Διαβάσαμε και προτείνουμε: "Το ανώμαλο Δέρας" του Χρήστου Καρανάσιου

Υπάρχουν βιβλία που διαβάζονται, και βιβλία που σε διαβάζουν. Το Ανώμαλο δέρας του Χρήστου Καρανάσιου ανήκει στην δεύτερη κατηγορία, ένα έργο που σε "ψηλαφεί" εκεί όπου το σώμα συναντά το τραύμα και το βλέμμα του Άλλου, εκεί όπου το δέρμα, αυτό το πρώτο μας ρούχο, γίνεται τόπος σημασίας και αμφιβολίας.

Ο συγγραφέας στήνει μια υπαρξιακή αφήγηση με ήπιο ρυθμό αλλά βαριά διακύβευση: την αναζήτηση του εαυτού μέσα από τα ίχνη της απώλειας και τα αποτυπώματα της επιθυμίας. Ο Αλέξανδρος, ήρωας του μυθιστορήματος, δεν είναι μεν ένας νέος που θρηνεί τον πατέρα του. Είναι όμως δε, ένας άνθρωπος που χάνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κατασκευάστηκε, και καλείται να αναπλάσει το νόημα της ύπαρξής του χωρίς τα δεκανίκια που κάποτε του προσφέρθηκαν, έτοιμες λέξεις, έτοιμες ντροπές, έτοιμες ενοχές.

Το κείμενο αποκτά δύναμη μέσα από τις μεταφορές του: το δέρμα γίνεται το σύνορο του εγώ, το χωριό ένας μικρόκοσμος κοινωνικών συμβάσεων, και η γλώσσα ένα εργαλείο που άλλοτε αποκαλύπτει και άλλοτε προδίδει. Μέσα από μια γλώσσα στοχαστική, ενίοτε ποιητική, ο Καρανάσιος αποτυπώνει τη μάχη του εσωτερικού ανθρώπου με τον εξωτερικό του ρόλο. Είναι σημαντικό το ότι η αφήγηση δεν κραυγάζει, δεν σπρώχνει· αντιθέτως, υπονοεί, σιγοβράζει, επιμένει με σιωπές. Αυτό επιτρέπει στον αναγνώστη να σταθεί, να αναστοχαστεί, να καθρεφτιστεί.

Ωστόσο, ίσως για κάποιους αναγνώστες, αυτό το στοχαστικό ύφος κινδυνεύει να γίνει εγκλωβιστικό. Το μυθιστόρημα ενίοτε δίνει την αίσθηση πως αιωρείται ανάμεσα στη φιλοσοφική πρόζα και το ημερολογιακό δοκίμιο, χωρίς πάντοτε να προσφέρει ένταση ή αφηγηματική κορύφωση. Εκείνοι που αναζητούν δραματικές εξελίξεις ή έντονα εξωτερικά γεγονότα, ίσως νιώσουν πως η ιστορία κυλά αργά ή κυρίως στο εσωτερικό πεδίο.

Και όμως, αυτή ακριβώς είναι και η δύναμή του. Ο συγγραφέας τολμά να εστιάσει στο "μικρό", στο αδιόρατο, στο μη θεαματικό, που είναι συχνά και το πιο αληθινό. Το Ανώμαλο δέρας είναι ένα βιβλίο για την επιβίωση όχι ενάντια σε έναν εξωτερικό εχθρό, αλλά ενάντια στη σιωπή, στον φόβο, στην κοινωνική αναμονή να γίνεις "κάποιος" σύμφωνα με τα πρότυπα των άλλων.

Το μυθιστόρημα θέτει στο κέντρο την έννοια της διαφορετικότητας, όχι ως κραυγαλέα δήλωση ταυτότητας, αλλά ως ανάγκη να υπάρξει κανείς όπως πραγματικά είναι με την επιδερμίδα του να φέρει τα δικά του σημάδια, και όχι τα αποτυπώματα όσων τον άγγιξαν χωρίς να τον κατανοήσουν.

Oμάδα Open Mind,24/7/2025