Διαβάσαμε και προτείνουμε: Δέμφις του Κωνσταντίνου Παπαθανασίου

 

Ένα αρχαιολογικό θρίλερ που σκάβει βαθιά στο παρελθόν για να φωτίσει τα εγκλήματα του παρόντος

Ο Κωνσταντίνος Παπαθανασίου, με το μυθιστόρημά του «Δέμφις», μας παραδίδει ένα πολυεπίπεδο αφήγημα που ισορροπεί ανάμεσα στην ιστορική περιπέτεια και το σύγχρονο αστυνομικό μυστήριο. Η ιστορία ξετυλίγεται σε δύο χρονικές περιόδους, τον Αύγουστο του 1938 και τον Αύγουστο του 1982, και καταφέρνει με δεξιοτεχνία να πλέξει την αρχαιολογία, την πολιτική, τη γεωπολιτική, την εξιχνίαση εγκλημάτων και την ανθρώπινη ψυχολογία σ’ ένα ενιαίο αφηγηματικό σώμα.

Η αναζήτηση του τάφου του μυθικού βασιλιά Σαλύνθιου, με το ετρουσκικό αγαλματίδιο-κλειδί, δεν αποτελεί μόνο αφορμή για μια αρχαιολογική αποστολή στα ορεινά της Αιτωλοακαρνανίας, αλλά και τον σπινθήρα που θα πυροδοτήσει τις εξελίξεις δεκαετίες αργότερα. Όταν μια σειρά από ανεξήγητους θανάτους και δολοφονίες συγκλονίζουν την Ελλάδα του 1982, γίνεται φανερό ότι το νήμα δεν κόπηκε ποτέ· αντίθετα, έχει μπλεχτεί σε ένα κουβάρι που ζητά λύση και λύτρωση.

Η παράλληλη αφήγηση παρόντος και παρελθόντος είναι από τα δυνατά χαρτιά του βιβλίου. Ο συγγραφέας υφαίνει με προσοχή τις δύο χρονικές γραμμές, δημιουργώντας μια καλοκουρδισμένη πλοκή που προχωρά χωρίς να μπερδεύει τον αναγνώστη. Οι συνδέσεις ανάμεσα στους ήρωες, οι συμβολισμοί, τα ευρήματα, οι σκιές της Ιστορίας, όλα συμβάλλουν στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας γεμάτης μυστήριο και νοηματική πυκνότητα.

Οι γεωγραφικές διαδρομές, από την Τεργέστη και τη Ρώμη μέχρι τη Σύρο, τα Κύθηρα και τη Νέα Υόρκη, προσδίδουν στην αφήγηση παγκόσμια διάσταση και ρυθμό κινηματογραφικής καταδίωξης, ενώ ο αστυνόμος Άρης Κωστής αποδεικνύεται ένας στιβαρός ήρωας, που δεν περιορίζεται σε ρόλο εκτελεστή της πλοκής, αλλά γίνεται καθρέφτης υπαρξιακών διλημμάτων.

Ωστόσο, παρά τη δυναμική εκκίνηση και την έντεχνη κλιμάκωση, το φινάλε αφήνει μια μικρή αίσθηση αδυναμίας. Ενώ το υπόλοιπο έργο στηρίζεται σε καλά δομημένες αφηγηματικές βάσεις και πειστική ατμόσφαιρα, η λύση του μυστηρίου μοιάζει κάπως βιαστική ή υποτονική μπροστά στην ένταση που έχει προηγηθεί. Δεν ακυρώνει την αξία της αναγνωστικής εμπειρίας, αλλά σίγουρα αφήνει περιθώριο για ένα πιο τολμηρό ή πιο βαθύ κλείσιμο.

Σε κάθε περίπτωση, η «Δέμφις» είναι ένα σύγχρονο ελληνικό μυθιστόρημα που αξίζει να διαβαστεί. Για το ιστορικό του υπόβαθρο, τη συναρπαστική πλοκή, την πολιτική αλληγορία και πάνω απ’ όλα για τον τρόπο με τον οποίο μας υπενθυμίζει ότι τα εγκλήματα του σήμερα συχνά πηγάζουν από τις ανομολόγητες σκιές του χθες.

Ομάδα Open Mind, 6/8/2025