Μαίρη Κλαμπούρα: "Πάντα είχα μια έντονη ροπή προς το σκοτάδι, όχι σαν άνθρωπος αλλά σαν καλλιτέχνης".
Η πρώτη σας ποιητική συλλογή εισάγει έναν κόσμο έντονων αντιθέσεων όπου συνυπάρχουν η βία και η τρυφερότητα. Πώς διαμορφώθηκε αυτό το ποιητικό σύμπαν;
Είναι, μεν, η πρώτη μου ποιητική συλλογή, αλλά είναι και μια συλλογή την οποία δούλευα εδώ και πολλά χρόνια. Κάποια ποιήματα, έμειναν ακριβώς όπως ήταν τότε, ενώάλλα έφυγαν και μπήκαν στη θέση τους κάποια που γράφτηκαν πιο πρόσφατα και που έκρινα πως ταίριαζαν περισσότερο με τη θεματική της συλλογής· όλα, όμως, έχουν κάτι από μένα. Οι αντιθέσεις που συνυπάρχουν, προέρχονται από τις εμπειρίες που αποκόμισα όλα αυτά τα χρόνια, από τα τραύματα και την αγάπη που έλαβα, και από την βύθισή μου στο φως και το σκοτάδι της ανθρώπινης ύπαρξης.
Στα
ποιήματά σας ο θάνατος και η ζωή εμφανίζονται σε συνεχή διάλογο. Ποια θέση
κατέχει αυτή η σχέση στη δική σας ποιητική σκέψη;
Θα απαντήσω σε αυτή την ερώτηση, μιλώντας λιγάκι για τον τίτλο της συλλογής και συγκεκριμένα για την λέξη δαφοινός· δαφοινός σημαίνει βαθυκόκκινος και λεγόταν για αιματοβαμμένα ζώα. Όταν έφτασε η στιγμή να πάρω την απόφαση για το ποιος θα είναι ο τίτλος της συλλογής αυτής, διάβασα ξανά, ένα προς ένα, τα ποιήματα και παρατήρησα πως αυτό που τα ενώνει, δεν είναι άλλο από αυτό το «κόκκινο του αίματος».Το κόκκινο χρώμα με γοήτευε από παιδί· είναι πράγματι διφορούμενο χρώμα. Από την στιγμή που γεννιόμαστε, το έχουμε πάνω μας σαν πολύτιμο στολίδι και σηματοδοτεί την έναρξη της ζωής μας. Όταν, όμως, το χάνουμε, δεν επέρχεται ο θάνατος; Όταν πεθαίνουμε, το αίμα παύει· την ίδια ακριβώς σημασία έχει και σαν μεταφορά. Το χρώμα αυτό μπορεί να προκαλέσει στον άνθρωπο ένα σωρό αντιφατικά συναισθήματα· είναι συνυφασμένο με το ερωτικό πάθος, την ένταση, την υγεία· είναι όμως και ταυτόσημο του άγχους, της βίας και της καταστροφής. Φέρει κυριολεκτικά ζωή και θάνατο στα σπλάχνα του. Κι αυτό το κόκκινο, διατρέχει τα ποιήματά μου.
Η
γραφή σας κοιτά κατάματα το σκοτάδι της ανθρώπινης εμπειρίας. Τι σας οδηγεί να
εξερευνάτε αυτές τις δύσκολες και βαθιές περιοχές;
Πάντα είχα μια έντονη ροπή προς το σκοτάδι, όχι σαν άνθρωπος αλλά σαν καλλιτέχνης. Με ελκύει απίστευτα. Το βρίσκω άκρως ευεργετικό και πολλές φορές πιστεύω πως είναι πιο αληθινό και πιο δυνατό από το φως· το να βουτήξεις βέβαια μέσα του, απαιτεί προσοχή, θάρρος και μέτρο, αλλά αν το εξερευνήσεις μπορείς να αντλήσεις τρομερή έμπνευση. Με ενδιαφέρει πολύ η ανθρώπινη ψυχολογία και έχω την τάση, να πηγαίνω δημιουργικά προς εκείνους τους ανθρώπους που έχουν οδηγηθεί στο σκοτάδι, τη βία ή την αυτοκαταστροφή. Θέλω να φτάσω στο βάθος τους και να διερευνήσω την ψυχή τους. Στο τέλος της ημέρας, μπορείς να μάθεις από το σκοτάδι περισσότερα πράγματα για την ανθρώπινη ύπαρξη, απ’ όσα μπορείς να μάθεις από το φως.
