Πάνος Μαλαχιάς: "Η "αγάπη" και η ματαιοδοξία κάποιων για πλούτο και διαρκή εξουσία οδηγεί στην καταστροφή (δισ)εκατομμύρια ανθρώπους".

Με αφορμή το άλμπουμ «Περιμένοντας τον ήλιο», ο Πάνος Μαλαχιάς μιλά για τη δημιουργική του διαδρομή, τη σχέση μουσικής και στίχου και τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνική πραγματικότητα περνά στις συνθέσεις του. Αναφέρεται στις συνεργασίες με τους ερμηνευτές, στον ρόλο της ενορχήστρωσης και στην ανάγκη η μουσική να μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας και ειρήνης.

Έχετε μια μακρά διαδρομή ως κιθαριστής, συνθέτης, ενορχηστρωτής και δάσκαλος μουσικής. Πώς συνδέονται αυτές οι διαφορετικές ιδιότητες στη δημιουργική σας πορεία και ποια από αυτές καθορίζει περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζετε τη μουσική;

Οι τρεις πρώτες ιδιότητες είναι συναφείς έννοιες και συχνά αλληλοεξαρτώμενες, αντλώντας από αυτές την δημιουργία μιας μελωδίας πάνω σε στίχο συνήθως, και ανάλογα το τραγούδι εξελίσσεται και η ενορχηστρωτική κατεύθυνσή του. Υπάρχουν περιπτώσεις που πρέπει να εργαστώ περισσότερο για την σύνθεση ενός στίχου και για το πώς να το τοποθετήσω από οργανικής άποψης, και έχουν υπάρξει και φορές που κάποια τραγούδια βγήκαν σαν να ‘μου τα υποδείκνυε κάποιος.

Η διδασκαλία είναι μια διαφορετική περίπτωση, δημιουργική συνάμα αλλά απαιτείται η δέουσα γνώση, υπομονή, προσαρμογή και εκπαιδευτική συνέπεια για την πρόοδο του μαθητή.    

Το νέο σας άλμπουμ, «Περιμένοντας τον ήλιο», περιλαμβάνει έξι συνθέσεις με διαφορετικές θεματικές, από την ανθρώπινη ύπαρξη και την ειρήνη μέχρι τις σχέσεις και το μέλλον. Ποια ανάγκη σας οδήγησε στη δημιουργία του και τι εκφράζει για εσάς ο τίτλος του;

Η ανθρώπινη ύπαρξη, οι διαπροσωπικές σχέσεις, το σύμβολο της μητέρας και τα κοινωνικά φαινόμενα της εποχής μας όπου βλέπουμε να χάνονται θεμελιώδεις κοινωνικές βάσεις και συστήματα που διακρίνονται χωρίς να υπολογίζεται ο ανθρώπινος παράγοντας.

Η "αγάπη" και η ματαιοδοξία κάποιων για πλούτο και διαρκή εξουσία οδηγεί στην καταστροφή (δισ)εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι θλιβερό να μην μαθαίνουμε από το παρελθόν. Ο τίτλος αντίστοιχα απορρέει από αυτές τις συνθήκες προσδοκώντας την ελπίδα και την ειρήνη μεταξύ  λαών, κοινωνιών και ανθρώπων. 

Πόσο σας επηρεάζει η πραγματικότητα γύρω σας όταν γράφετε μουσική και πώς μετατρέπετε όσα σας προβληματίζουν σε συνθέσεις;                                                                              

Με επηρεάζει όπως μας επηρεάζει όλους μας. Δεν γράφω πάντα με αφορμή την πραγματικότητα, εξαρτάται από το πώς έχει κάτι καταλαγιάσει μέσα μου ή μέσω επίδρασης από ένα στίχο/ποίημα άλλου και να έρθω σε θέση να το περιγράψω μουσικά.

Πώς επιλέξατε τους συγκεκριμένους καλλιτέχνες και με ποιον τρόπο η ερμηνεία τους επηρεάζει τελικά το αρχικό σας μουσικό όραμα;

Είμαι τυχερός και ευγνώμων που συναντώ και συνεργάζομαι με καλλιτέχνες που έχουν αφήσει (και αφήνουν) το αποτύπωμά τους και την ταυτότητά τους στο μουσικό γίγνεσθαι. Και είναι ιδιαίτερα τιμητικό να συνεργάζομαι με τον Θύμιο Παπαδόπουλο σε αυτή τη δουλειά, ενορχηστρωτή και παραγωγό με διαχρονική ιστορία στη δισκογραφία, με τον οποίο επιλέξαμε τους ερμηνευτές με βάση την ταυτότητα του κάθε τραγουδιού. Η ερμηνεία τους επηρεάζει το όραμά μου με τον δικό τους τρόπο, το οποίο αυτό είναι και η ουσία για μένα, να πάρουν το τραγούδι από μένα και να το εξελίξουν όπως εκείνοι θέλουν. Όταν ο δημιουργός έχει επικοινωνήσει με τον ερμηνευτή για το περιεχόμενο, τον τρόπο και το πώς θα αντιμετωπιστεί οργανικά το τραγούδι τότε έχουν γίνει όλα, από κει και πέρα είναι δικό τους το βήμα.

