Διαβάσαμε και προτείνουμε: "Το παιδί του διαβόλου" του Πέτρου Τατσόπουλου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

 

Σε μια εποχή όπου η ιλιγγιώδης τεχνολογική πρόοδος συνυπάρχει παραδόξως με αναβιώσεις μεσαιωνικού σκοταδισμού, ο Πέτρος Τατσόπουλος επιστρέφει με το νέο του βιβλίο, «Το παιδί του Διαβόλου», παραδίδοντας όχι απλώς μια αυτοβιογραφική συνέχεια της «Καλοσύνης των ξένων», αλλά μια οξεία, αμείλικτη τεκμηρίωση που λειτουργεί ως καταγγελία και πολιτισμική παρέμβαση. Με την ιδιότυπη σκωπτική του διάθεση και το αναγνωρίσιμο δηκτικό ύφος του, ο συγγραφέας τολμά να αναμετρηθεί με το «άβατο» της παραθρησκευτικής παραφροσύνης, ανοίγοντας έναν μοναχικό και συχνά επικίνδυνο πόλεμο απέναντι στον ανορθολογισμό που τείνει να μετατραπεί σε κοινωνική κανονικότητα.

Στον πυρήνα του βιβλίου βρίσκεται η αποκάλυψη ενός θηριώδους και καλοστημένου «εισπρακτικού μηχανισμού» που λειτουργεί υπό τον μανδύα της πίστης. Ένας μηχανισμός που αξιοποιεί λείψανα, παντόφλες αγίων, θαυματουργά κάστανα και κάθε είδους «ιερό» αντικείμενο, μετατρέποντας τη θρησκευτική ανάγκη σε εμπορεύσιμο προϊόν. Ο Τατσόπουλος δεν περιορίζεται στην επιφάνεια της γραφικότητας, μολονότι περιγράφει με γλαφυρότητα περιπτώσεις όπως τον περίφημο «θαυματοποιό του Λυκαβηττού» που κατάφερε να προκαλέσει ακόμη και την Ιερά Σύνοδο, αλλά εισχωρεί στην οικονομική, κοινωνική και ηθική διάσταση του φαινομένου. Ξεγυμνώνει έναν κόσμο όπου αγράμματοι καλόγεροι απορρίπτουν τον Δαρβίνο, συνομιλούν με σαύρες και αγγελικά όντα, ενώ ταυτόχρονα διαχειρίζονται τεράστια χρηματικά ποσά, εκμεταλλευόμενοι την αφέλεια, τον φόβο και την απόγνωση των πιστών.

Το βιβλίο γίνεται ιδιαίτερα αιχμηρό όταν αγγίζει τους «ισχυρούς προστάτες» αυτής της παραθρησκευτικής βιομηχανίας. Ο συγγραφέας καταδεικνύει με σαφήνεια πώς πολιτικοί, κόμματα και κρατικοί μηχανισμοί, με το βλέμμα στραμμένο στο εκλογικό ακροατήριο (που αγγίζει, όπως επισημαίνει, το 10% του σώματος), όχι μόνο ανέχονται αλλά συχνά νομιμοποιούν και ξεπλένουν αυτές τις πρακτικές. Από την ατιμωρησία της Μονής Βατοπεδίου μέχρι τις εξωφρενικές δηλώσεις ιερέων που απέδωσαν εθνικές τραγωδίες, όπως το Μάτι και τα Τέμπη, σε «θεϊκή τιμωρία», ο Τατσόπουλος ξεσκεπάζει την υποκρισία ενός συστήματος στο οποίο η Δικαιοσύνη εμφανίζεται επιλεκτική ή ηχηρά απούσα.

Ως «Παιδί του Διαβόλου», τίτλος που οικειοποιείται ειρωνικά από τους επικριτές και τους διώκτες του, ο συγγραφέας καταγράφει το προσωπικό χρονικό των συγκρούσεών του με αυτό το πλέγμα εξουσίας: από τις μηνύσεις και τις απειλές για την υπόθεση του «Γέροντα Παστίτσιου» έως τη σύλληψή του και τη δημόσια διαπόμπευση. Συνδυάζοντας ντοκουμέντα, συνεντεύξεις, αποσπάσματα από δικαστικές υποθέσεις και σχόλια από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το έργο συνθέτει μια ενδελεχή ανατομία της σύγχρονης ελληνικής παθογένειας, όπου η πίστη μετατρέπεται σε εργαλείο εξουσίας και ο ορθός λόγος αντιμετωπίζεται ως εχθρός.

Πέρα όμως από την καταγγελία, το κείμενο λειτουργεί και ως μια έμμεση υπεράσπιση της αμφισβήτησης, της σκέψης και της ευθύνης του πολίτη. Ο Τατσόπουλος δεν στρέφεται ενάντια στην πίστη καθαυτή, αλλά ενάντια στη διαστρέβλωσή της, εκεί όπου η ανάγκη για ελπίδα μετατρέπεται σε μηχανισμό χειραγώγησης. Σε αυτό το πλαίσιο, «Το παιδί του Διαβόλου» δεν διαβάζεται μόνο ως χρονικό σύγκρουσης, αλλά ως προειδοποίηση: όσο ο ανορθολογισμός γίνεται ανεκτός και η σιωπή βαφτίζεται «σεβασμός», τόσο το σκοτάδι αποκτά θεσμική υπόσταση. Και τότε, η άρνηση του λόγου παύει να είναι επιλογή· γίνεται συνενοχή.

«Το παιδί του Διαβόλου» είναι, τελικά, ένα βιβλίο-γροθιά στο μαλακό υπογάστριο της ελληνικής κοινωνίας. Μια ανάγνωση αναγκαία για όποιον θέλει να κατανοήσει πώς ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός, η εμπορευματοποίηση της πίστης και η πολιτική συνενοχή διαβρώνουν τον δημόσιο λόγο και τη συλλογική συνείδηση. Και ο Πέτρος Τατσόπουλος, κόντρα στο ρεύμα και με πλήρη επίγνωση του κόστους, επιμένει να κάνει αυτό που ελάχιστοι τολμούν: να λέει τα πράγματα με το όνομά τους.