Νίκος Παπαδόπουλος: "Στις συνθέσεις μου αξιοποιώ τους λαϊκούς δρόμους και τους παραδοσιακούς ρυθμούς, εντάσσοντάς τους ενίοτε σε μια σύγχρονη παρουσίαση".

Ο Νίκος Παπαδόπουλος κινείται με συνέπεια ανάμεσα στη βυζαντινή παράδοση, το λαϊκό ιδίωμα και τη σύγχρονη μουσική δημιουργία, διαμορφώνοντας μια ταυτότητα όπου το πνευματικό βάθος συναντά τη βιωματική έκφραση. Με αφετηρία την κλασική κιθάρα και ισχυρές επιρροές από την πολίτικη ψαλτική παράδοση, η πορεία του συνθέτει γέφυρες ανάμεσα στους εκκλησιαστικούς ήχους και τους λαϊκούς δρόμους. Στην παράσταση Ο Σταθμός, για την οποία υπογράφει μουσική και ποίηση, προσεγγίζει τη θεματική της ξενιτιάς ως ένα βαθιά συμβολικό και υπαρξιακό ταξίδι, αναδεικνύοντας τη μουσική ως φορέα εσωτερικής αναζήτησης και πνευματικής αφύπνισης.

Ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με τη μουσική και πώς αποφασίσατε να ακολουθήσετε αυτήν την πορεία;

Η πρώτη επαφή μου με τη μουσική ήταν ή εκμάθηση κλασσικής κιθάρας στο Εθνικό Ωδείο. Η απόφαση να ακολουθήσω αυτή την πορεία ήρθε από μία εσωτερική κλήση να ασχοληθώ με αυτό που με εκφραζει: τη μουσική.

Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες επιρροές σας στη μουσική, τόσο στην κλασσική κιθάρα όσο και στη Βυζαντινή και παραδοσιακή μουσική;

Στη Βυζαντινή μουσική η μεγαλύτερη επιρροή ήταν η Πολίτικη παράδοση. Αγάπησα τους μεγάλους ψάλτες της Κωνσταντινούπολης όπως ο Πρίγγος και ο Στανίτσας που ήταν φίλοι του παππού μου, που όμως δεν πρόλαβα να γνωρίσω. Καθοριστική ήταν επίσης και η επιρροή που δέχτηκα από τον δάσκαλό μου Άρχ. Μαΐστορα της Μ.Χ.Ε. κ.Γρηγόριο Νταραβάνογλου. Στη λαϊκή μουσική οι επιρροές μου προέκυψαν από το ευρύ φάσμα του Ρεμπέτικου και των Μακάμ.

​Πώς η καταγωγή σας από την Κωνσταντινούπολη επηρέασε τη μουσική σας ταυτότητα και τις επιλογές σας;

Η καταγωγή μου έφερε τη δύναμη της ρίζας. Επίσης η συνεχής μουσικη επικοινωνία με τον τόπο καταγωγής μου, και τον πλούτο της Ανατολικής μουσικής παράδοσης με βοήθησε να κατανοήσω και να γεφυρώσω τους λαϊκούς δρόμους (μακάμ) με τους Εκκλησιαστικούς ήχους, δίνοντας έμφαση στο Πολίτικο ύφος και ήθος.

Τι σας προσέλκυσε στη Βυζαντινή μουσική και ποιο είναι το πιο σημαντικό στοιχείο που την ξεχωρίζει για εσάς;

Ο πνευματικός χαρακτήρας και η μουσική ιδιαιτερότητα της Βυζαντινής μουσικής με προσέλκυσαν σε αυτήν και επίσης με συγκινεί ιδιαίτερα ότι ασχολούμαι με μια τόσο μακραίωνη μουσική παράδοση του τόπου μου. Αυτό το κράμα ιστορικού, πνευματικού βάθους και καλλιτεχνικής μοναδικότητας είναι που δίνει στη μουσική αυτή τη δυναμική της και την κάνει να ξεχωρίζει.

Ως πρωτοψάλτης, ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις και χαρές που αντιμετωπίζετε κατά την εκτέλεση της Βυζαντινής μουσικής;​

Η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν Πρωτοψάλτη είναι να διατηρεί το μέλος ως κατανυκτική προσευχή, αποφεύγοντας την αλλοίωση του παραδοσιακού εκκλησιαστικού ύφους. Η ίδια η επιτέλεση της ψαλτικής αποτελεί πηγή χαράς για μένα. Συγκινούμαι ιδιαίτερα όταν η ερμηνεία μου ενισχύει την προσευχή των πιστών, προσφέροντάς τους πνευματική και μουσική τέρψη. Τέλος, μια από τις μεγαλύτερες ικανοποιήσεις μου είναι να βλέπω την πρόοδο και την αγάπη των μαθητών μου για αυτή την τέχνη.

