Παρουσίαση της ιστορικής νουβέλας της Τίνας Σερβετά «Γκαστόν»

 Στην κατάμεστη αίθουσα του πολιτιστικού πολυχώρου Δ. Χατζής (Παλαιά σφαγεία) έγινε το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026, η επίσημη παρουσίαση της ιστορικής νουβέλας της Τίνας Σερβετά «Γκαστόν».

Οι διακεκριμένοι ομιλητές Φώτης Μωρόγιαννης, ψυχίατρος-συγγραφέας, Σωτήρης Λίβας, καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου-νομικός, Γιώργος Παππάς, παθολόγος και Αφροδίτη Λακκιώτη, μεταφράστρια έκαναν εξαιρετικά σχόλια τόσο για τη γραφή και το ύφος του βιβλίου, όσο για την προσωπικότητα και τη μόρφωση της συγγραφέα. Ενώ οι μουσικοί Μαρία Μεσσάρη και Γεωργία Αναστάση μάγεψαν όλους με το φλάουτο και το πιάνο.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και η εκδότρια Κάκια Ξύδη που απεύθυνε θερμό χαιρετισμό και την ευχή οι αναγνώστες να αγαπήσουν το βιβλίο όσο το αγάπησε εκείνη. Στον συντονισμό η εξαιρετικά καταρτισμένη Γιώτα Φλώρου, παιδαγωγός -ραδιοφωνική παραγωγός. Ο παλμός που έδωσαν όλοι οι παρευρισκόμενοι ήταν συγκινητικός. Το κοινό υπέροχο που φάνηκε να μην θέλει να τελειώσει η εκδήλωση.

Σας παραθέτουμε την ομιλία του διακεκριμένου ψυχιάτρου-συγγραφέα, Φώτη Μωρόγιαννη.

Αρχίζω με τη φροϋδική παρατήρηση, ότι εμείς οι αναγνώστες αναρωτιόμαστε από τι πηγές αντλεί το υλικό του ο δημιουργικός συγγραφέας. Διερωτώμεθα επίσης πώς καταφέρνει να μας εντυπωσιάσει έτσι ώστε να διεγείρει μέσα μας συναισθήματα τέτοια που ίσως να μην είχαμε φανταστεί πως ήταν δυνατόν να έχουμε. Εάν μάλιστα ρωτούσαμε γι’ αυτά τα ερωτήματα τον συγγραφέα δεν θα μας έδινε καμμιά εξήγηση ή η εξήγησή του δεν θα μας ικανοποιούσε. Επομένως γράφω τις υποθέσεις μου.                                       

1. Για τη συγγραφέα, ως κοινωνικό πρόσωπο.

Έχει προφίλ διανοουμένης. Είναι εγγράμματη, διαβασμένη, μορφωμένη, πολιτισμένη, εργατική, ανοιχτόμυαλη, ομιλητική, ευπρεπής, κομψή, επινοητική, πολύγλωσση.

2. Για την Ιστορία της ως συγγραφέως. Η συγγραφέας Τίνα Σερβετά έχει γράψει πολλά κείμενα από παλιά. Στην δίνη της Κλεψύδρας. Μια βέρα από λήθη, Purple Orange Gray, είναι αυτά που γνωρίζω, αδημοσίευτα διηγήματα.

3. Για τις πηγές της. Χρησιμοποιεί πηγές από το Σινεμά που γνωρίζει καλά, την Ιστορία που χρησιμοποιεί σε χρόνο ενεστώτα διαρκείας, την Επιστήμη που κατέχει και ασκεί, την Οικονομία από την επαγγελματική εμπειρία της σε πολυεθνικές, την Οικοβιολογία των ζωντανών έμβιων όντων από την κοινοβιακή εμπειρία της με τα κατοικίδια.

4. Το βιβλίο. Η Νουβέλα Γκαστόν θα μπορούσε αρχικά να αποτιμηθεί ως Εφηβικό Μυθιστόρημα. Πίσω από τον Γκαστόν υπάρχουν πολλά βιβλία και πολλοί συγγραφείς. Ο Τόμας Μαν με τον Τόνιο Κρέγκερ το 1903 που περιγράφει την ανάπτυξη ταυτότητας στην εφηβεία των αγοριών, ο Ρόμπερτ Μούζιλ  στην εφιαλτική νουβέλα «Ο νεαρός Τέρλες», το 1906 ο οποίος περιγράφει και παρουσιάζει την αδιαφοροποίητη εφηβική δυναμική ως εν δυνάμει βίαιη συμπεριφορά, ως κοινοτοπία του κακού, ο Κοσμάς Πολίτης στο Λεμονοδάσος το 1930, που περιγράφει την ερωτική διάθεση των εφήβων, ο Μενέλαος Λουντέμης  στο «Ένα Παιδί που μετράει τα άστρα», το 1956 ο οποίος δείχνει την κοινωνική δυσκολία της ανάπτυξης των εφήβων, ο Πέτρος Τατσόπουλος το 2001, δείχνοντας την αλαζονεία των εφήβων και της εκπαίδευσής τους στους «Ανήλικους», και ο Χρήστος Βακαλόπουλος το 1984, ο οποίος θέτει τους όρους απαίτησης προσοχής απέναντι στους νέους, στους «Πτυχιούχους». Δεν αναφέρομαι στο αδιαφοροποίητο λογοτεχνικό και εικονογραφικό φαινόμενο Χάρρι Πόττερ.

Παρατηρώ σαν κλινικός, ότι οι έφηβοι σήμερα είναι απροσπέλαστοι, ότι οι έφηβοι δεν διαβάζουν τίποτα, εκτός των φροντιστηριακών μαθημάτων, ότι δεν μιλούν ανοικτά αλλά κωδικοποιημένα, ότι μόνο υπάρχουν, ότι δεν ξέρουν να ζουν στον πραγματικό κόσμο, και ότι ζουν ως ενεργούμενα καταναλωτικά σώματα και ψηφιακές προσομοιώσεις των ινφλουένσερς. Αποτελούν κακέκτυπα μιας στρεβλής και απαρατήρητης δηλαδή ανεξέλεγκτης ανάπτυξης.

Θεωρώ ότι το βιβλίο της Τίνας Σερβετά ξεκινά από την εξερεύνηση ενός εφηβικού και νεανικού κόσμου, που δεν πρόλαβε να δείξει ο Αντουάν Ντε Σαιντ Εξυπερί το 1943, με την κοσμολογική ανθρωπογεωγραφία του, στον «Μικρό Πρίγκηπα». Ο Γκαστόν, ως βιβλίο,  καταθέτει μια υπόθεση ανάπτυξης ενός εφήβου, εντός ενός κόσμου, που ανήκει στην σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, μετά τη δυστυχία.

5. Το υπόστρωμα της γραφής αποτελούν  η επιτελεστική μνήμη, η μνήμη εργασίας, το δίκτυο της γλώσσας, το δίκτυο της προσοχής και της συγκέντρωσης, η προσομοίωση, οι αναπαραστάσεις, οι αναφορές, η αισθητική της γλώσσας, η ιδεολογία, η ιστορία ως μήτρα σχημάτων.  Στο ΠΟΖΝΑΝ της Πολωνίας, ο ΓΚΑΣΤΟΝ ένα Κοκκινομάλλικο Ιρλανδέζικο Σέτερ, ο Μίκα το Αγόρι το ΑΡΣΕΝΙΚΟ 13-14 ετών,  ο Πατέρας του, Δικηγόρος, Άνθρωπος της Τέχνης, ο Παππούς, ο Κυνηγός. Κάποια από τα πρόσωπα του έργου.

6. Ο τρόπος ζωής των ηρώων. «Μεγαλωμένοι με τα ζώα όπως οι χωριάτες που τα θεωρούν αντικείμενα», «Με τον καιρό η μητέρα μου,  μου έμαθε να σέβομαι τη ζωή», μεγάλωσα με Δέος προς τον πατέρα, μαζί με το Ζεύγος Εβραίων ΚΟΕΝ την κ. Νίνα που είναι Γαλλίδα. Ο ΓΚΑΣΤΟΝ είναι Δώρο των ΚΟΕΝ (1938).

Η συγγραφέας πιστεύει ότι η γραφή είναι μια «Εμμονή για το ακατόρθωτο», ότι «Στους Γερμανούς  δεν άρεσαν οι ξένες μελωδίες», υπαινισσόμενη τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, αλλά και την εφηβεία, ότι το όμορφο σκυλί «μύριζε σαν κορίτσι» έμοιαζε δηλαδή με θηλυκό άνθρωπο, για να τονίσει την ανθρωπόμορφη σχέση, ότι ο 13χρονος έφηβος Μίκα έκανε Μάθημα Τσέλο με την αγγλίδα κ. Γκουντμαν, ότι ήταν από πολύ νωρίς «Μισό παιδί και μισός άντρας» για να τονίσει αυτό που έμελλε να γίνει, και έγινε, αλλά πρώιμα. Περιγράφει τη φυγή και τον αποχωρισμό του εφήβου με τον Γκαστόν και τον πατέρα του, αλλά και την εστίαση στο τραύμα, «Το αίμα δεν βγαίνει» έλεγε η γιαγιά. Οι τραυματίες, οι Λύκοι, ο Θάνατος, οι Εκτελέσεις, η Εκτέλεση των Εβραίων ΚΟΕΝ, ο Θάνατος του παππού σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, η υπενθύμιση ότι  «Το αίμα-των νεκρών, στους τοίχους του σπιτιού,  είναι ανεξίτηλο», σκιάζει το μελαγχολικό τοπίο του κόσμου στο βάθος-πεδίου του έργου.

7. Πρόκειται για Ένα βιβλίο, για τα ΘΥΜΑΤΑ, με πρωταγωνιστές τα ίδια τα θύματα, για τους Πολωνούς, τον πλέον αδικημένο λαό της Ευρώπης, από τους Γερμανούς (Εισβολή, Κατοχή) από τους Σοβιετικούς (Εισβολή, Προσάρτιση), τον πλέον υποτιμημένο πολιτισμικά  λαό (με χαμηλό ΙQ κατά τους Αμερικανούς), για τους Εβραίους, οι οποίοι  ως γνωστόν έως τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν οι εχθροί του Ευρωπαϊκού πνεύματος, αντίθετοι στον Χριστιανισμό, τον Αρχαίο και τον Ρωμαϊκό Πολιτισμό, εθεωρούντο επιφυλακτικοί προς τη Δημοκρατία.

Θύματα στο έργο είναι Τα παιδιά, το παιδί, το μοναχοπαίδι, που είναι τα άτομα χωρίς αυτονομία, εξαρτημένα σε ένα πατριαρχικό σύστημα (γονεϊκής, πατρογονικής και φιλικής εποπτείας (Γονείς, Πατρικοί Γονείς, Άτεκνο ζεύγος φίλων Εβραίων).

Θύματα είναι οι νεκροί του πολέμου, οι τραυματίες, οι πρόχειρα θαμμένοι νεκροί.

Θύματα είναι οι Πρόσφυγες στο Λονδίνο (γιαγιά, μητέρα, Μίκα,  Γκαστόν).

Θύματα είναι η εφηβεία, η ανθρωπιά, η σύνδεση με τη ζωή.

8. Στις παράπλευρες απώλειες του πολέμου, στο βιβλίο ως συμπαραδηλώσεις της άρρητης μνήμης της συγγραφέως παρουσιάζονται πρόσωπα και μετασυμβάντα παραμορφωμένα από τον χρόνο, ο πρωταγωνιστής Μίκα, 63 χρονών πλέον, να  γίνεται επισκέπτης  στο σπίτι του με νέα ζώα τη Ρώμη, και τον Άνεμο,  ονόματα πολλά υποσχόμενα, κυρίως τόλμη, ελπίδα, δύναμη, ώθηση ζωής, οι φυγάδες μετά τον πόλεμο, οι λύκοι που είναι τα απόμακρα μοναχικά ζώα, ο Γκαστόν, το κοκκινομάλλικο Ιρλανδέζικο σέτερ να απολαμβάνει τιμές νεκρού, αλλά εξακολουθητικά, έμβιου οργανισμού μετά τον θάνατό του, οι βομβαρδισμένες πόλεις, σαν ναυάγια στον βυθό.

