Ελληνική έρευνα για τις διατροφικές διαταραχές στο διεθνές επίκεντρο: Πώς η οικογενειακή συμμετοχή διαβάζεται διαφορετικά στο μεσογειακό πλαίσιο

 

Ελληνική έρευνα για τις διατροφικές διαταραχές στο διεθνές επίκεντρο: Πώς η οικογενειακή συμμετοχή διαβάζεται διαφορετικά στο μεσογειακό πλαίσιο Το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών συμμετείχε στο International Congress for Eating Disorders — ICED 2026, το διεθνές συνέδριο για τις διατροφικές διαταραχές, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Χάγη και διοργανώθηκε από την Ακαδημία Διατροφικών Διαταραχών στις 3-5 Ιουνίου. Στο πλαίσιο του συνεδρίου παρουσιάστηκε η ερευνητική εργασία των Δρ. Μαρία Τσιάκα και Έλενα Διέτη με τίτλο: Οι πολιτισμικές διαστάσεις στη φροντίδα ατόμων με διατροφικές διαταραχές: Συναισθηματική υπερεμπλοκή και χαρακτηριστικά ασθενών και φροντιστών στην Ελλάδα Η μελέτη εστίασε σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό αλλά συχνά σύνθετο πεδίο στη θεραπεία των διατροφικών διαταραχών: τη σχέση ανάμεσα στη συναισθηματική εμπλοκή των φροντιστών και στα χαρακτηριστικά τόσο των ασθενών όσο και των ίδιων των φροντιστών. Οι φροντιστές ατόμων με διατροφικές διαταραχές συχνά βιώνουν σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση, αλλαγές στην προσωπική και οικογενειακή τους ζωή, αυξημένη ανησυχία, αλλά και έντονη συναισθηματική συμμετοχή. Η διεθνής βιβλιογραφία έχει συνδέσει τη συναισθηματική υπερεμπλοκή με παράγοντες όπως η διάγνωση, ο δείκτης μάζας σώματος, η διάρκεια της νόσου, η βαρύτητα των συμπτωμάτων και η επιβάρυνση των φροντιστών. Ωστόσο, σε πολιτισμικά πλαίσια όπως το ελληνικό και ευρύτερα το μεσογειακό, η έντονη συναισθηματική εμπλοκή της οικογένειας δεν μπορεί να ερμηνεύεται μονοδιάστατα. Μπορεί να συνυπάρχει με ζεστασιά, ενδιαφέρον, εγγύτητα, αίσθημα ευθύνης και προστατευτικότητα. Αυτό καθιστά απαραίτητη μια πιο πολιτισμικά ευαίσθητη κατανόηση της φροντίδας στις διατροφικές διαταραχές. Τα ευρήματα της έρευνας: Ποιοι παράγοντες συνδέονται με την υψηλότερη συναισθηματική υπερεμπλοκή   Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 68 βασικούς φροντιστές ασθενών με διατροφικές διαταραχές, εκ των οποίων το 91% ήταν μητέρες. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 20,43 έτη, με ηλικιακό εύρος από 12 έως 57 ετών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η συναισθηματική υπερεμπλοκή ήταν υψηλότερη στους φροντιστές ασθενών με νευρική ανορεξία σε σύγκριση με φροντιστές ασθενών με νευρική βουλιμία. Επιπλέον, υψηλότερη συναισθηματική υπερεμπλοκή συσχετίστηκε με χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος, μικρότερη αντιλαμβανόμενη διάρκεια της νόσου και παρουσία αυτοτραυματικών συμπεριφορών. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι η έντονη εμπλοκή των φροντιστών μπορεί να αντανακλά αυξημένη επαγρύπνηση, φόβο και προστατευτική στάση, ιδιαίτερα όταν η νόσος γίνεται αντιληπτή ως πιο οξεία, σωματικά επικίνδυνη ή συναισθηματικά απειλητική. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι η υψηλότερη συναισθηματική υπερεμπλοκή συνδέθηκε με χαμηλότερη αναφερόμενη αντίληψη αλλαγών στη ζωή των φροντιστών λόγω της φροντίδας. Το εύρημα αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι οι φροντιστές, ενώ εμπλέκονται έντονα στη φροντίδα του ασθενούς, ενδέχεται να υποτιμούν ή να ελαχιστοποιούν τον προσωπικό αντίκτυπο που έχει η φροντίδα στη δική τους ζωή. Η σημασία του πολιτισμικού πλαισίου στη θεραπευτική προσέγγιση Η Δρ. Μαρία Τσιάκα δήλωσε: «Η οικογένεια στις διατροφικές διαταραχές δεν είναι ένας παθητικός παρατηρητής. Είναι συχνά ο βασικός χώρος μέσα στον οποίο η νόσος εκδηλώνεται, αλλά και ο χώρος μέσα από τον οποίο μπορεί να υποστηριχθεί ουσιαστικά η ανάρρωση. Στο ελληνικό και μεσογειακό πλαίσιο, η έντονη συναισθηματική εμπλοκή δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτόματα ως δυσλειτουργική. Χρειάζεται να κατανοούμε το πολιτισμικό νόημα της φροντίδας, της εγγύτητας και της οικογενειακής ευθύνης». Η μελέτη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για πιο εξειδικευμένες και πολιτισμικά ενημερωμένες παρεμβάσεις για τους φροντιστές ατόμων με διατροφικές διαταραχές. Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της υποστήριξης της οικογένειας, όχι με όρους ενοχοποίησης, αλλά με στόχο την εκπαίδευση, την αποφόρτιση, την ενδυνάμωση και τη θεραπευτική αξιοποίηση της οικογενειακής παρουσίας. Το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών συνεχίζει να επενδύει στην κλινική πράξη, την έρευνα και την εκπαίδευση, με στόχο την καλύτερη κατανόηση και θεραπευτική αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών στην Ελλάδα και διεθνώς.