Γιώργος Λουράκης: "Το γουέστερν για τον ήρωα ναι, αποτελεί ένα φαντασιακό καταφύγιο, είναι αυτό που τον ισορροπεί και κρατάει την παιδικότητα του ζωντανή".

Ο Γιώργος Λουράκης μεταφέρει το γουέστερν στον αστικό μικρόκοσμο του Κολωνού, δημιουργώντας μια ιστορία όπου η φαντασία γίνεται καταφύγιο απέναντι στη σκληρότητα της καθημερινότητας. Μέσα από τον ήρωα Κοσμά και την «άγρια δύση» μιας λαϊκής γειτονιάς, το έργο εξερευνά την παιδικότητα ως πράξη αντίστασης, την παραβατικότητα ως κανονικότητα και τη δύναμη του τυχαίου στη ζωή των ανθρώπων. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο δημιουργός μιλά για τη σχέση φαντασίας, πραγματικότητας και ελευθερίας.

Το γουέστερν στο έργο λειτουργεί ως φαντασιακό καταφύγιο. Πώς γεννήθηκε η ιδέα να μεταφερθεί αυτό το κινηματογραφικό είδος στον αστικό μικρόκοσμο του Κολωνού και τι σας επέτρεψε να πείτε για τη σημερινή πραγματικότητα;

Το γουέστερν για τον ήρωα ναι, αποτελεί ένα φαντασιακό καταφύγιο. Είναι αυτό που τον ισορροπεί και κρατάει την παιδικότητα του ζωντανή. Ταυτόχρονα, αυτό το είδος πέρα από τις ωραίες μουσικές και τα κλασσικά πλάνα, έχει μία σκληρότητα και μία ανάγκη για επιβίωση με κάθε κόστος. Γυρνώντας την Αθήνα χρόνια, κοιτάω γύρω μου. Περιοχές με ανισότητες, παθογένειες και περιπτώσεις ανθρώπων που το περιθώριο για αυτούς είναι μια κανονικότητα. Και σ' αυτήν θα πρέπει να πατήσουν για να συνεχίσουν. Στον Κολωνό συγκεκριμένα τυχαίνει να έχω γνωρίσει τέτοιους ανθρώπους, που ακόμα και αν δεν είναι οι ήρωες του έργου αυτοπροσώπως, μπορούμε να πούμε ότι η ιστορία του έργου βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Οπότε η εικόνα μια σύγχρονης άγριας δύσης σε μια λαϊκή γειτονιά, μου επέτρεψε να θίξω κοινωνικά θέματα. Από την “ματσίλα” που θα πρέπει να προβάλει ένας άντρας σε ένα τέτοιο περιβάλλον μέχρι τον τραμπουκισμό που θα δεχτεί μία γυναίκα σε ένα φανάρι, απλά και μόνο επειδή είναι γυναίκα.

Ο Κοσμάς είναι ένας ήρωας «γλυκά αφελής», αλλά όχι αθώος. Πώς ισορροπεί το έργο ανάμεσα στην παιδικότητα και τη σκληρότητα της ζωής που καλείται να αντιμετωπίσει;   

Ο ίδιος ο τίτλος δίνει τη λύση σε αυτό. Το Γουέστερν. Ο Κοσμάς όντως έχει μάθει να ζει μέσα στην παρανομία και αυτός είναι ο περίγυρος του. Αυτό γνωρίζει. Σε μια ομάδα νομοταγών ανθρώπων άλλης κοινωνικής τάξης, σαν αυτούς που παρατηρούν με την Εύα στα μαγαζιά που ξεπηδάνε γύρω τους, δεν θα χωρούσε. Όμως παραμένει αγαθός και αφελής, πόσο μάλλον για το κόσμο του περιθωρίου. Και αυτό που τον κρατάει παιδί και συνάμα με έναν τρόπο αθώο ως ένα σημείο, είναι αγάπη του για τα Γουέστερν. Αυτή η μοναδικότητα του.

Η παραβατικότητα παρουσιάζεται ως καθημερινότητα και όχι ως εξαίρεση. Σας ενδιέφερε να την προσεγγίσετε περισσότερο ως κοινωνικό αποτέλεσμα παρά ως ηθικό ζήτημα; 

Ναι ισχύει παρουσιάζεται ως καθημερινότητα, ως κανονικότητα. Αλλά ο καθένας και γύρω μας ζει τη δικιά του, με τις δικές τις ιδιαιτερότητες και κώδικες. Σ αυτή τη περίπτωση παρατηρώντας αυτούς τους ανθρώπους δεν θα γινόταν να μην προσεγγιστεί έτσι το έργο και οι χαρακτήρες. Και με μια ελαφρότητα κιόλας σε κάποια σημεία στο έργο, πάνω στο κομμάτι της παρανομίας. Και αυτό αυτομάτως δίνει έμφαση και σε κοινωνικά αλλά και σε ηθικά ζητήματα πέρα από το κομμάτι αυτό. Στα ίδια ζητήματα που θα απασχολήσουν τελικά και τον οποιοδήποτε στην Αθήνα του σήμερα.

