Χριστίνα Σκουτέλα: "Το dancegig, διέπεται από το πνεύμα του αυτοσχεδιασμού".

Η Χριστίνα Σκουτέλα επιστρέφει στη σκηνή του Ίλιον Plus με το violet76 – is that horror?, ένα έργο που αυτοπροσδιορίζεται ως dancegig και αρνείται πεισματικά να χωρέσει σε μία μόνο κατηγορία. Ανάμεσα σε χορογραφία, συναυλία και κινηματογραφικό εφιάλτη, η νέα της δημιουργία συνθέτει ένα ζωντανό άλμπουμ έντασης, θορύβου και σωματικής έκρηξης, όπου η punk ενέργεια συναντά τον σύγχρονο τρόμο της εποχής. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για την υβριδική μορφή του έργου, την αγριότητα ως δημιουργική πύλη, τη σχέση μουσικής και σώματος και για το πώς το «Run–Scream–Collapse–Repeat» γίνεται τελικά ένας τρόπος ύπαρξης επί σκηνής και πέρα από αυτήν.

Το έργο αυτοπροσδιορίζεται ως dancegig και ακροβατεί ανάμεσα σε χορογραφία, συναυλία και κινηματογραφικό εφιάλτη. Ποια ήταν η βασική καλλιτεχνική ανάγκη που σας οδήγησε σε αυτή τη υβριδική μορφή;

Η αλήθεια είναι πως σε κάθε δημιουργική διαδικασία, μου αρέσει να προσκαλώ στοιχεία που δε γνωρίζω. Με ενδιαφέρει η ενσώματη εμπειρία της έντασης στο ευρύτερο πλαίσιο των παραστατικών τεχνών. Με ιντριγκάρει η σωματικότητα των ηθοποιών στις ταινίες τρόμου, το σασπένς και οι εκπλήξεις που φέρνουν ανατριχίλα μέσα από τη συνεργασία φωτός και ήχου. Τα τελευταία δύο χρόνια προσπαθώ να μάθω ντραμς και επειδή αυτή η ιστορία θα κρατήσει μια ζωή, αποφάσισα να ζητήσω στα παιδιά να φτιάξουμε μπάντα και να κάνω αληθινή εξάσκηση, με ανθρώπους, on stage. Με συνεπαίρνει η πανκ ενέργεια και τα μουσικά λάιβ είναι το μέρος που απολαμβάνω τον χορό περισσότερο. Οι άνθρωποι εκτονώνονται και επικοινωνούν με το σώμα τους χωρίς να τους νοιάζει πως μοιάζουν ή αν το κάνουν καλά, γεγονός που δημιουργεί αναταραχή στο εκπαιδευμένο, χορευτικό μου σώμα, το μετατοπίζει προς την ελευθερία.  Kάπως έτσι, φτάσαμε στο dancegig.

Ο τίτλος θέτει το ερώτημα «is that horror?». Πώς ορίζετε τον «τρόμο» μέσα στο πλαίσιο της παράστασης: ως αισθητική αναφορά, ως ψυχική κατάσταση ή ως σωματική εμπειρία;

Πιστεύω πως ζούμε σε μία τρομερή εποχή, μια εποχή γεμάτη τρόμο. Και καμιά φορά δεν ξέρουμε τι κάνουμε γι’ αυτό. Παραφράζω μια παράγραφο της Virginie Despentes* και λέω πως φοβάμαι να ανοίξω το ραδιόφωνο, φοβάμαι τι μπορεί να διαβάσω στα site, φοβάμαι όταν βλέπω τις γενοκτονίες ν’αρχίζουν και να μην τελειώνουν, φοβάμαι όταν βλέπω πόσα έβγαλαν οι πιο πλούσιοι φέτος.  Εμείς, λοιπόν, φτιάχνουμε το dancegig σαν ένα ζωντανό  άλμπουμ, με μουσική, χορό και live acts για να εκτονώσουμε λίγο απ’ τον τρόμο που εντοπίζουμε μέσα και γύρω μας.

*Aγαπητέ Μαλάκα, Virginie Despantes

Η επιρροή της punk ενέργειας διαπερνά το καλλιτεχνικό σημείωμα. Πώς μεταφράζεται η λογική του live, του jam και της ωμής έντασης σε χορογραφική γλώσσα;

Η λογική του live, του jam και της ωμής έντασης συμπυκνώνονται σε αυτό το ζωντανό άλμπουμ, αποτελούν βασική πηγή για τη δραματουργική του δομή. Το dancegig, διέπεται από το πνεύμα του αυτοσχεδιασμού. Εκεί που η μουσική είναι δομημένη, ο χορός είναι άγριος, ακατάστατος κι εκεί που η σκηνική δράση είναι ορισμένη η μουσική είναι αυτοσχεδιαστική. Αποφεύγοντας μια χορογραφική γλώσσα που βασίζεται στην κινητική φόρμα, προσεγγίζουμε τη χορογραφία σαν εργαλείο σύνθεσης μέσων και υλικών που τοποθετούν το σώμα στο επίκεντρο. Το σκορ που ακολουθούμε υπαγορεύει την εναλλαγή ρόλων μεταξύ μας,  δημιουργώντας το χώρο να βιώσουμε και να παρατηρήσουμε το σώμα όταν χορεύει, όταν παίζει κάποιο όργανο, όταν κινηματογραφεί ή κινηματογραφείται, όταν τραγουδάει.

