Νατάσα Βραχλιώτη: "Το βιβλίο, όπως και κάθε βιβλίο από μόνο του έχει τη δύναμη να μεταμορφώσει!"
Ο Βάγιας Κουκουβάγιας είναι ένας σοφός δάσκαλος με αγέλαστο πρόσωπο. Πώς γεννήθηκε αυτός ο χαρακτήρας και τι θέλατε να συμβολίσει για τα παιδιά;
Ο χαρακτήρας του παραμυθιού μου γεννήθηκε ίσως από την ανάγκη μου να επικοινωνήσω τις δικές μου λιγότερο καλές ημέρες και να αποτυπώσω στο χαρτί ότι είναι εντάξει να μην είναι όλα καλά. Η Κουκουβάγια, από τα πιο οικεία και αγαπημένα πουλάκια που τα παιδιά μαθαίνουν από πολύ νωρίς έμοιαζε στην εικόνα που δημιούργησα στο μυαλό μου να είναι η πιο ταιριαστή. Ο Βάγιας μπορεί να είναι οποιοσδήποτε από εμάς σε κάποια φάση της ζωής του. Στα μάτια κάποιων ίσως φανούμε κακόκεφοι, απόμακροι ή σκυθρωποί. Ίσως αποτελεί μια στιγμή, μια μέρα που δεν πήγε και τόσο καλά, ίσως πάλι να αφορά μια ολόκληρη περίοδο. Σημασία έχει να μην χαρακτηριστούμε γι’ αυτό ή από αυτό. Οι κακοκεφιές είναι αποδεκτές και είναι εντάξει να μην είμαστε πάντα χαρούμενοι και ευδιάθετοι. Νιώθω ότι δεν είναι αλήθεια αν προσπαθούμε να περάσουμε κάτι τέτοιο στα παιδιά. Άλλωστε τα ίδια από πολύ μικρή ηλικία έρχονται αντιμέτωπα με όλο το φάσμα των συναισθημάτων και με την καθοδήγηση των μεγαλύτερων μαθαίνουν να τα αναγνωρίζουν, να τα αποδέχονται, να τα βελτιώνουν ή απλά να τα παρατηρούν.
Η ιστορία φωτίζει τη δύναμη των
μικρών πράξεων καλοσύνης. Πιστεύετε ότι τα παιδιά σήμερα χρειάζονται
περισσότερο από ποτέ τέτοια παραδείγματα στην καθημερινότητά τους;
Το θεωρώ απαραίτητο! Τα παραδείγματα που θα απλοποιήσουν τα συναισθήματα
των παιδιών, που θα τα βοηθήσουν να δουν πέρα από τα προφανή, που θα γκρεμίσουν
την τέλεια εικόνα και θα τα κάνουν να νιώσουν αυτό το «ουπς, τελικά δεν είμαι ο
μόνος που νιώθει έτσι» είναι αναγκαία, για να μάθουν να εξωτερικεύουν τα
συναισθήματά τους, να μιλούν γι’ αυτά και να ακούν τους άλλους περισσότερο.
Ταυτόχρονα, η προσφορά σε μια εποχή που τα έχει κάνει όλα επίπεδα και
περιορισμένα στη χρήση ενός πληκτρολογίου αποκτά άλλο νόημα. Μια ματιά, μια
αγκαλιά, ένα χέρι που σε κρατά σφιχτά δεν έχει ηλικία. Μας αφορά όλους και θέλω
να περάσω την ιδέα ότι όλοι μπορούμε να τα προσφέρουμε. Σημασία έχει να
καταλάβουμε ότι όλοι τα έχουμε μέσα μας και είναι τόσο ωραίο να τα μοιραστούμε!
Τα πουλάκια δεν ρωτούν τον
δάσκαλό τους γιατί είναι λυπημένος, απλώς δρουν. Πόσο σημαντική είναι, κατά τη
γνώμη σας, αυτή η σιωπηλή ενσυναίσθηση στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών;
Τα παιδιά μαθαίνουν από αυτό που βλέπουν! Όσες φορές και να τους πεις
κάτι, αυτό που θα τους μείνει είναι αυτό που θα δουν να κάνεις εσύ, που είσαι
το παράδειγμά τους. Τα χρόνια που είμαι κοντά στα παιδιά και αργότερα από τον
ρόλο της μητέρας κατανόησα καλύτερα τη δύναμη της σιωπής και την επίδραση που
έχει μια αγκαλιά, ένα χάδι, ένα βλέμμα που δείχνει ότι «είμαι εδώ και σε ακούω».
Δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να προσπαθήσεις να κάνεις κάποιον να νιώσει
καλύτερα! Μπορεί να το καταφέρεις, μπορεί όχι, σημασία έχει η προσπάθεια, το
νοιάξιμο και η κατανόηση ότι κάποιος σε χρειάζεται ακόμα και αν δεν στο
ζητήσει. Είναι σπουδαίο αν τα παιδιά μεγαλώσουν καλλιεργώντας την
ενσυναίσθηση, σιωπηλή ή μη, σίγουρα θα τα βοηθήσει να χτίσουν έναν πιο
ανθρώπινο κόσμο!
Το σχολείο του δάσους λειτουργεί
σαν μια μικρογραφία της κοινωνίας. Υπάρχουν στοιχεία της σχολικής
πραγματικότητας που σας ενέπνευσαν στη δημιουργία της ιστορίας;
Ίσως υποσυνείδητα όντως να βρήκα στοιχεία της σχολικής πραγματικότητας
που με ενέπνευσαν να τοποθετήσω στον συγκεκριμένο χώρο την ιστορία μου!
Μεγάλωσα σε ένα σχολικό περιβάλλον όμορφο, ήρεμο και δημιουργικό! Στάθηκα πολύ
τυχερή! Όμως πάντα έπιανα τον εαυτό μου να παρατηρώ τις εκφράσεις των δασκάλων
μου, τις κινήσεις τους ή την στάση του σώματός τους!
Η σχολική τάξη είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας! Μέσα σε αυτή μαθαίνει
κανείς την ομαδική δουλειά, την ευγενή άμιλλα, τον προσωπικό αγώνα, τη μοναξιά,
το μαζί, την φροντίδα, την προσφορά και την αγάπη! Σημασία έχει τι θα επιλέξει κανείς
να κρατήσει για να πορευθεί! Μικρός ή μεγάλος, ο παρονομαστής είναι κοινός και είναι
απλός! Η καλοσύνη γεννά καλοσύνη!
Ο ρόλος του δασκάλου
παρουσιάζεται με τρυφερότητα αλλά και ανθρώπινη ευαλωτότητα. Τι μήνυμα θέλατε
να περάσετε στα παιδιά για τους ενήλικες και τους εκπαιδευτικούς γύρω τους;
Θα μου άρεσε αν όλοι μικροί-μεγάλοι, εκπαιδευτικοί-γονείς και μαθητές
έμπαιναν για λίγο ο ένας στα παπούτσια του άλλου! Οι εκπαιδευτικοί που δίνουν
την ψυχή τους καθημερινά, που δεν σταματάει η δουλειά τους όταν κλείσουν την
πόρτα της τάξης τους, που νοιάζονται για τα παιδιά τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και
σε ανθρώπινο επίπεδο, έχουν και αυτοί τις δύσκολες εκείνες μέρες που δεν μπορούν
να μεταλαμπαδεύσουν πέρα από γνώση και χαμόγελο! Υπάρχουν γονείς που όσο και αν
θέλουν να δώσουν όλη τους την ενέργεια και τον χρόνο στα παιδιά τους δεν
μπορούν να κλείσουν την πόρτα στα προβλήματα που ταλανίζουν το μυαλό τους και
τους κάνουν να χάνουν τον ύπνο τους! Υπάρχουν παιδιά που στην προσπάθειά τους
να επιβιώσουν σε έναν κόσμο αρκετά σκληρό και απαιτητικό ξεχνούν πώς είναι να
είσαι παιδί! Και όλα αυτά είναι αρκετά για να φτιάξουν όλοι μαζί μια αλυσίδα
καλοσύνης! Λίγο ο ένας λίγο ο άλλος! Ένα χαμόγελο παραπάνω την ημέρα και μια
καλή κουβέντα ίσως βοηθήσουν να γίνουν όλα λίγο πιο χρωματιστά, λίγο πιο ανθρώπινα!