Πώς διαμορφώνεται η δημιουργική ισορροπία ανάμεσα στη δική σας σύνθεση, τον λόγο των στιχουργών και την ενορχήστρωση; Πόσο αλλάζει ένα τραγούδι μέσα από αυτή τη διαδικασία;

Βασικός παράγοντας για να επιτευχθεί αυτό είναι οι κοινοί κώδικες επικοινωνίας μεταξύ των δημιουργών και του ενορχηστρωτή, δηλαδή αυτό που αντιλαμβάνεται ο στιχουργός από τη μελωδία για να ολοκληρωθεί ο στίχος ενίοτε, ο συνθέτης από τον στίχο για να οδηγήσει τη μελωδία και ο ενορχηστρωτής από το ολοκληρωμένο πρώτο δείγμα του τραγουδιού για να το μεταφέρει σε ολοκληρωμένη μορφή από ορχήστρα.

Η κιθάρα αποτελεί βασικό στοιχείο της μουσικής σας ταυτότητας, ενώ στο νέο άλμπουμ τα πνευστά και η ηλεκτρική κιθάρα έχουν εξέχοντα ρόλο. Πώς εξελίσσεται η σχέση σας με το όργανο μέσα στα χρόνια και πώς αποφασίζετε πότε η κιθάρα θα βρίσκεται στο προσκήνιο και πότε θα λειτουργεί υποστηρικτικά μέσα σε μια σύνθεση;

Παρ’όλο που έχω μελετήσει την κιθάρα βαθύτερα και σε διάφορα είδη, και έχω γράψει μουσική σε διάφορα είδη (ροκ, μπαλάντες, λαϊκά, ορχηστρική μουσική κ.α.), η σύνθεση τραγουδιού ή οργανικής μουσικής είναι ξεκάθαρη πρόθεση από το πως γεννιέται ένα κομμάτι και που θα οδηγηθεί, χωρίς απαραίτητα να έχω την κιθάρα ως έναυσμα. Η αφορμή μπορεί να είναι ένας στίχος ή κι ένας ερμηνευτής/τρια όπου θα δημιουργηθεί ένα τραγούδι ενδόμυχα για να προταθεί για  εκείνον/η. Η εξέλιξη του τραγουδιού θα καθορίσει και τον ρόλο της κιθάρας ανάλογα.                                                 

Τι σας έχει διδάξει η επαφή με τους μαθητές σας για τη μουσική και σε ποιον βαθμό η εκπαιδευτική σας δραστηριότητα επηρεάζει τη δική σας δημιουργία;

Με διδάσκει πάντα τον διαρκή ενθουσιασμό για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει κιθάρα και πόσο σημαντικό είναι αυτό για τον καθένα και τα συναισθήματα όλων (και εμού) όταν κάθε φορά γίνεται ένα καινούργιο βήμα, από την εκμάθηση ενός τραγουδιού μέχρι και την κτήση πτυχίου.                                

Πώς βλέπετε τη θέση του δημιουργού σήμερα και τι θα θέλατε να αφήσει στον ακροατή το «Περιμένοντας τον ήλιο», τόσο ως μουσικό έργο όσο και ως προσωπική σας κατάθεση;

Η καλλιτεχνική δημιουργία σε όλες τις μορφές της (μουσική, ποίηση, ζωγραφική, γλυπτική κλπ) θα είναι πάντα μια διαρκής αναζήτηση και δραστηριότητα για όλους εκείνους που βρίσκουν καταφύγιο στην τέχνη, σε όποιο αντικείμενο ασχολούνται παρόλο που είναι λιγότερες πιθανότητες να βιοποριστεί κάποιος από αυτό σήμερα. Παρόλα αυτά αξίζει και μόνο, όπου είναι και το κυριότερο, να επενδύσει κανείς σε χρόνο, διάθεση και σπουδές αν είναι δυνατό όπου θα αντιληφθεί την ευρεία γκάμα του αντικειμένου που ασχολείται, θα γεμίσει τον εσωτερικό του κόσμο και θα μοιραστεί την δεξιοτεχνία και γνώση με αντίστοιχους συνεργάτες του αντικειμένου του.

Η επιθυμία κάθε δημιουργού είναι να ταξιδεύουν τα τραγούδια όσο πιο μακριά μπορούν, παρόλα αυτά ο κάθε ακροατής δικαιούται να αντιληφθεί και να αφουγκραστεί το κάθε τραγούδι όπως εκείνος θέλει.

 Βλάρα Αλεξία