Το λάθος με το δέμα γίνεται ο καταλύτης της ιστορίας. Τι ρόλο παίζει στο έργο η έννοια του τυχαίου και πόσο καθοριστική είναι στη ζωή ανθρώπων που ζουν ήδη «στο όριο»;

Πιάνοντας το από το τέλος, θα πω ότι η ζωή στο όριο σίγουρα περιέχει το κομμάτι του ρίσκου και του απρόσμενου. Αυτό έχει μία γλύκα σίγουρα, γιατι πάντα σε βάζει σε νέες περιπέτειες και προϋποθέτει εκπλήξεις. Οι περιπέτειες βέβαια μπορεί να μεταφραστούν και ως μπελάδες. Οπότε το τυχαίο για έναν τέτοιο τρόπο ζωής είναι σίγουρα καθοριστικό. Στο έργο τώρα η έννοια του τυχαίου έχει μια πρώτη μορφή όσον αφορά τη συνάντηση των ηρώων. Όπως θα συνέβαινε και σε μια οποιαδήποτε άλλη συνθήκη. Για αυτό μάλλον δε μπορώ να πω περισσότερα γιατί ίσως αποκαλύψω κάτι για το έργο. Αλλά μπορώ να πω ότι υπάρχει στη συνέχεια του έργου κάποια στιγμή, το στοιχείο της απόφασης να μη μείνουν τα πράγματα στη τύχη τους.

Η Άγρια Δύση ήταν ένας τόπος χωρίς έτοιμο νόμο. Στο «ΓΟΥΕΣΤΕΡΝ» ποιος ορίζει τελικά το δίκαιο και πώς μεταφράζεται αυτή η έννοια στη σύγχρονη πόλη; 

Στα Γουέστερν οκ υπήρχε ένας σερίφης. Όπως και στη σύγχρονη πόλη μια αστυνομία. Τυπικά δηλαδή υπήρχε και υπάρχει ένας νόμος. Αλλά σίγουρα τότε όπως και τώρα τελικά, επικρατεί συχνά η έννοια του " παίρνω τον νόμο στα χέρια μου".

Η Εύα δεν λειτουργεί απλώς ως συνοδευτικός χαρακτήρας. Ποια είναι η δική της θέση απέναντι στον κόσμο της φαντασίας του Κοσμά και τι εκπροσωπεί δραματουργικά; 

Η Εύα παίζει καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη του έργου. Δραματουργικά είναι η αφορμή που ο Κοσμάς θα έρθει αντιμέτωπος με τους χειρότερους φόβους του και θα πρέπει να πάρει την απόφαση να σταθεί στα πόδια του. Τώρα στον κόσμο της φαντασίας του... Θα μπορούσε να φαντάζεται ότι φεύγει με το άλογο του με θέα στην Ανατολή σαν άλλος Λούκι Λούκ, αλλά με μια κοπέλα μαζί του. Έναν άνθρωπο που αγαπάει και την θέλει συνοδοιπόρο στις περιπέτειές και στα σκηνικά που θα τους τύχουν εξερευνώντας νέες πόλεις στην Άγρια Δύση.

Η παιδικότητα προβάλλεται ως στάση αντίστασης. Πιστεύετε ότι σήμερα το να επιμένει κανείς στο δικαίωμα της φαντασίας είναι μια πολιτική πράξη; 

Θα έλεγα ναι. Και είναι μια μορφή αντίστασης πιστεύω η παιδικότητα, γιατί προϋποθέτει μια πίστη σε κάποια ιδανικά, σε κάτι που δεν αλλοιώνεται και δεν υποκύπτει στη φθορά και τις αλλαγές. Το δικαίωμα στη φαντασία και η επιμονή σ' αυτή σου επιτρέπουν κάτι πολύ σημαντικό. Να ονειρεύεσαι. Πως ξεπερνάς εμπόδια, πως βρίσκεις λύσεις στις πιο αντίξοες συνθήκες. Και όταν καμιά φορά πάει να συμβεί αυτό, ναι έχουμε μια πολιτική πράξη.

Στο τέλος, ο Κοσμάς καλείται να αντιμετωπίσει τη ζωή χωρίς “τηλεόραση”. Τι ελπίζετε να κουβαλήσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση: μια αίσθηση απώλειας ή μια χαραμάδα ελευθερίας; 

Η χαραμάδα ελευθερίας μοιάζει να είναι ένα ευχάριστο κουβάλημα για τον θεατή. Όχι όμως και βολικό,  μέχρι να καταφέρει να περάσει μέσα απ' αυτή. Όπως  για τον Κοσμά, που αποφασίζει να ζήσει τον κίνδυνο πέρα από την ασφάλεια της οθόνης, έτσι και για κάποιον που ψάχνει τη δικιά του ελευθερία πρέπει να βρει τη δύναμη να μετακινηθεί.

 Βλάρα Αλεξία