Είδαμε και προτείνουμε: Cleansed της Σάρα Κέιν σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά στο ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Το Cleansed της Σάρα Κέιν επιστρέφει στη σκηνή ως υπενθύμιση περισσότερο παρά ως πρόκληση. Στη σκηνοθεσία του Δημήτρη Καραντζά, το έργο απογυμνώνεται από την παλιά του φήμη ως «ακραίο» και εμφανίζεται κυρίως ως μια σκληρή, ποιητική παραβολή για την ανάγκη του ανθρώπου να αγαπήσει και να αγαπηθεί μέσα σε ένα καθεστώς απόλυτου ελέγχου.

Η παράσταση χτίζεται με πειθαρχία και καθαρότητα. Η σκηνοθετική γραφή ακολουθεί τη θραυσματική δομή του έργου, χωρίς να την εξωραΐζει ή να την επιβαρύνει ερμηνευτικά. Ο κόσμος του Cleansed είναι κλειστός, ασφυκτικός, σχεδόν εργαστηριακός· ένας τόπος όπου τα σώματα μετατρέπονται σε πεδίο πειραματισμού και η αγάπη δοκιμάζεται μέχρι εξάντλησης. Ο Καραντζάς αφήνει τη βία να εμφανιστεί με έναν τρόπο σχεδόν ψυχρό, σαν δεδομένο στοιχείο μιας πραγματικότητας που δεν χρειάζεται πια υπερβολές για να γίνει πιστευτή.

Οι ερμηνείες λειτουργούν συλλογικά, με έντονη σκηνική χημεία και σωματική ακρίβεια. Οι χαρακτήρες δεν ζητούν τη συμπάθεια του θεατή· κινούνται με μια εύθραυστη αποφασιστικότητα, σαν να γνωρίζουν ότι η επιθυμία τους για αγάπη θα τους κοστίσει ακριβά. Ο Τίνκερ δεν παρουσιάζεται ως μονοδιάστατος δήμιος, αλλά ως φορέας μιας εξουσίας που αυτοαναπαράγεται, που τιμωρεί και «εξαγνίζει» με την ίδια ευκολία. Το ερώτημα δεν είναι αν τιμωρεί ή αν εξιλεώνει, αλλά αν υπάρχει πια διαφορά ανάμεσα στα δύο.

Το ενδιαφέρον στοιχείο της παράστασης είναι ότι το σοκ, πάνω στο οποίο στηρίχθηκε ιστορικά η πρόσληψη του έργου, μοιάζει σήμερα να έχει εξαντλήσει τη δυναμική του. Η ακραία βία της Κέιν δεν λειτουργεί πια ως ρήγμα, αλλά ως καθρέφτης μιας πραγματικότητας που έχει ξεπεράσει το θέατρο σε αγριότητα. Έτσι, το Cleansed δεν συγκλονίζει όσο στο παρελθόν· αντίθετα, επιμένει σιωπηλά στο μοναδικό του σταθερό αίτημα: την επιβίωση της ανθρώπινης σχέσης.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η παράσταση βρίσκει τη δύναμή της στη μελαγχολική της διαύγεια. Η αγάπη, εδώ, δεν παρουσιάζεται ως λύτρωση, αλλά ως το τελευταίο ίχνος αντίστασης. Ως σωτηρία του ατόμου μέσα από τον Άλλο παράως σωτηρία του κόσμου. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο επίκαιρο σχόλιο που μπορεί να κάνει σήμερα το έργο της Σάρα Κέιν.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν αφορά την ύπαρξη ή μη νοήματος, αλλά την αντοχή του. Σε έναν κόσμο που «καθαρίζει» ό,τι δεν αντέχει, το Cleansed δεν ζητά απαντήσεις. Ζητά να σταθείς, να κοιτάξεις, και να αποφασίσεις πόσο είσαι διατεθειμένος να αντέξεις για να μη χαθείς.