Διαβάσαμε και προτείνουμε: "Ο ΑΓΡΑΦΟΣ ΓΚΡΟΤΟΦΣΚΙ Θεωρία και πράξη της συνάντησης" του Kris Salata, σε μετάφραση του Αντώνη Διαμαντή

 

Ο άγραφος Γκροτόφσκι του Kris Salata, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος σε μετάφραση του Αντώνη Διαμαντή, είναι ένα βιβλίο που μιλάει για τη θεωρία και την πράξη των λόγων του μεγάλου θεατρικού σκηνοθέτη. Όποιος προσεγγίσει το θέατρο ως ολότητα πάνω στον ηθοποιό και στο μέρος αυτό παρά στο σύνολο, μπορεί να ανακαλύψει τον εαυτό του και την ψυχοσύνθεσή του, να δει σε τι βασίζεται και ποιες είναι οι επιπτώσεις πάνω του.

Ο Kris Salata δομεί ένα βιβλίο με αρχή, μέση και τέλος· θέτει όρια και διευκρινίσεις πάνω σε κάποιες παρεξηγημένες έννοιες που είχε εισαγάγει ο μεγάλος θεατράνθρωπος. Πολύ σημαντικό είναι το εισαγωγικό σημείωμα που χρησιμοποίησε, το οποίο περικλείει όλο το μήνυμα του έργου.

Η μετάφραση είναι άψογη και δεν επηρέασε καθόλου την απόδοση του κειμένου, παραμένει αυτούσιο και ο αναγνώστης εντρυφά στις υποδείξεις του Kris Salata. Το βιβλίο αξιοποιεί πλούσια βιβλιογραφία· έχει γίνει μεγάλη έρευνα και ο συγγραφέας προσπαθεί, σεβόμενος τον Γκροτόφσκι, να αποδώσει όλα τα μηνύματα και τις τέχνες που εκείνος προσπάθησε να φέρει στο θεατρικό σανίδι.

Πρόκειται για έναν πολύ προχωρημένο τρόπο υποκριτικής δεινότητας. Ο Γκροτόφσκι υπήρξε ένας ρηξικέλευθος άνθρωπος, που με τους δικούς του όρους κατάφερε να επηρεάσει τη σύγχρονη υποκριτική. Είτε συμφωνήσεις είτε διαφωνήσεις μαζί του, το σίγουρο είναι ότι η ευφυΐα και η σβελτάδα του πάνω στο θέατρο, και κυρίως στην εστίαση πάνω στην οντότητα του ηθοποιού, αποτελούν πηγή έμπνευσης.

Ο Kris Salata προσπαθεί, με παραδείγματα, όχι μόνο να υπερασπιστεί τον μεγάλο θεατρικό σκηνοθέτη, αλλά και να αναδείξει το σπουδαίο έργο και τη μεγάλη πολιτισμική κληρονομιά που έχει αφήσει πίσω του. Το μόνο ίσως δύσκολο για τον αναγνώστη είναι τα πολλά πρόσωπα που χρησιμοποιεί, με αποτέλεσμα κάποιες φορές να μπλέκονται μεταξύ τους και να χάνεται η συνοχή, όπως και ο ίδιος αναφέρει στο σημείωμά του.

Προσωπικά το βρήκα πολύ ενδιαφέρον, καθώς με αυτό το βιβλίο και την πολυετή έρευνα που έχει κάνει, ο Salata αποδίδει έναν φόρο τιμής στον μεγάλο θεατράνθρωπο και προσφέρει μια προσέγγιση που όσοι αγαπούν το θέατρο και την υποκριτική και θέλουν να εμβαθύνουν ουσιαστικά σε αυτήν, πρέπει οπωσδήποτε να μελετήσουν.

Η φιλοσοφική του προσέγγιση και η σκηνοθετική του ευφυΐα είναι πρόδηλες και προφανείς στα έργα του Γκροτόφσκι, τα οποία αναφέρει και τεκμηριώνει διεξοδικά ο Salata.

Συγχαρητήρια στις εκδόσεις Μετρονόμος για την έκδοση αυτού του σημαντικού βιβλίου και στον μεταφραστή Αντώνη Διαμαντή, που κράτησε το ύφος του Salata και απέδωσε με σεβασμό και σαφήνεια έναν φόρο τιμής σε μια παρεξηγημένη, αλλά καθοριστική μορφή του θεάτρου.

Αλεξία Βλάρα