Κλειώ Ιερωνυμάκη: "Ο Μίκο συναντώντας τους χαρακτήρες του βιβλίου με το αθώο, παιδικό του βλέμμα, όντας προστατευμένος και ασφαλής σχεδόν από την αρχή της ζωής του, διεύρυνε μεν τη σκέψη του, αλλά δεν έχασε στιγμή την αθωότητά του.".

Η Κλειώ Ιερωνυμάκη μιλά για τον Μίκο και ο θρύλος του μαγεμένου βατράχου, μια διαδρομή που αγγίζει τη φιλία, τη διαφορετικότητα, τον φόβο και την αποδοχή. Μέσα από έναν παραμυθιακό κόσμο με βαθιά ανθρώπινο πυρήνα, το βιβλίο απευθύνεται τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες, φωτίζοντας ζητήματα ταυτότητας, αγάπης και εσωτερικής ελευθερίας. Σε αυτή τη συνέντευξη, η συγγραφέας μοιράζεται τις σκέψεις της για το νόημα του ανήκειν, τη δύναμη του μύθου και τον ρόλο της λογοτεχνίας ως ασφαλούς χώρου κατανόησης και ενδυνάμωσης.

Κλειώ Ιερωνυμάκη

Ο Μίκο ξεκινά ένα ταξίδι αναζήτησης του σπιτιού και της οικογένειάς του. Τι σημαίνει για εσάς η έννοια «σπίτι» και πώς μεταφράζεται συναισθηματικά μέσα στην ιστορία;

                Η έννοια «σπίτι» μπορεί να έχει πολλές εκδοχές. Βασικότερη όλων είναι η ασφάλεια, αφού αυτή ήταν και η δημιουργός αιτία του. Προσωπικά για μένα όμως το «σπίτι» εδρεύει εκεί που βρίσκεται η καρδιά, διαφορετικά δεν είναι τίποτα άλλο από δομικά υλικά εμπλουτισμένα με έπιπλα. Έτσι και ο ήρωας, έχοντας διευρύνει τους ορίζοντές του, αποφασίζει να ακολουθήσει την καρδιά του.      

Το βιβλίο μιλά για τη φιλία, τη διαφορετικότητα και την αποδοχή, αλλά δεν αποφεύγει τον φόβο και τη μοναξιά. Πόσο σημαντικό θεωρείτε να έρχονται τα παιδιά σε επαφή με αυτά τα «δύσκολα» συναισθήματα από μικρή ηλικία;

                Τα παιδιά της σημερινής εποχής εξαιτίας του σύγχρονου τρόπου ζωής, ιδίως στα αστικά κέντρα, έρχονται από πολύ μικρά αντιμέτωπα με αυτές τις συναισθηματικές εκφάνσεις. Ανάμεσα στην πληθώρα των θετικών επιρροών της λογοτεχνίας είναι η δυνατότητα της ασφαλούς παρατήρησης αρνητικών καταστάσεων και η ομαλή, ίσως και οχυρωμένη, μετάβαση από τη δυσκολία στην όμορφη έκβαση του «ζήσανε αυτοί καλά και εμείς καλύτερα». 

Η πορεία του Μίκο θυμίζει σε σημεία ένα εσωτερικό ταξίδι ενηλικίωσης, σχεδόν φιλοσοφικό. Υπάρχει και ένας ενήλικος αναγνώστης που θέλατε συνειδητά να αγγίξετε;

                 Ορμώμενη από αυτήν την ερώτηση, παρότι δεν είναι το κεντρικό μήνυμα του βιβλίου, θα ήθελα να καταθέσω εδώ ότι προσπάθησα συνειδητά, όπως λέτε, να εκθειάσω, έστω και έμμεσα, το μεγαλείο του ανιδιοτελούς θεσμού της υιοθεσίας. Όμως, πέρα από αυτό, βρίσκω ότι ειδικά στις μέρες μας οι άνθρωποι ταλανίζονται από το ανοίκειο και την ετερότητα και ήθελα, μέσα από το ταξίδι του Μίκο και των ηρώων που συνάντησε, να ακουμπήσω απαλά αυτό το λεπτό ζήτημα.   