Πώς συνδυάζετε τις παραδοσιακές μουσικές παραδόσεις με τις σύγχρονες τάσεις στη μουσική;

Ο συνδυασμός αυτός επιτυγχάνεται όταν συνθέτουμε για το μέλλον, έχοντας ως στέρεα βάση το παρελθόν. Στις συνθέσεις μου αξιοποιώ τους λαϊκούς δρόμους (μακάμ) και τους παραδοσιακούς ρυθμούς, εντάσσοντάς τους ενίοτε σε μια σύγχρονη παρουσίαση. Αυτό απορρέει αυθόρμητα και φυσικά και όχι επιτηδευμένα. Στόχος μου είναι το αποτέλεσμα να διατηρεί την αυθεντικότητά του, αλλά ταυτόχρονα παραμένει οικείο και ευχάριστο στο αυτί του σημερινού ακροατή.

Πώς ξεκινάτε να συνθέτετε μουσική και ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα ως συνθέτης;

Πηγή έμπνευσης για μένα μπορεί να είναι το καθετί: οι εμπειρίες της ζωής, οι σιωπές της καθημερινότητας, τα όνειρα και πολλά άλλα... Το προσωπικό μου όραμα ως συνθέτης είναι να μετουσιώνω αυτά τα ερεθίσματα σε τέχνη που αγγίζει τα μεγάλα μυστήρια της ύπαρξης, φωτίζοντας πνευματικά μονοπάτια τόσο για τον εαυτό μου όσο και για τους άλλους.

Μπορείτε να μας μιλήσετε για τη διαδικασία δημιουργίας της μουσικής και της ποίησης για τη θεατρική παράσταση: "ο Σταθμός";

Δέχτηκα την πρόταση για τη μουσική και την ποίηση της παράστασης «ο Σταθμός» με μεγάλη χαρά και δημιουργική διάθεση. Στο έργο αυτό, χρησιμοποίησα την ξενιτιά όχι μόνο ως γεωγραφική απομάκρυνση αλλά ως σύμβολο, δίνοντας στο κείμενο έναν βαθύτερο πνευματικό χαρακτήρα. Η μουσική ακολούθησε την πνευματική διάσταση των στίχων, επιστρατεύοντας τη λαϊκή έκφραση (το μπουζούκι κ.ά.) ως έναν «κήρυκα αληθείας» που συνδέει το βίωμα με το πνεύμα.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια ως συνθέτης και ποια είναι η φιλοσοφία σας γύρω από τη δημιουργία νέων έργων;

Αυτή την περίοδο η προσοχή μου είναι στραμμένη στον «Σταθμό» που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες. Όσον αφορά τη φιλοσοφία μου, πιστεύω ακράδαντα ότι ένα νέο έργο πρέπει να έχει ουσιαστικό καλλιτεχνικό λόγο ύπαρξης και να μην αποτελεί μια απλή αναπαραγωγή πεπατημένων προτύπων. Στόχος μου είναι οι δημιουργίες μου να εκπέμπουν υγιή μηνύματα και να λειτουργούν ως ένα μέσο αφύπνισης για το ακροατήριο, προσφέροντας τροφή για σκέψη και εσωτερική αναζήτηση.

Έχετε συνεργαστεί με πολλούς διακεκριμένους καλλιτέχνες. Ποια συνεργασία σας ξεχωρίζετε και γιατί;

Ξεχωρίζω τη συνεργασία μου με τον αξέχαστο Κώστα Σταματάκη. Τον ακορντεονίστα του Στέλιου Καζαντζίδη! Τον κορυφαίο λαϊκό ακορντεονίστα... Έπαιξε στο cd μου στο τραγουδι: "Στης ζωής την ξενιτιά" . Ήταν η τελευταία του ηχογράφηση, γεγονός που καθιστά τη συμμετοχή του ιστορικό γεγονός για το ελληνικό λαϊκό τραγούδι.

