Διαβάσαμε και προτείνουμε: «Ιζηματογενή πετρώματα» της Μαργαρίτας Παπαμίχου από τις εκδόσεις Μετρονόμος

 

Η ποιητική συλλογή «Ιζηματογενή πετρώματα» της Μαργαρίτας Παπαμίχου κινείται σε έναν χώρο όπου η μνήμη, το σώμα και η ιστορία καταγράφονται όχι ως αφηρημένες έννοιες, αλλά ως στρώσεις εμπειρίας. Όπως τα πετρώματα που σχηματίζονται αργά, έτσι και τα ποιήματα της συλλογής συσσωρεύουν εικόνες, συναισθήματα και σκέψεις, αφήνοντας στον αναγνώστη την αίσθηση μιας σταδιακής αποκάλυψης.

Στο ποίημα «Η σωστή πλευρά της ιστορίας», η ιστορία παρουσιάζεται ως ένα σώμα που κινείται άτσαλα στον ύπνο του, συνθλίβοντας ό,τι υποτίθεται πως προστατεύει. Η μεταφορά είναι λιτή αλλά αιχμηρή: δεν υπάρχει εξιδανίκευση ούτε καταγγελία, μόνο η ψυχρή διαπίστωση της επαναληπτικής βίας που ασκεί ο χρόνος πάνω στους ανθρώπους του. Η ποιήτρια δεν αναζητά απαντήσεις· επιμένει στη ρωγμή.

Η γραφή της Παπαμίχου είναι καθαρή, σχεδόν απέριττη, όμως φορτισμένη με συναισθηματική ένταση. Στην «Ανακαίνιση», οι καθημερινές πράξεις μετατρέπονται σε χειρονομίες επιβίωσης: το χρώμα, οι καρέκλες, οι τοίχοι λειτουργούν ως τρόποι διαχείρισης της απουσίας και της απώλειας. Δεν υπάρχει προσπάθεια εξωραϊσμού· υπάρχει μόνο η ανάγκη να παραμείνει κάτι όρθιο.

Στο «Πώς να γίνεις σύννεφο», η μεταμόρφωση αποκτά υπαρξιακή διάσταση. Η ρευστότητα του εαυτού, η αραίωση και η πύκνωση, δεν παρουσιάζονται ως λύτρωση αλλά ως διαδικασία αναπόφευκτη, που περνά μέσα από τον πόνο και καταλήγει σε μια εύθραυστη μορφή σωτηρίας. Η ποίηση εδώ δεν εξηγεί· αφήνει χώρο να συμβεί.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το «Γενετικό αποτύπωμα», όπου η παιδική μνήμη, ο θάνατος και η γλώσσα συνδέονται άρρηκτα. Η απώλεια δεν αφορά μόνο τα πρόσωπα, αλλά και τις λέξεις που φθείρονται, αδειάζουν, παύουν να σημαίνουν. Ο «θάνατος των λέξεων» αναδεικνύεται ως η πιο ψυχρή μορφή απώλειας, μια διαπίστωση που λειτουργεί σιωπηλά αλλά επίμονα.

Τα «Ιζηματογενή πετρώματα» είναι μια συλλογή που δεν ζητά εντυπωσιασμό. Επιλέγει τη χαμηλή φωνή, τη συγκέντρωση, τη σταθερή παρατήρηση. Η ποίηση της Μαργαρίτας Παπαμίχου χτίζεται πάνω σε ό,τι μένει όταν τα μεγάλα λόγια έχουν ήδη καταρρεύσει: στη μνήμη, στη φθορά, στην ανάγκη να ειπωθεί κάτι πριν χαθεί οριστικά.