Πώς μπορεί, κατά τη γνώμη σας, το
βιβλίο να αξιοποιηθεί από γονείς και εκπαιδευτικούς ως αφορμή για συζήτηση γύρω
από τα συναισθήματα και την αποδοχή;
Το βιβλίο, όπως και κάθε βιβλίο από μόνο του έχει τη δύναμη να
μεταμορφώσει! Το δικό μου παραμύθι μπορεί να σταθεί η αφορμή για μια συζήτηση
σχετικά με τη δύναμη της προσφοράς και της καλοσύνης, όπως έχω αναφέρει και
παραπάνω! Ανάλογα με την ηλικία του κάθε παιδιού μπορεί να τοποθετηθεί στο
αντίστοιχο δικό του οικείο περιβάλλον! Να μπει το παιδί στην θέση τόσο του
Βάγια όσο και των μαθητών του! Να σκεφτεί τρόπους που θα μπορούσε να κάνει
κάποιον να νιώσει χαρά! Ίσως μέσα από παραδείγματα και πρόσωπα της
καθημερινότητάς του! Μια ζωγραφιά, ένα γράμμα, μια χειροτεχνία, ένα τραγούδι
ίσως! Απ’ την άλλη θα μπορέσει να σκεφτεί αν πότε και γιατί βρέθηκε στην θέση
του Βάγια! Και αν ναι τι τον έκανε να νιώσει καλύτερα! Πώς θα περιέγραφε τα
συναισθήματα και τι χρώματα θα τους έδινε! Δραστηριότητες απλές που μπορούν να
εφαρμοστούν τόσο στο σπίτι, όσο και στην τάξη! Από ένα παιδάκι ή από πολλά
ταυτόχρονα! Η ομαδική συζήτηση σίγουρα θα βοηθήσει να βγουν θησαυροί απ’ τις
ψυχές των παιδιών!
Ως προς την αποδοχή αυτή εμφανίζεται στο παραμύθι τελείως φυσικά και
αβίαστα, όπως θα έπρεπε να γίνεται και στη ζωή ! Κανένα πουλάκι δεν είναι ίδιο
με το άλλο, κανένα πουλάκι δεν έπαψε να αγαπά και να νοιάζεται τον Βάγια που ήταν
διαφορετικός! Αποδέχονται συναισθηματικά την κακοκεφιά του και αγκαλιάζουν αυτή
τη διαφορετική όψη του! Δεν απορρίπτουν ούτε στιγμή κάποιον επειδή έχασε το
χαμόγελό του!
Η συνεργασία σας με την
εικονογράφο Αγγελική Δρακάκη πώς συνέβαλε στη συναισθηματική ατμόσφαιρα και την
παιδαγωγική δυναμική του βιβλίου;
Η κυρία Αγγελική Δρακάκη αποτύπωσε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους
χαρακτήρες της ιστορίας! Τόσο η αισθητική της, όσο και τα χρώματα και οι
εκφράσεις των ηρώων αποδόθηκαν όπως ακριβώς τα είχα στο μυαλό μου και έδωσαν
στο παραμύθι όσα ακριβώς αποζητούσα! Ομαλές μεταβάσεις, χρώματα που εκπέμπουν
ηρεμία και μια μικρή δόση παιδικής διάθεσης, όπως οι κοτσίδες στις αδερφές καρακάξες,
τα καπέλα των μαθητών και η κορδέλα του πάρτυ που φοράει ο Στρατής ο Χουχουριστής!
Μου φάνηκαν τόσο όμορφη προσθήκη! Την ευχαριστώ θερμά για την άψογη συνεργασία
και το υπέροχο αποτέλεσμα!
Αν ο Βάγιας Κουκουβάγιας μπορούσε
να μιλήσει απευθείας στα παιδιά σήμερα, τι πιστεύετε ότι θα τους έλεγε για τη
μοναξιά, τη χαρά και τη δύναμη της προσφοράς;
Θα ήθελα πολύ να τους δώσει να καταλάβουν πόσο αποδεκτό είναι να μην είσαι
πάντα χαρούμενος, κοινωνικός και πλακατζής! Η ζωή είναι παλέτα! Έχει πολλά
χρώματα! Από τα πιο σκούρα στα πιο φωτεινά! Και το ανάποδο! Όλοι μπορεί κάποια στιγμή
να βρεθούν και στις δυο πλευρές, είτε του Βάγια είτε των μαθητών! Η μια πλευρά
μας διδάσκει πόσο όμορφο είναι να νιώθεις ότι σε νοιάζονται και σε αγαπούν και
η άλλη πόσο σπουδαίο είναι να νοιάζεσαι και να αγαπάς! Αν τα παιδιά άκουγαν τον
Βάγια να τους λέει κάτι αυτό θα ήταν «Να αγαπάτε και να φροντίζετε τους γύρω
σας, όπως θα θέλατε να σας αγαπούν και να σας φροντίζουν!»
Αλεξία Βλάρα για το Open Mind
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου