The Loop: Άτομα σε σχέσεις που επαναλαμβάνονται

Το The Loop φωτίζει τις επαναλήψεις που διαμορφώνουν και συχνά παγιδεύουν, τις ζωές μας: τις σχέσεις, τις συνήθειες και τους φόβους που βαφτίζουμε ασφάλεια. Με χιούμορ και σκληρή ειλικρίνεια, η παράσταση μιλά για την κανονικοποίηση της τοξικότητας, τη μοναξιά και τη δυσκολία της αλλαγής.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, οι ηθοποιοί μιλούν για τις «λούπες» που μας κρατούν πίσω και για τη ριζοσπαστική απόφαση που χρειάζεται για να σπάσει ένας κύκλος.

Eιρήνη Πρεβεζάνου

Ειρήνη Πρεβεζάνου

Το The Loop μιλά για επαναλήψεις που άλλοτε μας προστατεύουν και άλλοτε μας φυλακίζουν. Ποιά “λούπα” θεωρείτε πιο επικίνδυνη σήμερα για έναν νέο άνθρωπο;

Η δύναμη της συνήθειας νομίζω πως είναι η πιο επικίνδυνη “λούπα”. Αρχικά μας προστατεύει και μας διευκολύνει, αλλά όταν γίνεται αυτοματισμός, επαναλαμβάνει επιλογές χωρίς να τις επανεξετάζουμε. Και αυτό είναι επικίνδυνο για έναν νέο άνθρωπο, γιατί παγώνει την περιέργεια, μειώνει το ρίσκο και καθυστερεί την προσωπική εξέλιξη. Η συνήθεια σε βάζει σε έναν κύκλο όπου σταματάς να επιλέγεις συνειδητά. Μπορεί να φαίνεται τρομακτικό να σπάσεις αυτή τη λούπα και να ξεκινήσεις από το μηδέν, αλλά τίποτα δεν είναι πιο τρομακτικό από το να ζεις μια ζωή… ερήμην σου!

Το χιούμορ συνυπάρχει με σκληρές αλήθειες. Πόσο δύσκολο είναι να κρατηθεί αυτή η ισορροπία χωρίς να αποδυναμώνεται το βάθος του έργου; 

Η ισορροπία είναι λεπτή, αλλά αυτό αναδεικνύει την ικανότητα του δημιουργού. Το χιούμορ επιτρέπει στο κοινό να προσεγγίσει δύσκολα ή επώδυνα θέματα χωρίς άμυνες. Η αντίθεση ανάμεσα στο σοβαρό και το αστείο κάνει τις στιγμές βαθύτερες και λειτουργεί σαν ανάσα που φωτίζει τις δύσκολες αλήθειες. Αυτή η εναλλαγή αποτελεί τον καθρέφτη της ζωής: ούτε μόνο γέλιο… ούτε μόνο λύπη.

Μέσα από αυτήν, το κοινό ταυτίζεται και το βάθος του έργου δυναμώνει.

 

Τάσος Χρυσόπουλος

Τάσος Χρυσόπουλος

Το έργο αγγιζει κακοποιητικες συμπεριφορές   που συχνά κανονικοποιούνται. Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί πραγματικά να ταρακουνήσει αυτήν την κανονικότητα ή λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης;

Με αφορμή την λέξη καθρέφτης μου έρχονται στο μυαλό τα λόγια του Άμλετ που μεταξύ άλλων λέει στους ηθοποιούς του την φράση, “πάντα το θέατρο σήκωνε ψηλά έναν καθρέφτη για να κοιτάζεται η φύση, αντανακλά την αρετή και οχι τον ενάρετο, το πέσιμο και οχι τον πεσμένο”, οπότε θεωρώ πως το θέατρο λειτουργεί ως καθρέφτης της ζωής, δείχνει την πραγματικότητα και θέτει ερωτήματα κατά πόσο όλοι μας μπορούμε να σπάσουμε αυτήν την κανονικότητα, κατά πόσο ήμαστε σε θέση να παλέψουμε με τα σκοτάδια μας, να παμε προς το φως.

Αν η “λύση” μιάς λούπας είναι μια απόφαση πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να παιχτεί επι σκηνής αυτή η εσωτερική μετατόπιση ενός ανθρώπου;

Στη σκηνή όπως και στη ζωή η απόφαση για αλλαγή ή το σπάσιμο μιας λούπας γίνεται με πράξεις, μια πράξη ριζοσπαστική, που θα αποτελέσει το εφαλτήριο για το σπάσιμο της λούπας.  Η επιλογή μιας πράξης ενός χαρακτήρα μπορεί να είναι μονόδρομος έπειτα απο μια πίεση, απο μια συνειδητοποίηση οτι δεν παει άλλο. Σε αυτή την περίπτωση είναι μονόδρομος οπότε όποιος βαθμός δυσκολίας και αν υπάρχει ο χαρακτήρας ειναι ετοιμος να τον κάμψει. 

