«Once More, With Feeling» Santorini Film Festival

Με σύνθημα «Once More, With Feeling», το Santorini Film Festival επιστρέφει για την ένατη διοργάνωσή του, από τις 3 έως τις 5 Ιουλίου, προσκαλώντας το κοινό σε μια κινηματογραφική εμπειρία που δίνει προτεραιότητα στο συναίσθημα, τη συλλογικότητα και τον ουσιαστικό διάλογο. Μέσα από ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα προβολών, εκπαιδευτικών δράσεων και συναντήσεων με δημιουργούς, το φεστιβάλ επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως μια σημαντική πλατφόρμα ανάδειξης ανεξάρτητων φωνών και σύγχρονων κινηματογραφικών αφηγήσεων. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, οι διοργανωτές μιλούν για τη φετινή θεματική, τη σχέση του φεστιβάλ με τη Σαντορίνη, τις προκλήσεις του σύγχρονου κινηματογράφου και τη διαχρονική αξία της κοινής εμπειρίας της μεγάλης οθόνης.

1.      Το φετινό σύνθημα «Once More, With Feeling» μοιάζει να προτείνει μια επιστροφή στο συναίσθημα σε μια εποχή ταχύτητας και υπερπληροφόρησης. Πώς γεννήθηκε αυτή η θεματική και τι επιδιώκει να επικοινωνήσει στο κοινό;

Η θεματική αυτή γεννήθηκε από την ανάγκη της ομάδας προγράμματος να δημιουργήσει ένα αντίδοτο στην ψηφιακή κόπωση και τους καταιγιστικούς ρυθμούς της καθημερινότητας. Βλέπουμε ότι ο κόσμος σήμερα καταναλώνει εικόνες με ιλιγγιώδη ταχύτητα, αλλά συχνά χωρίς ουσιαστικό αποτύπωμα. Με το "Once More, With Feeling", θέλαμε να προτείνουμε μια συνειδητή στάση: να επιβραδύνουμε και να επιστρέψουμε στην ουσία των ανθρώπινων σχέσεων. Επιδιώκουμε να επικοινωνήσουμε στο κοινό ότι το σινεμά δεν είναι απλώς μια διεκπεραιωτική διασκέδαση, αλλά ένας χώρος όπου μπορούμε να συνδεθούμε ξανά με όσα παραμένουν ενεργά μέσα μας, να ξανασκεφτούμε και να ξανανιώσουμε.

2.      Οι ταινίες του φετινού προγράμματος προέρχονται από διαφορετικές χώρες, πολιτισμούς και κινηματογραφικές γλώσσες. Ποια ήταν τα βασικά κριτήρια επιλογής τους και ποια κοινά νήματα εντοπίσατε ανάμεσά τους;

Το βασικό κριτήριο της ομάδας προγράμματος είναι πάντα η καλλιτεχνική ειλικρίνεια και η αυθεντικότητα της δημιουργικής φωνής, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης. Θέλουμε ταινίες που αμφισβητούν τις εύκολες απαντήσεις. Το κοινό νήμα που εντοπίζουμε φέτος στις επιλογές -από το Κόσοβο και την Ολλανδία μέχρι τον Καναδά και την Ελλάδα- είναι η αναζήτηση της σύνδεσης μέσα από διαφορετικές ανακατασκευές της πραγματικότητας. Είτε πρόκειται για μια ταινία μυθοπλασίας, ένα ντοκιμαντέρ ή ένα animation, όλες οι φετινές επιλογές μοιράζονται την ίδια επιθυμία: να κοιτάξουν με νέα ματιά όσα θεωρούμε οικεία και δεδομένα.

3.      Το Santorini Film Festival δίνει σταθερά βήμα σε ανεξάρτητες και νέες δημιουργικές φωνές. Πόσο σημαντικό είναι σήμερα να υπάρχουν φεστιβάλ που λειτουργούν ως χώροι ανάδειξης εναλλακτικών αφηγήσεων και νέων κινηματογραφιστών;

Είναι ζήτημα πολιτιστικής επιβίωσης. Σε ένα παγκοσμιοποιημένο κι εμπορικό τοπίο όπου η παραγωγή περιεχομένου τείνει να ομογενοποιηθεί, τα ανεξάρτητα φεστιβάλ αποτελούν τα τελευταία “οχυρά” της πολυφωνίας. Για εμάς, το να δίνουμε βήμα σε νέους δημιουργούς, σε σπουδαστικές ταινίες ή σε πειραματικές παραγωγές δεν είναι μια ρομαντική επιλογή, αλλά θεσμική υποχρέωση. Αν δεν στηρίξουμε εμείς αυτές τις φωνές στα πρώτα τους βήματα, στερούμε από το ίδιο το σινεμά το μέλλον του. Το Santorini Film Festival θέλει να είναι ο φιλόξενος χώρος όπου ένας νέος καλλιτέχνης θα βρει το πρώτο του μεγάλο, ζεστό κοινό.

4.      Στο επίκεντρο πολλών φετινών ταινιών βρίσκονται η μνήμη, η ταυτότητα, η απώλεια και η μεταμόρφωση. Πιστεύετε ότι αυτά τα θέματα αντανακλούν ευρύτερες κοινωνικές και υπαρξιακές ανησυχίες της εποχής μας;

Απολύτως. Οι καλλιτέχνες λειτουργούν πάντα ως οι πιο ευαίσθητοι δέκτες της κοινωνίας. Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια έντονη ρευστότητα· οι σταθερές αλλάζουν, οι κοινότητες μεταμορφώνονται, και οι άνθρωποι συχνά έρχονται αντιμέτωποι με την απώλεια και την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της ταυτότητάς τους. Όταν βλέπουμε στο πρόγραμμα ταινίες που πραγματεύονται την υπαρξιακή κρίση της τεχνολογικής αντικατάστασης, όπως το «SOS» , ή την αθόρυβη αντίσταση στον υπερτουρισμό, όπως το «Emery, Marble and Vine» (ή στα ελληνικά: «Σμύριδα, Μάρμαρο και Αμπέλι»), καταλαβαίνουμε ότι το σινεμά δεν λειτουργεί σε κενό αέρος. Αντανακλά τις βαθιές συλλογικές εμπειρίες και τις ανησυχίες που διαμορφώνουν τις σύγχρονες κοινωνίες μας.

5.      Το φεστιβάλ επενδύει και στην εκπαίδευση μέσα από δράσεις όπως το εργαστήριο animation για παιδιά. Πώς αντιλαμβάνεστε τη σχέση του κινηματογράφου με την παιδεία και τη διαμόρφωση της δημιουργικής σκέψης;

Η παιδεία είναι ο κρίσιμος πυλώνας του φεστιβάλ. Δεν μπορούμε να μιλάμε για το μέλλον του κινηματογράφου αν δεν εκπαιδεύσουμε τους αυριανούς σκεπτόμενους θεατές και δημιουργούς. Το εργαστήριο «Η εξαφάνιση και ο επιθεωρητής Κέτσαπ!» για παιδιά, που φιλοξενούμε στο Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας «Δ.Νομικός», είναι μια βιωματική μύηση στην οπτικοακουστική γλώσσα. Μαθαίνοντας στα παιδιά πώς να γράφουν σενάριο, πώς να στήνουν ένα πλάνο καρέ-καρέ και πώς να κάνουν μοντάζ, τους προσφέρουμε τα εργαλεία να αναλύουν κριτικά τις εικόνες που τα κατακλύζουν καθημερινά, αναπτύσσοντας τη δική τους δημιουργική σκέψη.

6.      Η Σαντορίνη είναι ένας τόπος με ισχυρή πολιτιστική και φυσική ταυτότητα. Με ποιους τρόπους το φεστιβάλ συνομιλεί με το νησί και πώς αξιοποιεί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ως μέρος της κινηματογραφικής εμπειρίας;

Το φεστιβάλ είναι βαθιά ριζωμένο στο νησί και η Σαντορίνη δεν αποτελεί το φόντο, αλλά τον συνδημιουργό της εμπειρίας μας. Συνομιλούμε με την ταυτότητα του τόπου μέσα από τους χώρους. Οι προβολές κάτω από τα αστέρια στο θερινό Σινέ Καμάρι προσφέρουν τη μοναδική, αυθεντική αίσθηση του ελληνικού καλοκαιριού. Παράλληλα, οι εκπαιδευτικές μας δράσεις στο Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας «Δ.Νομικός» στη Βλυχάδα συνδέουν το σήμερα με την ιστορική και βιομηχανική κληρονομιά του νησιού. Ακόμα και το ίδιο το εργαστήριο των παιδιών θα χρησιμοποιήσει την ηφαιστειακή άμμο της Βλυχάδας ως πρώτη ύλη για το sand animation. Αυτή η οργανική σχέση είναι που κάνει την εμπειρία του φεστιβάλ μας μοναδική.

7.      Μετά από εννέα διοργανώσεις, πώς έχει εξελιχθεί το Santorini Film Festival; Ποιες αλλαγές ή κατακτήσεις θεωρείτε ότι καθόρισαν την πορεία και την ταυτότητά του μέχρι σήμερα;

Η μεγαλύτερη κατάκτησή μας σε αυτά τα εννέα χρόνια είναι ότι μετατραπήκαμε από μια φιλόδοξη, ανεξάρτητη πρωτοβουλία σε έναν διεθνώς αναγνωρισμένο θεσμό. Εξελιχθήκαμε διευρύνοντας τις συνεργασίες μας και κερδίζοντας την εμπιστοσύνη κορυφαίων φορέων. Το γεγονός ότι η φετινή διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ),Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, Δήμου Θήρας, UNESCO Πειραιώς και Νήσων, Ναυτικού Ομίλου Σαντορίνης, Cyclades Preservation Fund (CPF)καθώς και των Πρεσβειών της Ελβετίας, της Πολωνίας και της Γαλλίας, αποτελεί μια τεράστια θεσμική δικαίωση. Επιπλέον, η στρατηγική μας συμμαχία με το Ferryhopper και η στήριξη από τοπικούς φορείς, όπως το Ίδρυμα Λούλας & Ευάγγελου Νομικού, δείχνουν ότι το φεστιβάλ έχει πλέον εδραιωθεί ως αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας των Κυκλάδων.

8. Σε μια περίοδο όπου οι πλατφόρμες streaming κυριαρχούν στην κατανάλωση οπτικοακουστικού περιεχομένου, ποια πιστεύετε ότι είναι η μοναδική αξία της συλλογικής κινηματογραφικής εμπειρίας που εξακολουθεί να προσφέρει ένα φεστιβάλ όπως το Santorini Film Festival;

Οι πλατφόρμες προσφέρουν ευκολία, αλλά η οθόνη του υπολογιστή ή του κινητού απομονώνει. Η μοναδική αξία ενός φεστιβάλ -όπως το δικό μας- είναι ότι επιστρέφει το σινεμά εκεί που ανήκει: στη συλλογικότητα και στην κοινή εμπειρία. Το να κάθεσαι δίπλα-δίπλα με έναν άγνωστο στο Σινέ Καμάρι, να μοιράζεσαι το ίδιο γέλιο, την ίδια συγκίνηση ή την ίδια ξαφνική σιωπή κάτω από τον νυχτερινό ουρανό, είναι κάτι που καμία πλατφόρμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει. Ένα φεστιβάλ δημιουργεί μια κοινότητα, έναν χώρο ζωντανής συζήτησης και αλληλεπίδρασης. Αυτή η κοινή ανάσα, αυτή η ανθρώπινη σύνδεση, είναι η πραγματική πολυτέλεια και η ανεκτίμητη αξία της κινηματογραφικής αίθουσας σήμερα.

Θα ήθελα, λοιπόν, να καλέσω όλους -όσους ζουν μόνιμα στο νησί αλλά και τους επισκέπτες μας- να αφήσουν για λίγο την ταχύτητα της καθημερινότητας και να έρθουν κοντά μας από τις 3 έως τις 5 Ιουλίου. Σας περιμένουμε για να μοιραστούμε αυτές τις ιστορίες και να ζήσουμε μαζί την εμπειρία του κινηματογράφου... «Once More, With Feeling»

Βλάρα Αλεξία