Διαβάσαμε και προτείνουμε: "Υποσχέσεις" της Αλεξάνδρας Χατζηλέλεκα και "Επ’ αυτού" του Μιχάλη Κατσιγιάννη

Η ποιητική συλλογή "Υποσχέσεις" της Αλεξάνδρας Χατζηλέλεκα κινείται με έντονο συναισθηματικό φορτίο στον άξονα του έρωτα, της επιθυμίας και της απώλειας, αγγίζοντας διαχρονικά θέματα με προσωπικό και άμεσο τρόπο. Ο ποιητικός λόγος είναι εξομολογητικός, συχνά δραματικός, με εικόνες που αντλούν από τη σωματικότητα, το ιδανικό και το ονειρικό. Η γυναίκα ως πηγή έμπνευσης και μυστηρίου κυριαρχεί, άλλοτε θεοποιημένη, άλλοτε μακρινή, άλλοτε παρούσα μόνο στη μνήμη.

Το ύφος είναι έντονα λυρικό, με σαφή επιρροή από την ερωτική ποίηση παραδοσιακής και νεότερης γραμμής. Η γλώσσα είναι συχνά υπερβατική, με λέξεις φορτισμένες αισθησιακά και συναισθηματικά, ενώ η χρήση επαναλήψεων και επιφωνημάτων εντείνει τη δραματικότητα. Υπάρχει διάθεση θεατρικής εξωτερίκευσης του συναισθήματος, που άλλοτε λειτουργεί με ειλικρίνεια και δύναμη, κι άλλοτε φλερτάρει με την υπερβολή.

Η γραφή προσεγγίζει τον έρωτα όχι μόνο ως πάθος, αλλά και ως τραύμα ή μοναξιά, αποτυπώνοντας τον χρόνο ως απειλή στη διάρκεια του συναισθήματος. Η ποίηση δεν φιλοδοξεί να πρωτοτυπήσει μορφικά, αλλά να αγγίξει τον αναγνώστη μέσα από την αμεσότητα και τη συναισθηματική ταύτιση.

Η συλλογή Επ’ αυτού του Μιχάλη Κατσιγιάννη είναι μια τολμηρή σύνθεση ποίησης δομής και περιεχομένου, όπου η αυστηρή φόρμα (σονέτο, χαϊκού, τριολέτο) δεν λειτουργεί ως περιορισμός αλλά ως μηχανισμός βάθους. Ο ποιητής επιλέγει συνειδητά την πειθαρχία του μέτρου και της συμπύκνωσης, για να ξεδιπλώσει ερωτήματα υπαρξιακά, φιλοσοφικά, σχεδόν μεταφυσικά. Η γλώσσα του είναι στοχαστική, συμπαγής, συχνά αινιγματική· κάθε λέξη φέρει πολλαπλά στρώματα νοήματος.

Θεματολογικά, η συλλογή ακροβατεί ανάμεσα στον στοχασμό του είναι, στην κρίση του κόσμου, και σε μια υπόγεια μελαγχολία της απώλειας. Δεν πρόκειται για εξομολογητική ποίηση, αλλά για ποίηση της διάνοιας, της αφαίρεσης, της έντασης χωρίς θόρυβο. Τα ποιήματα μοιάζουν να μην «καταλήγουν», αλλά να παραμένουν ανοιχτά, σαν διανοητικές παγίδες για τον αναγνώστη.

Το ύφος είναι ευγενές, σχεδόν ψιθυριστό, με λέξεις που παραπέμπουν συχνά σε έναν μεταφυσικό χώρο σκέψης. Τα “πάρεργα της ντροπής”, “η μαρμαρότητα μιας βύθισης”, “ο ύπνος ενός κατήφορου” — όλα δείχνουν μια διάθεση ποιητικού στοχασμού πάνω στην κατάρρευση και την αναμονή, πάνω στη διαστολή του χρόνου και την εύθραυστη σύσταση του ανθρώπου.

Η έκδοση σε μέγεθος τσέπης μοιάζει ειρωνική μπροστά στη βαρύτητα του περιεχομένου. Ίσως όμως είναι και το ιδανικό σχήμα για ποίηση που επιθυμεί να συνυπάρξει με τη σιωπή.

Ομάδα Open Mind, 18/7/2025