Ποια ήταν η πιο αξέχαστη στιγμή σας ως ερμηνευτής μέχρι σήμερα;

Είναι δύσκολο να απομονώσω μία μόνο στιγμή, καθώς η κάθε ερμηνεία αποτελεί για μένα μια μοναδική και ανεπανάληπτη εμπειρία έκφρασης. Είτε πρόκειται για τη μυσταγωγία ενός ναού, είτε για τη ζωντανή επαφή με το κοινό σε ένα μουσικό δρώμενο. Κάθε φορά γεννιέται ένας νέος κόσμος συναισθημάτων που με γεμίζει εξίσου.

Πώς προσεγγίζετε τις συνεργασίες σας με άλλους καλλιτέχνες, ειδικά όταν συνδυάζετε διαφορετικά μουσικά είδη;

Οι συνεργασίες μου βασίζονται πρωτίστως στην κοινή αγάπη και τον σεβασμό για τη μουσική τέχνη. Ο συνδυασμός διαφορετικών ειδών προκύπτει με μεγάλη προσοχή και αληθινή έμπνευση· αποτελεί το μέσο για την έκφραση ενός οράματος και σε καμία περίπτωση δεν είναι αυτοσκοπός. Όταν αυτός ο συνδυασμός επιτυγχάνεται, πρέπει να διαθέτει τη δική του αυτόνομη προσωπικότητα και να λειτουργεί ως μια δημιουργική γέφυρα, αποφεύγοντας οποιαδήποτε "νοθεία" των αρχικών μουσικών ιδιωμάτων.

Πώς εξελίχθηκε η μουσική σας πορεία τα τελευταία χρόνια και πώς πιστεύετε ότι έχει αλλάξει η μουσική σας προσέγγιση με τον χρόνο; 

Όλη η πορεία μου αποτελεί μια συνεχή καλλιτεχνική αναζήτηση. Η μουσική μου προσέγγιση βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση. Κατανοώ βαθύτερα την αξία της ποικιλομορφίας των ήχων σε συνδυασμό πάντα με την ανεξάντλητη πηγή της παράδοσης.

Τι σας εμπνέει στην καθημερινότητά σας για να δημιουργείτε μουσική;

Η έμπνευση για μένα βρίσκεται παντού. Στην καθημερινότητα, σε ένα τοπίο, στις εναλλαγές της φύσης... Το καθετί μπορεί να γίνει έναυσμα για δημιουργία, αρκεί να το προσεγγίσεις με τη διάθεση να ανακαλύψεις το βαθύτερο νόημα που κρύβεται πίσω από την επιφάνεια των πραγμάτων. Αυτή η διαρκής παρατήρηση της ζωής είναι που μετουσιώνεται τελικά σε μουσική και στίχο.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο μάθημα που έχετε πάρει από την μέχρι τώρα πορεία σας στη μουσική και ποια είναι η συμβουλή σας για τους νέους μουσικούς που θέλουν να ακολουθήσουν μια καριέρα στη Βυζαντινή και παραδοσιακή μουσική;

Το μεγαλύτερο μάθημα που έχω πάρει είναι ότι η διαδικασία της εκμάθησης δεν σταματάει ποτέ. Αυτό είναι το θεμέλιο για κάθε καλλιτέχνη που αγαπά την τέχνη του και επιδιώκει τη διαρκή βελτίωση. Η συμβουλή μου, λοιπόν, προς τους νέους μουσικούς είναι να πορεύονται με ταπείνωση, αφήνοντας την αγάπη για τη μουσική να υπερνικά τον εγωισμό.

Μπορείτε να μας δώσετε μια προεπισκόπηση της μουσικής που θα κυκλοφορήσει για τη θεατρική παράσταση «Ο Σταθμός»;

Το έργο διακρίνεται από ένα πνευματικό βάθος και είναι ντυμένο με τους ήχους της λαϊκής μουσικής. Ο ακροατής θα ακούσει σύγχρονες συνθέσεις σε λαϊκούς δρόμους που εκφράζουν τη μοναχική πορεία μιας ψυχής, την εσωτερική εργασία, τη Μετάνοια, την προσμονή της Σωτηρίας.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια και στόχοι τόσο ως μουσικός όσο και ως πρωτοψάλτης;

Προτιμώ να αποφεύγω τα μεγάλα σχέδια. Στόχος μου είναι να είμαι υγιής και να μπορώ να ασχολούμαι καθημερινά με την τέχνη που αγαπώ. Μου αρκεί να μπορώ να εξελίσσομαι και να προσφέρω μέσα από τη μουσική και το αναλόγιο, αφήνοντας τα πράγματα να κυλούν στην ώρα τους, με ζήλο και συνέπεια.

Βλάρα Αλεξία