόμα πιο πολύ στο εκατό τις εκατό….

Οι ιστορίες βασίζονται σε πέντε διαφορετικά έργα του Ντοστογιέφσκι. Πώς επιλέξατε τα συγκεκριμένα αποσπάσματα και τι δυσκολίες συναντήσατε στην προσαρμογή τους σε θεατρικό μονόλογο;

Με τον Δημήτρη Δήμου και τον Κώστα Κουτρούλη επιλέξαμε αυτούς τους χαρακτήρες γιατί έχουν να πουν κάτι σήμερα, όπως τις κοινωνικές αντιξοότητες, ψυχολογικές, τον πόλεμο, την θρησκεία, και πολλά άλλα που βασανίζουν τον άνθρωπο έως και σήμερα. Δυσκολίες βέβαια υπήρχαν πολλές, αλλά ήμασταν απόλυτα δημιουργικοί στις πρόβες, και τις αντιμετωπίζαμε face to face  με το που εμφανίζονταν στον δρόμο μας!

Η παράσταση παρουσιάζεται ως έργο ενός «περιπλανώμενου θιάσου». Τι σημαίνει για εσάς η έννοια της περιπλάνησης και πώς αυτή αντικατοπτρίζεται στην αισθητική ή στη δομή της παράστασης;

Ένα παιδί περιπλανάται στον πόλεμο, μια οικογένεια, ένας θίασος, ένας άστεγος, ένα αδέσποτο σκυλί, ένα πουλί. Όλα τα παραπάνω, έχουν η κάτι να σου δείξουν, η κάτι να σου πουν, ψάχνουν μια αγκαλιά, ένα καινούργιο σπίτι. Γι’ αυτό και επιλέξαμε, τον περιπλανώμενο θίασο, σαν τον θίασο του Αγγελόπουλου, που έχουν κάτι να σου πουν αλλά και να σε ταξιδέψουν με τις ιστορίες, είτε δικές τους είτε μεγάλων λογοτεχνών….να σε ξυπνήσουν, να σου δώσουν χαρά αλλά και να σε συγκινήσουν. Γι’ αυτό τον λόγο κάναμε τον Ρασκόλνικωφ παλαιστίνιο, γι’ αυτό και το κορίτσι που βλέπει ο γελοίος φοράει παλαιστίνα… Γι’ αυτό και ο θίασος μετά την παράσταση ανοίγει πανιά προς την Γάζα.

Το κοινό καλείται να παρακολουθήσει έντονες ψυχολογικά στιγμές αλλά και κωμικές υπερβολές. Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι σας όσον αφορά την εμπειρία του θεατή και πώς θέλετε να τον επηρεάσετε συναισθηματικά και πνευματικά;

Η αλήθεια είναι ότι ζούμε άγριους και δύσκολους καιρούς! Οπότε επιλέξαμε θα λέγαμε την μαύρη κωμωδία για να πνίξουμε τον θάνατο με το γέλιο και το παιχνίδι. Πολλές φορές σκεφτόμασταν πως θα φαινόταν στον κόσμο όλο αυτό… Μετά όμως καταλάβαμε ότι το κινητό στα δίνει όλα, με το που ανοίγεις το μάτι σου! Ύστερα τα κείμενα του Ντοστογιέφσκι και με τον τρόπο που τα παρουσιάζουμε θέλουμε να βάλουμε το κοινό σε σκέψεις , αλλά και  να καταλάβει το φως και το μεγαλείο που κρύβει στα κείμενα του ο Ντοστογιέφσκι!

Βλάρα Αλεξία