Είδαμε και προτείνουμε: Σκίτσο 6 | ΑΜΦΙ (Άπειρες Μικρές Φαεινές Ιδέες) στη πειραματική σκηνή του Εθνικού στο θέατρο Δίπυλον

 

Η παράσταση «ΑΜΦΙ (Άπειρες Μικρές Φαεινές Ιδέες)» στο Θέατρο Δίπυλον, σε σύλληψη και δημιουργία του Φώτη Σιώτα μοιάζει να ξετυλίγει έναν εσωτερικό μονόλογο που έχει διασπαστεί σε πολλαπλές φωνές. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμή της: στο ότι μετατρέπει τη σύγχυση, την αμφιβολία και την εσωτερική διάσπαση σε σκηνική εμπειρία.

Οι οκτώ ερμηνευτές λειτουργούν σαν θραύσματα ενός και μόνο νου, εγκλωβισμένου σε μια αέναη διαδικασία αυτοεξέτασης. Οι φωνές τους δεν συνθέτουν μια αρμονική πολυφωνία· αντίθετα, συγκρούονται, αλληλοαναιρούνται και επανέρχονται, δημιουργώντας ένα ηχητικό και νοηματικό πεδίο έντασης. Η χρήση της ζωντανής μουσικής αποτελεί οργανικό στοιχείο της δραματουργίας: ο ρυθμός καθορίζει τη σκέψη, και η σκέψη διαλύεται μέσα στον ρυθμό.

Η σκηνοθετική γραφή του Σιώτα είναι αυστηρή, σχεδόν μαθηματική, αλλά ταυτόχρονα διαποτισμένη από μια υπόγεια ποιητικότητα. Επαναλήψεις, μοτίβα και λεκτικά παιχνίδια λειτουργούν σαν εμμονές που επιστρέφουν, αποτυπώνοντας εκείνη τη γνώριμη, σχεδόν βασανιστική εσωτερική φωνή που δεν σταματά να αμφισβητεί. Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση που δεν «εξηγείται», αλλά βιώνεται και ίσως γι’ αυτό αφήνει ένα ίχνος πιο βαθύ από μια συμβατική αφήγηση.

Παράλληλα, το έργο συνομιλεί έμμεσα με την εποχή του. Η αμφισβήτηση δεν παρουσιάζεται ούτε ως ηρωική πράξη ούτε ως απλή στάση ζωής· εμφανίζεται ως μια σχεδόν αναπόφευκτη συνθήκη ύπαρξης. Σε έναν κόσμο όπου όλα τίθενται υπό διαρκή έλεγχο, ακόμη και το ίδιο το «εγώ» μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης.

Υπάρχουν στιγμές όπου η επιμονή στη φόρμα και η επαναληπτικότητα δοκιμάζουν την αντοχή του θεατή. Ωστόσο, αυτή η κόπωση μοιάζει σκόπιμη: σε φέρνει αντιμέτωπο με την ίδια την εξάντληση της σκέψης που αμφιβάλλει διαρκώς. Δεν είναι μια εύκολη παράσταση, ούτε επιδιώκει να γίνει.

Το «ΑΜΦΙ» τελικά δεν δίνει απαντήσεις και δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για κάτι τέτοιο. Αντίθετα, σε ωθεί να παραμείνεις μέσα στο ερώτημα. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό του επίτευγμα: ότι σου υπενθυμίζει πως η αμφιβολία δεν είναι αδυναμία, αλλά μια αναγκαία, αν και συχνά επώδυνη, μορφή συνείδησης.

Κοιτάζοντας συνολικά τον φετινό κύκλο των «Σκίτσων» της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, δύσκολα μπορεί κανείς να μην αναγνωρίσει μια συνεκτική και ζωντανή πρόταση. Και οι έξι παραστάσεις, με τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, λειτούργησαν ως ανοιχτά εργαστήρια σκέψης και μορφής, διατηρώντας μια ουσιαστική σχέση με το «τώρα» του θεάτρου.

Φεύγουμε, λοιπόν, με μια καθαρά θετική εντύπωση από το σύνολο της φετινής διοργάνωσης όχι επειδή όλα υπήρξαν άρτια ή ισοδύναμα, αλλά γιατί υπήρξε τόλμη, αναζήτηση και μια ειλικρινής διάθεση πειραματισμού. Και αυτό είναι ίσως το πιο πολύτιμο.

Η επιθυμία για συνέχεια προκύπτει σχεδόν αυτονόητα: γιατί τέτοιες πρωτοβουλίες δεν προσφέρουν μόνο παραστάσεις, αλλά καλλιεργούν ένα πεδίο όπου νέες φωνές, μορφές και ερωτήματα μπορούν να δοκιμαστούν. Και σε μια εποχή όπου το θέατρο συχνά ισορροπεί ανάμεσα στην ασφάλεια και την επανάληψη, τέτοιες ρωγμές είναι όχι απλώς καλοδεχούμενες, αλλά απολύτως αναγκαίες.