Δημήτρης Μαυράκης: "Η παράδοση είναι ένας ζωντανός οργανισμός, παραμένει πάντα επίκαιρη και υπάρχει η ανάγκη να διατηρείται σημερινή και χρηστική".

Με αφετηρία τη λημνιακή παράδοση και βλέμμα στραμμένο στη σύγχρονη μουσική, ο Δημήτρης Μαυράκης επαναφέρει στο σήμερα αγαπημένα παραδοσιακά κομμάτια του νησιού, όπως ο «Κεχαγιάς» και το «Πάτ’ μα». Με τη συμμετοχή σημαντικών μουσικών, μεταξύ των οποίων ο Μάνος Πυροβολάκης, επιχειρεί να αναδείξει τον αυθεντικό χαρακτήρα τους μέσα από νέες ενορχηστρώσεις, χωρίς να χαθεί η πολιτιστική τους μνήμη. 

Από το «Λουλούδι της Ανατολής» μέχρι τον «Κεχαγιά» και το «Πάτ' μα», φαίνεται ότι σας απασχολεί έντονα η σχέση παράδοσης και σύγχρονης δημιουργίας. Τι είναι αυτό που αναζητάτε μέσα από αυτή τη μουσική διαδρομή;

Πάνω και πρώτα απ’ όλα, αναζητώ να εκφραστώ. Αυτή η μακροχρόνια περιήγηση στη μουσική αποτελεί για μένα ένα συναρπαστικό ταξίδι. Όσο εμβαθύνω σε αυτήν, αναζητώ και πειραματίζομαι, τόσο καταλαβαίνω περισσότερο πως όλα οδηγούν στην παράδοση. Είναι τα δομικά στοιχεία πάνω στα οποία στηρίχθηκαν όλοι οι μεγάλοι μας συνθέτες και ποιητές.

Ο «Κεχαγιάς» και το «Πάτ' μα» είναι τραγούδια με βαθιές ρίζες στη λημνιακή παράδοση. Πώς προσεγγίσατε τη διασκευή τους ώστε να αποκτήσουν σύγχρονο ήχο, χωρίς να χαθεί η αυθεντικότητα και ο χαρακτήρας τους;

Πόσο μεγάλη ευθύνη αισθάνεται ένας δημιουργός όταν αγγίζει ένα κομμάτι που αποτελεί μέρος της πολιτιστικής μνήμης ενός τόπου; Υπήρξαν στιγμές που διστάσατε να αλλάξετε ή να προσθέσετε κάτι;

Η παράδοση είναι ένας ζωντανός οργανισμός· παραμένει πάντα επίκαιρη και υπάρχει η ανάγκη να διατηρείται σημερινή και χρηστική.

Από πάντα ήθελα να προσεγγίσω αυτά τα δύο τραγούδια, που αποτελούν σημεία αναφοράς για την παράδοσή μας, συνδυάζοντας μια μελετημένη προσέγγιση ματιά με την πρόθεση να έρθει αυτό το υλικό πιο κοντά στους νέους. Στόχος μου ήταν να εμπλουτιστεί η ενορχήστρωση με περισσότερα όργανα και να αποδοθεί μια άρτια μουσική πληροφορία, ώστε αυτό το υλικό να αποτελέσει σημείο αναφοράς και για τους μουσικούς του μέλλοντος, ένα έργο με πληρότητα στο οποίο θα μπορούν να ανατρέχουν.

Στις νέες ηχογραφήσεις συμμετέχουν σπουδαίοι μουσικοί, όπως ο Μάνος Πυροβολάκης, ο Κυριάκος Γκουβέντας και ο Ανδρέας Παππάς. Τι έφερε ο καθένας στη δημιουργική διαδικασία και πόσο επηρέασαν το τελικό αποτέλεσμα;

Πρόκειται για σπουδαίους μουσικούς και πραγματικούς δασκάλους, μοναδικούς στο όργανό τους ο καθένας, οι οποίοι μου έκαναν την τιμή να προσφέρουν απλόχερα τις γνώσεις τους. Συμμετείχαν ουσιαστικά σε μια εκτενή έρευνα που έγινε εξαρχής πάνω σε όλες τις προηγούμενες καταγεγραμμένες ηχογραφήσεις. Αξιοποιώντας όλο αυτό το αρχειακό υλικό και μπολιάζοντάς το με τη δική τους υψηλή κατάρτιση, εμπειρία και δεξιοτεχνία, απογείωσαν το τελικό αποτέλεσμα. Αυτή η συνέντευξη είναι και μια όμορφη αφορμή να τους ευχαριστήσω δημόσια για την πολύτιμη συμβολή τους

Η συνεργασία σας με τον Μάνο Πυροβολάκη ξεκίνησε με το «Λουλούδι της Ανατολής» και συνεχίζεται τώρα στον «Κεχαγιά» και το «Πάτ' μα». Τι είναι αυτό που κάνει τη μεταξύ σας μουσική επικοινωνία να λειτουργεί τόσο φυσικά και τι πιστεύετε ότι προσθέτει ο ίδιος στα έργα σας;

Ο Μάνος είναι πλέον φίλος μου, αλλά και ένας μουσικός που πάντα θαύμαζα και εκτιμούσα βαθιά. Είναι ένας ολοκληρωμένος καλλιτέχνης, που έχει βρει έναν μοναδικό τρόπο να παντρεύει την παράδοση με τον σύγχρονο ήχο, κάτι που απασχολεί κι εμένα εδώ και πολλά χρόνια.

Γι’ αυτό και η συνεργασία μας έχει για μένα ιδιαίτερη σημασία. Καταλαβαίνετε πόσο σημαντικό ήταν όταν δέχτηκε να τραγουδήσουμε μαζί το «Λουλούδι της Ανατολής», αλλά και πόσο σημαντικό είναι τώρα που δέχτηκε με τη λύρα του να γίνει ο κεντρικός σολίστας στον «Κεχαγιά» και το «Πάτ’ μα».

Το «Λουλούδι της Ανατολής» μιλά για συναισθήματα που πολλές φορές μένουν ανείπωτα. Νιώθετε ότι η μουσική μπορεί να εκφράσει πράγματα που ο λόγος αδυνατεί να περιγράψει;

Οι στίχοι στο "Λουλούδι της Ανατολής" έχουν γραφτεί από έναν λαϊκό ποιητή, τον Αλέκο Πορφυρίου.

Πρόκειται για ένα βαθιά νοσταλγικό τραγούδι που, από την πρώτη στιγμή που το διάβασα, με ταξίδεψε.

Για μένα, η μεγάλη πρόκληση ήταν να χτίσω έναν ήχο που να αναπνέει Αιγαίο και Λήμνο, αποτυπώνοντας μουσικά όλο το φάσμα των συναισθημάτων ενός έρωτα ανεκπλήρωτου. Η μουσική έρχεται να ντύσει αυτή την αθωότητα που παραπέμπει σε μια άλλη εποχή, με το αγνό φλερτ και την πηγαία έκφραση συναισθημάτων, εκεί ακριβώς όπου τα λόγια από μόνα τους δεν αρκούν.

Η Λήμνος βρίσκεται στον πυρήνα της δουλειάς σας, όχι μόνο μουσικά αλλά και ως πηγή έμπνευσης. Τι θα θέλατε να ανακαλύψει ένας άνθρωπος που δεν γνωρίζει το νησί μέσα από τις δημιουργίες σας;

Από επιλογή έχω επιστρέψει στη Λήμνο, που είναι φυσικά ο τόπος μου. Έχω την τύχη να ασχολούμαι αποκλειστικά με τη μουσική, ως διευθυντής της Φιλαρμονικής και της Δημοτικής Χορωδίας, αλλά και του Ωδείου Λήμνου. Παράλληλα, όλα αυτά τα χρόνια έχω έρθει σε επαφή με το κοινό μέσα από πολλές διαφορετικές μορφές εκδηλώσεων, συναυλίες, μουσικές σκηνές, παρουσιάσεις, αλλά και πανηγύρια.

Η Λήμνος, όμως, είναι για μένα κάτι περισσότερο από τον τόπο όπου ζω και εργάζομαι. Είναι η έμπνευσή μου. Είναι ένας μαγικός τόπος, με μια απαράμιλλη ομορφιά που αλλάζει και αποκαλύπτεται διαφορετικά σε κάθε εποχή.

Αυτό θα ήθελα να ανακαλύψει μέσα από τις δημιουργίες μου και κάποιος που δεν γνωρίζει το νησί, όχι μόνο το καλοκαίρι, αλλά μια Λήμνο ζωντανή όλο τον χρόνο. Έναν τόπο που αξίζει να τον επισκεφθεί κανείς όλες τις εποχές, να τον γνωρίσει σε βάθος και μέσα από τους ανθρώπους της, από τις διαφορετικές, εικόνες και ήχους, να αισθανθεί τη δική του μοναδική ενέργεια.

Αν ένας νέος άνθρωπος ακούσει πρώτη φορά λημνιακή παραδοσιακή μουσική μέσα από αυτές τις νέες εκτελέσεις, ποιο θα θέλατε να είναι το συναίσθημα ή η σκέψη που θα του μείνει όταν τελειώσει το άκουσμα;

Γνωρίζουμε πως το παραδοσιακό τραγούδι δεν βρίσκεται στο πρώτο πλάνο, είναι μια μουσική που πρέπει να ψάξεις για να την ανακαλύψεις ή να βρεθεί κάποιος να σου τη συστήσει, όπως συμβαίνει άλλωστε με όλους τους κρυμμένους θησαυρούς της τέχνης και του λόγου.

Αυτό που θα ήθελα στο πρώτο άκουσμα αυτών των δύο λημνιακών σκοπών είναι να νιώσει ο ακροατής μια αυθόρμητη έλξη από τον ήχο. Να του γεννηθεί η επιθυμία να επιστρέψει σε αυτούς, να τους αναζητήσει ξανά και, γιατί όχι, να τους εντάξει στις καθημερινές του λίστες αναπαραγωγής ως κάτι ζωντανό και δικό του.

Βλάρα Αλεξία