Οι δευτερεύοντες χαρακτήρες λειτουργούν σαν σταθμοί στη διαδρομή του ήρωα. Τι συμβολίζει για εσάς ο καθένας από αυτούς και πώς συμβάλλει στη διαμόρφωση της ταυτότητάς του;

                Ο κάθε ένας από αυτούς είναι πρόσωπα που ένα παιδί θα συναντήσει αναπόφευκτα κατά τη διάρκεια της ζωής του. Μπορεί το υπόβαθρο των ηρώων να έχει τη σημασία του, αλλά οι πράξεις είναι αυτές που τους καθορίζουν και είναι τελικά αυτό στο οποίο κανείς πρέπει να εστιάζει. Δηλαδή να προσπερνά το φαίνεσθαι και τις όποιες προθέσεις και να εστιάζει στην πραγματικότητα. Μπορεί η φιλία να κρύβεται στην τρομακτική, καλόκαρδη κουκουβάγια και ο κίνδυνος να έχει τη μορφή ενός καλοβαλμένου βάτραχου που σου μοιάζει. Ο Μίκο συναντώντας τους χαρακτήρες του βιβλίου με το αθώο, παιδικό του βλέμμα, όντας προστατευμένος και ασφαλής σχεδόν από την αρχή της ζωής του, διεύρυνε μεν τη σκέψη του, αλλά δεν έχασε στιγμή την αθωότητά του. Ίσα ίσα ανακάλυψε εκ νέου τη χαρά του δούναι δίχως να τον αφορά το λαβείν.  

Ο θρύλος του μαγεμένου βατράχου προσθέτει μια διάσταση μυστηρίου. Τι ρόλο παίζει ο μύθος και το άγνωστο στη ζωή ενός παιδιού και πώς μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενδυνάμωσης;

                Τα παιδιά, όπως και κάποιοι ενήλικες, τείνουν να βλέπουν την πραγματικότητα μέσα από ένα ωραιοποιημένο πρίσμα πασπαλισμένο με μαγεία. Έλκονται επομένως από το άγνωστο και αν θέλετε από το «παραμύθι». Η παραμυθία, που απλόχερα προσφέρουν οι μύθοι, είναι ίσως στις μέρες μας πιο ωφέλιμη από ποτέ. Γενικότερα θεωρώ ότι η επαφή με τη λογοτεχνία, μέσω της ασφαλούς εξερεύνησης ενός φανταστικού κόσμου, δημιουργεί μικρές δικλείδες ασφαλείας που, σε συνάρτηση με τη διαπαιδαγώγησή των παιδιών, διαμορφώνει ένα προστατευτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο μπορούν να αντιληφθούν τα όποια κακώς κείμενα της πραγματικής ζωής και να τα αντιμετωπίσουν.  

Η εικονογράφηση παίζει καθοριστικό ρόλο στο βιβλίο. Πώς ήταν η συνεργασία με την Κριστίνα Μενάρ και πόσο επηρέασε τελικά την αφήγηση και την ατμόσφαιρα της ιστορίας;

                Η εξαιρετική ιδέα για το στήσιμο του εξωφύλλου ανήκει στην κα Κάκια Ξύδη, η οποία είναι η κινητήριος δύναμη των εκδόσεων Πνοή. Η αποτύπωση της ιδέας αυτής έγινε από το μαγικό χέρι της Κριστίν Μενάρ. Απέδωσε τους ήρωες με τόση τρυφερότητα που νομίζω, κανείς μπορεί να τους αγαπήσει χωρίς να έχει διαβάσει ούτε μία γραμμή. Πολλοί ζωγραφίζουν καλά, αλλά το να καταφέρεις να δημιουργήσεις συναισθήματα και να αποδώσεις τον τόνο ενός κειμένου από την πρώτη επαφή είναι χάρισμα.

Μέσα από την περιπέτεια του Μίκο αναδεικνύεται η ανάγκη για συντροφικότητα και επιβίωση. Ποιο μήνυμα θα θέλατε να κρατήσει ένα παιδί κλείνοντας το βιβλίο και ποιο ένας ενήλικας;

                Νομίζω ότι το μήνυμα είναι κοινό για όλους και αυτό είναι ότι η αγάπη οφείλει να στέκεται δίπλα σου. Πορεύεται μαζί σου και αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα, όπως και τις επιλογές σου. Δεν καταδυναστεύει την ελευθερία σου, αντίθετα γίνεται έναυσμα ώστε να απογειωθείς και να γίνεις ευτυχισμένος.              

Αν ο Μίκο μπορούσε να μιλήσει απευθείας στα παιδιά που διαβάζουν την ιστορία του, τι πιστεύετε ότι θα τους έλεγε για τον φόβο, τη διαφορετικότητα και τη δύναμη που κρύβουν μέσα τους;

                Να μην φοβούνται να είναι ελεύθερα. Να μην φοβούνται να είναι ο εαυτός τους. Να μην φοβούνται να αλλάξουν, εάν το θέλουν. Να μην φοβούνται να ζητήσουν βοήθεια. Να μην ξεχνούν ότι, εάν δεν βλάπτουν τους άλλους ή τον εαυτό τους, όπως και να αποφασίσουν να ζουν αξίζει. Και ότι τους πραγματικούς φίλους δεν τους νοιάζουν όλα τα παραπάνω. Είναι απλά εκεί. 

 

Ευχαριστώ για αυτήν την όμορφη και ουσιαστική συζήτηση!

 

Αλεξία Βλάρα για το Open Mind