Η φράση «Run-Scream-Collapse-Repeat» υποδηλώνει έναν κύκλο εξάντλησης και επανάληψης. Πώς διαχειρίζεστε σκηνικά την υπερδιέγερση χωρίς να χάνεται η δομή και η δραματουργική συνοχή;

Τις απαισιόδοξες μέρες, η ζωή, μου φαίνεται κύκλος εξάντλησης και επανάληψης, σισύφεια κατάσταση. Η υπερδιέγερση, πέρα από ιδιοσυγκρασιακή μου ποιότητα, αξιοποιείται σαν εργαλείο εγρήγορσης και εκτόνωσης. Οδηγεί σε εξάντληση και ξανά από την αρχή. Αυτή η ενεργειακή διακύμανση θα έλεγα πως λειτουργεί ρυθμιστικά, ζητά ανάσες, μάλλον εξυπηρετεί παρά απειλεί την δομή και τη δραματουργική συνοχή.

Οι τρεις περφόρμερ, Chris Scott, Γιώργος Αθανασίου και εσείς, λειτουργούν ως μπάντα και ως χορευτικό σώμα. Πώς διαμορφώνεται η μεταξύ σας σχέση ανάμεσα στη μουσική σύνθεση και στη σωματική δράση;

Από τη στιγμή που ξεκινήσαμε τις πρόβες με τα παιδιά, η ιδέα ήταν πως φέρνουμε στο στούντιο τις πρακτικές μας (χορός, μουσική, κινηματογράφηση). Ανταλλάσουμε ελεύθερα τα εργαλεία μας, δοκιμαζόμαστε σε καταστάσεις που μας είναι απόλυτα ή καθόλου οικείες, Η σωματική δράση είναι παρούσα τόσο στο χορό όσο και στη μουσική, κι εκεί που στοχεύουμε είναι η τομή των δύο. Το γλίστρημα από τη μία μορφή κίνησης και παρουσίας στην άλλη, χωρίς να μας ενδιαφέρει να φτιάξουμε ένα μουσικό λάιβ ή μία χορευτική περφόρμανς ή μια ταινία με “ή”διαζευκτικά. Μας ενδιαφέρει το σημείο που συναντιόμαστε οι τρεις μας και οι τρεις αυτές πρακτικές και παρακολουθούμε με ενδιαφέρον τι προκύπτει.

Η παράσταση μιλά για «αγριότητα του σώματος, της σκέψης και της φαντασίας». Ποια είναι τα όρια αυτής της αγριότητας και πώς τα δοκιμάζετε με ασφάλεια επί σκηνής;

Αυτές οι μορφές αγριότητας, θα έλεγα πως είναι η πύλη για να εμπνευστούμε και να δημιουργήσουμε τα υλικά μας (στίχους, μουσική, εικόνα, κίνηση). Δεν οριοθετούμε τη φαντασία μας, εμπνεόμαστε από το horror, και γνωρίζουμε καλά πως βρισκόμαστε σε πρόβα ή επί σκηνής. Φροντίζουμε δηλαδή, οι εξερευνήσεις μας να μην λειτουργούν βλαπτικά. Η ασφάλεια μου ακούγεται πολύ αντιπανκ όρος. Την αντικαθιστώ με τη φροντίδα και τον σεβασμό.

Το στοιχείο του κινηματογραφικού εφιάλτη παραπέμπει σε συγκεκριμένες εικόνες και ρυθμούς. Πώς αξιοποιούνται ο φωτισμός, το βίντεο και ο ήχος ώστε να δημιουργείται μια αίσθηση συλλογικού ονείρου ή απειλής;

Αξιοποιούμε ό,τι μέσα έχουμε προκειμένου να προσεγγίσουμε αυτές τις ποιότητες. Noise, διαπεραστικές συχνότητες, υπόγειους θορύβους. Jump cuts δε θα δείτε, αλλά η Ιωάννα Αθανασίου σχεδιάζει τον φωτισμό για εμάς και ανυπομονούμε για τη στιγμή που όλα τα στοιχεία θα δέσουν στη σκηνή του Ίλιον plus.

Αναφέρετε ότι ο τρόπος που δοκιμάζουμε τα πράγματα στη σκηνή αποτελεί και τρόπο ύπαρξης στη ζωή. Πώς συνομιλεί το violet76 με τη δική σας προσωπική διαδρομή και με τη σημερινή ανάγκη για κοινότητα και ζωντανή εμπειρία;

Η ανάγκη για κοινότητα είναι ανέκαθεν διαχρονική κι όσο κι αν ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός και η συντηρητικοποίηση την πολεμούν, οι δημιουργικές διαδικασίες την αναζητούν και την ενδυναμώνουν. Όσο μεγαλώνω σιγουρεύομαι πως αυτό που λέμε ποιοτικός χρόνος, είναι αναπόφευκτα χρόνος δημιουργικός. Είτε συζητάς, είτε στοχάζεσαι, είτε κατεβαίνεις στο δρόμο για να διεκδικήσεις και να συμπαρασταθείς, είτε ακούς ένα δίσκο, είτε χορεύεις, είτε απλά αφήνεις τον ήλιο να σε κοιτάξει και παράγεις βιταμίνη D. Κι όλα αυτά είναι σίγουρα καλύτερα όταν τα μοιράζεσαι, διαφωνείς, συμφωνείς, μετατοπίζεσαι.

Βλάρα Αλεξία