Είδαμε και προτείνουμε: Φεστιβάλ ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ Σύγχρονες αναγνώσεις σε πρώιμες ελληνικές δραματουργίες "Κορακιστικά" του Ιάκωβου Ρίζου Νερουλού

 

Τα Κορακιστικά στο πλάισιο του Φεστιβάλ Αναδρομές ανέβηκαν σήμερα με έναν τρόπο που αποδεικνύει πως ένα κείμενο γραμμένο στις αρχές του 19ου αιώνα μπορεί να παραμένει ζωντανό, αιχμηρό και απολαυστικό. Το έργο του Ιακωβάκη Ρίζου Νερουλού, γραμμένο ως σατιρική απάντηση στη «μέση οδό» του Κοραή στο γλωσσικό ζήτημα, βρίσκει στη σύγχρονη σκηνή τον φυσικό του χώρο: εκεί όπου η υπερβολή, η γλωσσική σύγχυση και η ιδεολογική ακαμψία γίνονται υλικό για γέλιο.

Η παράσταση στηρίζεται σε κάτι πολύ απλό και πολύ αποτελεσματικό: αφήνει τη γλώσσα να εκτεθεί. Το συνονθύλευμα καθαρευουσιάνικων τύπων, καθομιλουμένης, ντοπιολαλιών και τεχνητών κατασκευών δεν χρειάζεται επεξήγηση· λειτουργεί από μόνο του κωμικά. Το κοινό καταλαβαίνει αμέσως τι σατιρίζεται, ακόμα κι αν δεν γνωρίζει λεπτομέρειες για τον Κοραή ή τον γλωσσικό εμφύλιο της εποχής.

Το γέλιο είναι συνεχές και ειλικρινές. Όχι φτηνό, ούτε επιφανειακό. Προκύπτει από τον παραλογισμό της υπερβολής, από τη σοβαροφάνεια που καταρρέει, από την αδυναμία των προσώπων να επικοινωνήσουν πραγματικά μέσα από μια γλώσσα που υποτίθεται πως υπηρετούν. Η παράσταση έχει πλάκα και μάλιστα πολλή, χωρίς να χάνει τη στόχευσή της.

Οι ερμηνείες είναι καίριες και δουλεμένες. Οι ηθοποιοί χειρίζονται το δύσκολο γλωσσικό υλικό με άνεση, ρυθμό και σαφή κωμική αντίληψη. Δεν «παίζουν» τη γλώσσα ως μουσειακό αντικείμενο, αλλά ως ζωντανό εργαλείο που μπλέκεται, σκοντάφτει και γελοιοποιείται. Το ενδιαφέρον είναι πως, παρότι το γλωσσικό ζήτημα θεωρείται λυμένο, η παράσταση δεν μοιάζει ξεπερασμένη. Αντίθετα, θυμίζει πόσο συχνά η «καθαρότητα» της γλώσσας χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για άλλου τύπου εμμονές και αποκλεισμούς. Χωρίς διδακτισμό, τα Κορακιστικά φωτίζουν αυτή την πλευρά με χιούμορ και ευφυΐα.

Συνολικά, πρόκειται για μια πολύ καλή παράσταση: έξυπνη, αστεία, με ρυθμό και ωραίες ερμηνείες. Ένα έργο που σε κάνει να γελάς δυνατά, αλλά και να σκέφτεσαι λίγο μετά. Και αυτό, τελικά, είναι το πιο κερδισμένο στοίχημα.