Διαβάσαμε και προτείνουμε: Ο αττικός ναργιλές του Χαρίλαου Τρουβά

Ο Αττικός Ναργιλές του Χαριλάου Τρούβα μάς ταξιδεύει στα στενά της Αθήνας, από την εποχή των Οθωμανών και των προσφύγων έως το σήμερα, όπου οι μετανάστες συνεχίζουν να δίνουν ζωή σε αυτή την ιδιαίτερη πολιτισμική συνήθεια. Τα ναργιλετζήδικα της Αττικής, με παρουσία πάνω από έναν αιώνα, γίνονται σκηνικό αξέχαστων στιγμών, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν.

Αυτό που κάνει το βιβλίο ξεχωριστό είναι η γέφυρα που δημιουργεί ανάμεσα σε διαφορετικές μουσικές εποχές και είδη: από τα ρεμπέτικα του Μάρκου Βαμβακάρη και της Μαριώς μέχρι τον Παύλο Σιδηρόπουλο, τον Λάκη Παπαδόπουλο, τον Άκη Πάνου και, στη σύγχρονη εποχή, τη ραπ και την τραπ μουσική. Παρότι μικρό σε μέγεθος, αποτελεί μια πραγματική μουσική πανδαισία, ένα αναλόγιο γεμάτο από στιγμές που συνδέουν τον ναργιλέ με τη ρεμπέτικη κουλτούρα.

Ο συγγραφέας, με γραφή ευθύβολη και παρατηρητική, αποτυπώνει στιγμές και μας ξεναγεί σε διάφορα μαγαζιά, ζωντανεύοντάς τα μέσα από τις περιγραφές και το σπάνιο φωτογραφικό υλικό του. Ίσως το μοναδικό μειονέκτημα του βιβλίου να είναι η εκτεταμένη αναφορά σε τραγούδια, η οποία σε κάποια σημεία επιβραδύνει τη ροή της αφήγησης. Ωστόσο, το βιβλίο δεν είναι απλώς μια μουσική και ιστορική καταγραφή, αλλά και μια απόπειρα να κατανοήσουμε τη βαθύτερη κοινωνική σημασία του ναργιλέ μέσα στον χρόνο.

Ο ναργιλές, άλλοτε σύμβολο συντροφικότητας, άλλοτε αντικείμενο παρεξηγήσεων, λειτουργεί εδώ ως συνδετικός κρίκος διαφορετικών γενεών και πολιτισμών. Επιπλέον, η ανθολόγηση κειμένων που τεκμηριώνουν την «αττικότητά» του προσθέτει ένα ενδιαφέρον ερευνητικό βάθος, καθιστώντας το βιβλίο όχι μόνο μια βιωματική αφήγηση αλλά και μια πολύτιμη πηγή για όσους ενδιαφέρονται για τη λαϊκή κουλτούρα της Αθήνας.

Παρά τις όποιες επιμέρους αδυναμίες στη ροή, η ανάγνωση του Αττικού Ναργιλέ παραμένει απολαυστική, ιδίως για όσους αγαπούν αφηγήσεις που συνδυάζουν μουσική, μνήμες και αστική ιστορία.

Της Αλεξίας Βλάρα, 27/4/2025