Η ανάγκη για αλλαγή θα καθορίσει πόσο δύσκολο ή εύκολο ειναι να γίνει. 

Δεν ξερω αν είναι εύκολο ή δύσκολο να παιχτεί στη σκηνή αλλά αν είναι μεγάλη η ανάγκη για σπάσιμο λούπας και για αλλαγή τόσο πιο μεγάλη θα είναι η ριζοσπαστική πράξη του χαρακτήρα.

Σωτήρης Μπέλσης

Σωτήρης Μπέλσης

Το The Loop αφορά έντονα τη νέα γενιά. Τι πιστεύετε ότι αποκαλύπτει ουσιαστικά για τη σημερινή πραγματικότητα των σχέσεων, πέρα από στερεότυπα και εύκολες ερμηνείες;

Ζούμε σε μια εποχή βαθιάς μοναξιάς. Τα social media και τα dating apps έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην καθημερινότητά μας, σε τέτοιο βαθμό που η νέα γενιά δεν γνώρισε ποτέ την εμπειρία των σχέσεων πριν από αυτά. Οι άνθρωποι αναζητούν έναν σύντροφο συχνά όχι μόνο από επιθυμία, αλλά από φόβο απέναντι στη μοναξιά. Προσπαθούν, απογοητεύονται, ξαναδοκιμάζουν — και μέσα σε αυτή την επαναληπτικότητα φθείρονται συναισθηματικά, μέχρι το σημείο της αποσύνδεσης ή της αναισθησίας.

Το The Loop όμως δεν απευθύνεται αποκλειστικά στη νέα γενιά. Αγγίζει εξίσου και τις προηγούμενες. Καθώς μεγαλώνουμε, κουβαλάμε τραύματα, εμπειρίες και συχνά μια στρεβλή κατανόηση του τι είναι έρωτας, αγάπη και φροντίδα. Έτσι, δεν είναι σπάνιο να βρισκόμαστε σε σχέσεις όπου ο άλλος συμπεριφέρεται με τοξικό τρόπο, αλλά αυτό το μοτίβο μάς είναι οικείο. Μας θυμίζει, σε υποσυνείδητο επίπεδο, τον τρόπο με τον οποίο μάθαμε κάποτε να δεχόμαστε την αγάπη. Και μέσα σε αυτή τη γνώριμη δυσλειτουργία νιώθουμε —παραδόξως— ασφάλεια.

Παραμένουμε εκεί, παγιδευμένοι, χωρίς να αντιλαμβανόμαστε ότι επαναλαμβάνουμε τις ίδιες μας τις πληγές. Μπαίνουμε συχνά στη διαδικασία να «θεραπεύσουμε» τον άνθρωπο απέναντί μας, μάταια και ασυνείδητα, ενώ στην πραγματικότητα αναπαράγουμε το ίδιο μοτίβο ξανά και ξανά. Αυτός είναι ο κύκλος (the loop)που το έργο προσπαθεί να φωτίσει.

Αν ένας θεατής φύγει από την παράσταση με ένα μόνο ερώτημα ή μια μικρή ρωγμή σκέψης, ποια θα θέλατε να είναι αυτή;

Θα ήθελα να φύγει με το ερώτημα: δέχομαι πραγματικά την αγάπη που αξίζω ή μήπως ζω μέσα σε έναν φόβο και μια συνήθεια που έχω μάθει να αποκαλώ αγάπη;

Να αναρωτηθεί αν οι σχέσεις του είναι αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής ή αν προκύπτουν από την ανάγκη να μην είναι μόνος. Αν μένει κάπου επειδή τον θρέφει συναισθηματικά ή επειδή του είναι απλώς οικείο. Συχνά συγχέουμε τη σταθερότητα με την ασφάλεια και τη συνήθεια με την αγάπη, χωρίς να σταθούμε πραγματικά απέναντι στο τι μας αξίζει.

Αν το The Loop καταφέρει να ανοίξει αυτή τη μικρή ρωγμή, όχι για να δώσει απαντήσεις, αλλά για να γεννήσει ειλικρινείς ερωτήσεις(όπως άλλωστε οφείλει να κάνει το θέατρο), τότε ίσως ο θεατής αρχίσει να βλέπει αλλιώς τις επιλογές του, τα όριά του και τον τρόπο που επιτρέπει στους άλλους να τον αγαπούν. Και αυτό, από μόνο του, είναι μια αρχή.

Άντρεα Αγαπίου

Άντρεα Αγαπίου

Οι χαρακτήρες του έργου κινούνται ανάμεσα στην αγάπη και στον έλεγχο, στο «μένω» και στο «φεύγω». Πώς καταλαβαίνετε εσείς, ως άνθρωπος και ως ηθοποιός, πότε μια σχέση παύει να είναι φροντίδα και γίνεται περιορισμός.