Στη
συλλογή υπάρχει έντονη σωματικότητα και μια αίσθηση ότι το σώμα κρατά μνήμη και
τραύμα. Πώς λειτουργεί το σώμα μέσα στην ποίησή σας;
Το σώμα, σίγουρα κρατά μνήμη και τραύμα. Είναι κάτι με το οποίο, όλοι μας παλεύουμε καθημερινά. Δεν ξέρω αν μπορώ να μιλήσω σαν εξωτερικός παρατηρητής του σώματος και της λειτουργίας του στη δική μου ποίηση, αλλά θα προσπαθήσω. Ίσως, ενυπάρχει στη σωματικότητα αυτή μιαν αντίφαση. Από τη μια, το σώμα αυτό μοιάζει εγκαταλελειμένο, κουρασμένο, γεμάτο πληγές, τις οποίες αναγνωρίζει και πασχίζει να συμφιλιωθεί μαζί τους, αλλά τις περισσότερες φορές αποτυγχάνει και ενδίδει στην αυτοκαταστροφή. Από την άλλη, είναι ένα σώμα ζεστό, γεμάτο ένταση και πυρετό, που αποζητά το πάθος και τον έρωτα και δεν μπορεί να αποδεχτεί την μοναξιά του.
Η
γλώσσα σας δημιουργεί εικόνες ισχυρές και συχνά αιχμηρές. Πώς δουλεύετε τη
μορφή και τον ρυθμό ενός ποιήματος μέχρι να πάρει την τελική του μορφή;
Όταν ήμουν μικρή, πειραματιζόμουν πολύ με την μορφή και τον ρυθμό. Έπαιζα με τις συλλαβές, τις ομοιοκαταληξίες, την σύνταξη, το ύφος. Στην πορεία, ανακάλυψα περισσότερο τον εαυτό μου και αφέθηκα ελεύθερη. Πλέον, μπορώ να πω ότι ακολουθώ τυφλά το ένστικτό μου. Οι τελικές διορθώσεις γίνονται, αφού διαβάσω το ποίημα δυνατά. Εκεί, νιώθω σίγουρη για τον ρυθμό και το ύφος της γραφής και μπορώ να κάνω τις τελικές διορθώσεις μέσα σε λίγα λεπτά.
Το
Δαφοινόν δέρμα μοιάζει να ισορροπεί ανάμεσα στην ωμή αλήθεια και στην
ποιητική ομορφιά. Πόσο συνειδητή είναι αυτή η ισορροπία στη γραφή σας;
Στην δημιουργία και συγκεκριμένα στη γραφή μου, τίποτε αληθινό δεν προκύπτει συνειδητά. Η γραφή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να προκύψει από κάτι που δεν είναι οργανικό, από κάτι που δεν πηγάζει από μέσα μας. Δεν πιστεύω στην στρατευμένη τέχνη. Οπότε, γράφω μόνο όταν κάτι με πιέζει από μέσα και μόνο όταν θέλω να εκφράσω μιαν αλήθεια. Υπάρχει μιαν ενστικτώδης ορμή, η οποία ξυπνά όποτε θέλει εκείνη και κάνει ό,τι θέλει εκείνη· είναι αυτό που ονομάζουμε «δημιουργική ορμή». Τολμώ να πω, πως αγγίζει τα όρια της μαγείας. Είναι, ίσως, κάτι «θεόσταλτο».
Ως
πρώτη ποιητική εμφάνιση, η συλλογή παρουσιάζει μια πολύ συγκεκριμένη φωνή. Πώς
αντιλαμβάνεστε την εξέλιξη αυτής της φωνής στα επόμενα έργα σας;
Δεν ξέρω αν έχει κάποιο νόημα να μιλήσω για το πως αντιλαμβάνομαι τη δική μου φωνή και την εξέλιξή της στα έργα μου. Ίσως, θα είχε περισσότερο ενδιαφέρον αν μιλούσε κάποιος άλλος για αυτό. Ελπίζω, όμως, να συνεχίσω να εξελίσσομαι σαν καλλιτέχνης.
Τι
θα θέλατε να αισθανθεί ο αναγνώστης όταν έρθει σε επαφή με τον κόσμο του Δαφοινόν
δέρμα;
Οτιδήποτε
κι αν αισθανθεί ένας αναγνώστης, το βρίσκω υπέροχο. Θα χαρώ σίγουρα, όμως, αν
κάποιος διαβάσει αυτά τα ποιήματα και αισθανθεί λιγότερο μόνος.
Βλάρα Αλεξία
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου