Iστορίες συμπερίληψης από την πρώτη queer ομάδα ράγκμπι της Αθήνας

 

Μετά από έναν συγκινητικό και γεμάτο ορατότητα Pride Month, η ανάγκη να μοιραζόμαστε συμπεριληπτικές ιστορίες παραμένει ζωντανή. Οι Εκδόσεις Κλειδάριθμος με αφορμή την κυκλοφορία του Heated Rivalry, που πραγματεύεται την αυθεντικότητα στον αθλητισμό, συζητούν με την ομάδα Athenian Centaurs για τη συμπερίληψη στα δικά μας... γήπεδα. Μέσα από μια αποκλειστική συνέντευξη με τους Athenian Centaurs, την πρώτη ανοιχτά queer ομάδα ράγκμπι στην Αθήνα, 5 μέλη της ομάδας σπάνε τα στερεότυπα και αποδεικνύουν ότι στον αθλητισμό δεν περισσεύει κανείς.

Η ομάδα ανοίγει τα χαρτιά της:

Βασίλης B.: Ο αθλητισμός ήταν πάντα μέρος της ζωής μου. Από μικρή ηλικία ασχολήθηκα με διάφορα ομαδικά αθλήματα, καθώς η αγάπη για την ομαδικότητα, τη συνεργασία και την επιδίωξη κοινών στόχων αποτελεί βασικό στοιχείο του χαρακτήρα μου. Παρότι έχω αντιμετωπίσει διατροφικές διαταραχές και έχω ζήσει με παραπανίσια κιλά, δεν σταμάτησα ποτέ να θέλω να γυμνάζομαι και να συμμετέχω ενεργά στον αθλητισμό. Ξεκίνησα με το βόλεϊ και αργότερα συνέχισα με την υδατοσφαίριση, αθλήματα που μου χάρισαν σημαντικές εμπειρίες, φιλίες και πολύτιμα μαθήματα για τη δύναμη της ομάδας. Οι Κένταυροι Αθηνών είναι για εμένα κάτι πολύ περισσότερο από μια αθλητική ομάδα. Είναι μια παρέα, μια κοινότητα, ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον που σου δίνει τη δυνατότητα να εξελιχθείς, να εκφραστείς και να ανθίσεις μέσα από τον αθλητισμό. Τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν έμπρακτα ότι μια ομάδα queer ατόμων μπορεί όχι μόνο να δημιουργήσει ισχυρούς δεσμούς και να καλλιεργήσει αξίες συμπερίληψης, αλλά και να είναι απόλυτα ανταγωνιστική μέσα στους αγωνιστικούς χώρους, κατακτώντας συνεχώς νέους στόχους.  Η κουλτούρα της ομάδας μας είναι απλή: Αν θέλεις να αθληθείς σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον, χωρίς καμία μορφή διάκρισης, τότε έχεις ήδη βρει τη θέση σου ανάμεσά μας. Θα ήθελα να δω τους Ολυμπιακούς Αγώνες να εξελίσσονται με τη δημιουργία κατάλληλων κατηγοριών ώστε και τα trans άτομα να μπορούν να συμμετέχουν ισότιμα και με σεβασμό.  Παράλληλα, θα ήθελα να δω περισσότερες αθλητικές ομοσπονδίες στην Ελλάδα να αγκαλιάζουν έμπρακτα τις συμπεριληπτικές ομάδες και πρωτοβουλίες, χωρίς να βάζουν εμπόδια στην παρουσία και τη δράση τους. Θεωρώ πολύ σημαντική την κυκλοφορία του βιβλίου Heated Rivalry, κυρίως λόγω του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζει την ανάπτυξη και τη δημιουργία μιας ομοερωτικής σχέσης. Αντιμετωπίζει την ιστορία αγάπης των πρωταγωνιστών ως κάτι απόλυτα φυσιολογικό, χωρίς να την παρουσιάζει ως κάτι διαφορετικό, παράξενο ή ασυνήθιστο. Αυτό που ξεχώρισα είναι ότι η σχέση αναπτύσσεται με τον ίδιο τρόπο που θα αναπτυσσόταν οποιαδήποτε άλλη ερωτική σχέση: με συναισθήματα, αμφιβολίες, προσδοκίες και προσωπική εξέλιξη. Δεν ορίζεται αποκλειστικά από τη σεξουαλική ταυτότητα των χαρακτήρων, αλλά από την ανθρώπινη εμπειρία που μοιράζονται. Πιστεύω ότι τέτοιες ιστορίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην ορατότητα και την κανονικοποίηση των LGBTQ+ σχέσεων, παρουσιάζοντάς τες ως αυτό που πραγματικά είναι: μία ακόμη έκφραση της αγάπης και των ανθρώπινων σχέσεων.

Βασίλης N.: Πήγα για μια πρώτη προπόνηση και ενθουσιάστηκα. Μου άρεσε που έτρεχα και έπαιζα σαν να ήμουν παιδί ξανά καθώς και το γεγονός ότι όλοι ήταν υποστηρικτικοί και ένιωθα ότι ανήκω κάπου. Οπότε η ομάδα είναι μεν μια ομάδα ράγκμπι, που θα κάνει προπονήσεις και θα κατέβει σε αγώνες, αλλά πάνω από όλα για μένα είναι η αγκαλιά της κοινότητας, η συμμετοχή στον αθλητισμό χωρίς στερεότυπα και η queer ορατότητα που την κάνουν να ξεχωρίζει. Ένιωσα μεγάλη χαρά και περηφάνια όταν τελικά κατάφερα να παίξω σε αγώνες με την ομάδα. Ήταν μεγάλη η περηφάνια αφού τελείωσαν οι αγώνες. Αλλά ήταν όλη η ενέργεια, οι προσπάθειες μας, η συνεργασία μας που είχαν την πιο μεγάλη αξία. Ακόμα και αν χάνουμε, δεν έχει σημασία. Αγκαλιαζόμαστε και δίνουμε τα χέρια και χαμογελάμε και είναι από τις πιο όμορφες στιγμές που νιώθω υπερηφάνεια πραγματικά!   Η συμπερίληψη φέρνει κοντά ανθρώπους που υπό άλλες συνθήκες δεν θα συναντιόνταν ποτέ. Η συνύπαρξη είναι ζόρικο πράγμα, αλλά έχοντας δίπλα σου συμπαίκτες σου, που παίζετε, γελάτε μαζί και περνάτε χρόνο μαζί, μαθαίνεις να συνυπάρχεις με άλλους ανθρώπους, με τις διαφορές σας και με όσα σας ενώνουν, πολιτισμικά και ιδεολογικά. Στερεότυπα στον αθλητισμό υποψιάζομαι ότι υπάρχουν από πάντα. Ένας αθλητής πρέπει να είναι στη καλύτερη φυσική του κατάσταση, πολύ γυμνασμένος, να είναι πειθαρχημένος γενικώς στη ζωή του. Δεν ξέρω αν μπορούν να αλλάξουν αυτές οι αντιλήψεις· αυτό που σίγουρα είναι σημαντικό είναι ότι το ράγκμπι είναι ένα άθλημα για όλα τα άτομα, για κάθε σωματότυπο, ύψος, βάρος και φύλο. Οπότε μήπως το ράγκμπι είναι η απάντησή μας σε αυτά τα στερεότυπα;

Βίκυ Γκ.: Είμαι μέλος της ομάδας σχεδόν από την αρχή της δημιουργίας της, καθώς και της γυναικείας υποομάδας. Καθώς πέρασα αρκετά διαστήματα στο εξωτερικό τα τελευταία χρόνια, δεν ήμουν σταθερά στην ομάδα. Με τη μόνιμη επιστροφή μου στην Αθήνα και στην ομάδα, αφού εγκλιματιστώ ξανά, ευελπιστώ να αναλάβω επιπλέον αρμοδιότητες για τη λειτουργία της ομάδας, τόσο μέσα όσο και έξω από το γήπεδο.  Προσωπικά παίρνω αντλώ πολλή ενέργεια από τη συλλογική προσπάθεια, την αλληλεπίδραση και την επίτευξη κοινών στόχων. Μια αγαπημένη μου υπερήφανη στιγμή ήταν η πρώτη χρονιά που είχε η ομάδα μας δικό της περίπτερο και δικό της χώρο στην παρέλαση του Athens Pride. Ήταν η έμπρακτη επιβεβαίωση ότι έχουμε τον χώρο και την ορατότητα στο σημείο τομής του αθλητισμού και της queer κοινότητας. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει η ορατότητα και η εκπροσώπηση σε κάθε επίπεδο και κάθε πλευρά της ζωής, και με κάθε τέτοια μικρή ή μεγάλη συμβολή, πιστεύω πως έστω κι ένας άνθρωπος θα βρει τη δύναμη και την ελπίδα να είναι ο εαυτός του στον χώρο του, στο επάγγελμά του, στα ενδιαφέροντά του. Οι αλλαγές που θα ήθελα να δω στον αθλητισμό αφορούν αφενός την κοινωνική πλευρά (φύλο, τύπος σώματος) και επομένως την πλήρη και καθολική συμπερίληψη και ενσωμάτωση όλων παντού. Κι αφετέρου, την ένταξη των trans ατόμων σε ομάδες που αντιστοιχούν στο φύλο τους. Και τέλος, πολύ σημαντικό σημείο είναι οι αθλητικές υποδομές. Η άθληση πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους και ενσωματωμένη στην καθημερινότητά μας, με ποδηλατοδρόμους, πράσινους χώρους τρεξίματος και άθλησης, σύγχρονα γήπεδα σε κάθε γειτονιά.

Κώστας Κ.:  Ανήκω στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και ζω και εργάζομαι στην Αθήνα από το 2019. Όλα αυτά τα χρόνια προσπάθησα να συμμετέχω σε διάφορες δραστηριότητες της κοινότητας, κυρίως μέσω του εθελοντισμού στο Athens Pride. Εκεί γνώρισα αρκετά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, με τα οποία ανέπτυξα φιλίες και σχέσεις, και πραγματικά ένιωσα πολύ τυχερός που αποτελώ μέλος αυτής της κοινότητας στην Αθήνα. Το γεγονός ότι η ομάδα μας προωθεί τη συμπερίληψη και την ενσωμάτωση των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στον αθλητισμό σου δίνει την αίσθηση ότι ανήκεις σε μια κοινότητα. Το ράγκμπι από μόνο του δεν είναι ένα τυπικό άθλημα που γνωρίζουν οι περισσότεροι από μικροί. Η φιλοσοφία του, οι κανόνες του και ο τρόπος με τον οποίο παίζεται είναι αρκετά διαφορετικά από τα περισσότερα εμπορικά ομαδικά αθλήματα. Αυτό από μόνο του κάνει το άθλημα και την κοινότητά του πρωτοποριακά και καινοτόμα σε έναν χώρο όπου πραγματικά είναι δύσκολο να βρει κανείς κάτι αντίστοιχο. Εγώ θέλω να δείξω ότι ο αθλητισμός ενώνει ανθρώπους. Όλοι αξίζουν έναν χώρο όπου θα μπορούν να είναι ο εαυτός τους, να νιώθουν ασφαλείς και να συμμετέχουν χωρίς να κρίνονται για το ποιοι είναι. Αν έπρεπε να περιγράψω την κουλτούρα της ομάδας σε κάποιον που δεν μας γνωρίζει, θα του έλεγα: «Έλα όπως είσαι». Δεν έχει σημασία αν είσαι κοντός ή ψηλός, δυνατός ή αδύναμος, γρήγορος ή αργός. Ο καθένας μπορεί να βρει έναν ρόλο και να περάσει καλά. Αυτή είναι η φύση τόσο της ομάδας όσο και του ίδιου του αθλήματος. Κανείς δεν περισσεύει· πάντα υπάρχει κάτι που χρειάζεται να προσφέρεις και μια θέση για εσένα μέσα στην ομάδα. Πιστεύω ότι ιστορίες όπως το Heated Rivalry έχουν μεγάλη δύναμη, γιατί δίνουν φωνή σε εμπειρίες που για πολλά χρόνια έμεναν στο περιθώριο. Όταν βλέπουμε LGBTQ+ χαρακτήρες στον χώρο του επαγγελματικού αθλητισμού, στέλνεται το μήνυμα ότι υπάρχει χώρος για όλους και ότι η ταυτότητα ενός ατόμου δεν περιορίζει το ταλέντο, το πάθος ή την αξία του.

Ευφροσύνη Τσ.: Είμαι μέλος απ’ τους πρώτους μήνες δημιουργίας της ομάδας και είμαι από τις πρώτες γυναίκες που ήρθαν. Έχω συμμετάσχει ενεργά στους αγώνες (εκτός από περιόδους που είχα τραυματισμούς). Συμμετέχω επίσης στην οργανωτική ομάδα, βοηθώντας στην οργάνωση και υλοποίηση διάφορων δραστηριοτήτων που οργανώνουμε είτε για να μαζέψουμε κόσμο ή χρήματα για την ομάδα, ή για να γιορτάσουμε όλα μαζί. Ο αθλητισμός φαινόταν να εξισώνεται με τον πρωταθλητισμό. Αθλούσουν σαν παιδί μπας και γίνεις αθλητής, κι αν δεν το είχες σε κάποιο από τα βασικά αθλήματα –στίβος, κολύμβηση, ποδόσφαιρο, μπάσκετ– δεν είχε νόημα να προσπαθήσεις. Ακόμη και καλός να ήσουνα, αν δεν είχες επαγγελματικές προοπτικές για τους Ολυμπιακούς και την Εθνική Ομάδα, δεν είχες μέλλον με το άθλημά σου. Γινόσουν προπονητής στην καλύτερη. Ως ενήλικας, ο αθλητισμός ανήκε στο παρελθόν σου και έκανες τζόκινγκ και γυμναστήριο για να μείνεις σε φόρμα. Μόλις στις αρχές της χιλιετίας άρχισαν να εμφανίζονται γυμναστήρια και να κυριαρχεί η λογική του fitness, βέβαια πάντα με έμφαση στο να γίνεις όσο το δυνατόν πιο αδύνατος. Πολύ προβληματικό όλο. Στα ομαδικά, μόνο οι άντρες έχουν το τελετουργικό να μαζεύονται χαλαρά για να παίξουν μπάλα ή μπάσκετ. Αλλά και εκεί, οι τραυματισμοί σε αυτά τα απαιτητικά αθλήματα συχνά σε αποθαρρύνουν όσο μεγαλώνεις. Έβλεπα στο άθλημά μου πόσα προβλήματα έφερνε όλο αυτό το κλίμα από τότε που ήμασταν μικρά. Άγχος, εντάσεις, μικροπολιτικές, διαφθορά. Ταξιδεύοντας στο εξωτερικό σε ένα παγκόσμιο πρωτάθλημα ιστιοπλοΐας, συνάντησα έναν μπαμπά με έναν γιο που συμμετείχαν. Είδα ένα παράδειγμα που μου έδειξε πως δεν έχει και δεν θα έπρεπε να έχει όρια ο αθλητισμός. Αντίστοιχα, παρατήρησα την αλλαγή απ’ το δημοτικό στο γυμνάσιο, όπου καθώς άλλαζε το σώμα μας, τα κορίτσια σταμάτησαν να ασχολούνται με τον αθλητισμό. Σαν να μη γινόταν να είσαι θηλυκή και αθλητική ταυτόχρονα. Αφού υπήρχε το δίλημμα, οι περισσότερες κοπέλες διάλεγαν το πρώτο. Σαν μπάι γυναίκα, με έχει δυσκολέψει αρκετά το πόσο ανδροκρατούμενα είναι πολλά αθλήματα, και το ράγκμπι είναι ένα από αυτά. Ενώ κανονικά αυτό δεν θα με επηρέαζε, δυστυχώς μου προκαλεί ένα αίσθημα ανασφάλειας και ευαλωτότητας. Αυτό ξεκινάει από τα βλέμματα που θα συγκεντρωθούν πάνω σε ένα γυναικείο σώμα, σε απρόκλητο πέσιμο ή mansplaining, το οποίο δεν είναι εύκολο να διαχειριστείς, και σίγουρα δεν είναι αυτό που θέλεις να αντιμετωπίσεις όταν πας να αθληθείς κάπου.  Παράλληλα, οι γυναικείες ομάδες έρχονται πάντα σε δεύτερη μοίρα για τους άλλους συλλόγους, ελάχιστοι άνθρωποι του χώρου ξέρουν πώς να προπονήσουν σωστά γυναικεία σώματα (οι λιγοστοί που υπάρχουν είναι κατά βάση γυναίκες). Όσον αφορά τα ομοφοβικά σχόλια, υπάρχει σεβασμός, αλλά γενικά σεξιστικά ή ομοφοβικά σχόλια είναι ακόμη πολύ καθημερινά μέσα στις αντρικές ομάδες. Το μήνυμά μου είναι ότι ο αθλητισμός είναι για όλα τα άτομα, και οι Κένταυροι είναι εδώ για όλα τα άτομα που ένιωσαν κάποια στιγμή ότι δεν χωράνε στα πλαίσιά του ή που νόμιζαν ότι ο μόνος τρόπος είναι να γυμνάζονται μόνα τους. Καμιά φορά νιώθουμε ότι διεκδικούμε κυριολεκτικά χώρο στην πόλη για να κινηθούμε, να παίξουμε και να τρέξουμε. Και όταν η προσπάθειά μας δεν έχει κανέναν άλλο στόχο παρά το να είναι ανοιχτή σε όλα τα άτομα που θέλουν να είναι εκεί, να δίνει σε αυτά χώρο να εκτονωθούν, να παίξουν και να νιώσουν μέρος κάτι μεγαλύτερου από τον εαυτό τους, με γεμίζει πολύ υπερηφάνεια που είμαι μέρος του.