Οι χαρακτήρες του έργου κινούνται ανάμεσα σ’ αυτές τις έννοιες, όπως κι εμείς στη ζωή και την καθημερινότητά μας. Καθώς δουλεύαμε το έργο, ήταν εντυπωσιακό το πόσο συχνά αναγνωρίζαμε σ’ αυτούς τον εαυτό μας, τους ανθρώπους γύρω μας, γνώριμες καταστάσεις και συζητήσεις. Ως ηθοποιοί, άλλωστε, παρατηρούμε τη ζωή ακριβώς γιατί αυτή καλούμαστε να φέρουμε στη σκηνή. Το θέατρο γεννιέται από την αλήθεια της ζωής.

Τόσο στη ζωή όσο και στη σκηνή, οι ανθρώπινες σχέσεις κινούνται συχνά σ’ αυτό το λεπτό όριο. Και δυστυχώς, πολλές φορές δεν είναι ξεκάθαρο πότε κάποιος περνά τη γραμμή, μετατρέποντας την «αγάπη» που θεωρεί ότι δίνει σε έναν ασφυκτικό κλοιό για εκείνον που τη δέχεται. Γιατί ο άνθρωπος που βρίσκεται μέσα στη σχέση, ενώ βλέπει τα σημάδια, δικαιολογεί, υπομένει και ελπίζει ότι κάτι θα αλλάξει. Γιατί «αγαπάει».

Γιατί πιστεύει ότι όσα συμβαίνουν και όσα δέχεται από τον άνθρωπο που έχει απέναντί του είναι αποτέλεσμα της «αγάπης» του γι αυτόν.

Χρειάζεται πολλή δουλειά, με τον εαυτό μας κυρίως, για να καταλάβουμε ότι η πραγματική αγάπη δεν πνίγει – δεν ελέγχει ασφυκτικά. Δεν είναι εξάρτηση. Είναι ελευθερία. Είναι να δίνεις χώρο. Είναι σεβασμός. Θαυμασμός. Ενθάρρυνση. Υποστήριξη. Είναι δύναμη, και όχι αδυναμία.

Μια σχέση, λοιπόν, παύει να είναι φροντίδα, όταν πάψεις να αναπνέεις ελεύθερα μέσα σ’ αυτήν. Όταν αρχίζεις να μικραίνεις τον εαυτό σου για να «χωρέσεις» στον άλλον, όταν οι επιλογές σου δεν γεννιούνται από επιθυμία αλλά από φόβο μήπως χάσεις την αποδοχή του. Εκεί που αρχίζεις να καταλαβαίνεις ότι ο άνθρωπος που έχεις δίπλα σου σε κρατάει πίσω. Σε βουλιάζει, αντί να σε στηρίζει, σου αφαιρεί ενέργεια, αντί να σου δίνει δύναμη να προσπαθείς να γίνεσαι καλύτερος. Κι αυτό, ισχύει σε κάθε είδους σχέση.

Ποιο είναι λοιπόν, το κριτήριο; Φροντίδα και αγάπη υπάρχουν εκεί όπου μπορώ να είμαι ο εαυτός μου. Εκεί που υπάρχει αποδοχή και χώρος για αμοιβαία αλλαγή και εξέλιξη.

Όλοι οι ήρωες κουβαλούν φόβους που αναστέλλουν την εξέλιξή τους. Ποιος φόβος σας φάνηκε πιο οικείος κατά την διάρκεια των προβών;

Η αλήθεια είναι ότι όλα όσα φοβούνται οι ήρωές μας είναι οικεία, είναι φόβοι που είτε λίγο είτε πολύ έχουμε έρθει αντιμέτωποι. Για μένα, ο πιο οικείος φόβος είναι ο φόβος για αλλαγή. Ο φόβος για το άγνωστο. Ίσως είναι  ο πιο αρχέγονος και βαθιά ριζωμένος φόβος μας. Ο εγκέφαλός μας επιζητά την ασφάλεια, προτιμά το οικείο και το προβλέψιμο, γι’ αυτό το άγνωστο συχνά προκαλεί φόβο. Η εμμονή στην ασφάλεια όμως, είναι συνώνυμο της στασιμότητας. Και γι’ αυτό ακριβώς είναι η μεγαλύτερη μας πρόκληση: μόνο αν αψηφήσουμε αυτόν τον φόβο μπορούμε να εξελιχθούμε.

Μπορώ να μετρήσω άπειρες φορές που αψήφησα αυτόν τον φόβο και βγήκα κερδισμένη· κι άλλες τόσες που χρειάζεται ακόμα δουλειά και θέληση για να μην με κρατήσει πίσω.

Βλάρα Αλεξία