9. Είναι άραγε το βιβλίο Γκαστόν, Παιδικό Παραμύθι, Ιστορική Νουβέλα, Σενάριο για εκτενέστερο μυθιστόρημα, Ντοκιμαντέρ για μια ιστορική αφήγηση ενός οικογενειακού δράματος, ή σενάριο για μια ωραία κινηματογραφική ταινία; Είναι η εισαγωγή ενός δοκιμίου  για την οντολογική βάση της εφηβείας και της αναπτυξιακής σχεσιακής πορείας των ζωντανών οργανισμών σε μια παράξενη αλλά ελπιδοφόρα εποχή;

 Δεν γνωρίζουμε ακριβώς. Η συγγραφέας Τίνα Σερβετά ωστόσο μας δείχνει έναν νέο άνθρωπο, έναν ανθρωπότυπο,  εντός ενός κόσμου σχέσεων με ασυνείδητο δομημένο από τις σχεσιακές αλληλεπιδράσεις σε μια διαρκώς ενισχυμένη επιγενετική μακράς διάρκειας. Μας δείχνει  έναν έφηβο μαχητή- διαμορφωτή της ζωής του, μαζί με τα γεγονότα, τα μεγάλα σχήματα της μοίρας, εντός μιας ατέλειωτης τυχαιότητας. Η σεξουαλικότητα στον Γκαστόν και στον Μίκα είναι η φροϋδική λίμπιντο ως πηγή δημιουργίας και σχεσιακής ανάπτυξης, και η επιθετικότητα ως εφηβική διερώτηση, ως αποφυγή του πολέμου, ως μετουσίωση, ως παιδεία, ως εκπαίδευση και μουσική κατάρτιση στο Λονδίνο μια αντίστοιχη κίνηση που περιγράφει στο έργο του «Σημειώσεις για μια Αφρικανική Ορέστεια», ο Πιέρ Πάολο Παζολίνι για τον Ορέστη, το 1968.

Εν κατακλείδι η Τίνα Σερβετά δεν ασχολείται με τη λογοτεχνία μόνο για την απόλαυση που προσφέρουν οι εικόνες, οι λέξεις και οι ιδέες, η θεωρία, η μορφή  και τα διανοητικά παιχνίδια που κατασκευάζουν φανταστικές αυτοαναφορικές πραγματικότητες. Ο στόχος της είναι μάλλον εκπαιδευτικός και ακτιβιστικός ώστε να αφυπνιστεί η συνείδηση των αναγνωστών, να σταθούν κριτικά στην διαχείριση της βίας και της ισχύος, να στοχαστούν πάνω στον τωρινό τρόπο ζωής. Η Τίνα Σερβετά φοβάται το φάσμα της αποανθρωποποίησης που προέκυψε από τον πόλεμο και πλανάται πάνω από τις ζωές μας, μέχρι σήμερα, παρά τους μηχανισμούς ελέγχου μέσω της συνείδησης και των θεσμών. Η συγγραφέας με την επιστημονική της δράση, το παράδειγμα της, τη γραφή της, αναλαμβάνει την ευθύνη να αγωνιστεί για έναν κόσμο πιο κατοικήσιμο, προσαρμοσμένο στις οικολογικές απαιτήσεις, πιο ειρηνικό και πιο δίκαιο, τόσο για ανθρώπινα όσο και για τα μη ανθρώπινα όντα. Ξεκινά από την εμπειρία του πολέμου, του θανάτου, της απώλειας, της μετανάστευσης, των δύσκολων συνθηκών ζωής που η θέλησή μας από μόνη της δεν μπορεί να τις αντιμετωπίσει. Όταν υποφέρει κάποιος, είναι όχι μόνο κοινωνικό, πολιτικό, αλλά φιλοσοφικό-οντολογικό πρόβλημα, επομένως η λογοτεχνία  μπορεί να διαπεράσει τον ορθό λόγο για να δείξει όψεις της εφηβικής ανάγκης που αποτελεί προτεραιότητα στις μέρες μας, που ζούμε μια επελαύνουσα κρίση ψυχικής υγείας και οριακής συμπεριφοράς των εφήβων. Ο πρωταγωνιστής έφηβος νέος, αγωνίζεται να συναντήσει την πνευματικότητα, το συναίσθημα, το σώμα, τους ανθρώπους, τα ζώα, τον κόσμο. Πρόκειται για μια λογοτεχνική αποτύπωση της αναπτυξιακής οντολογίας όπως την περιγράφει η Κορίν Πελουσόν στο έργο της «Η Ηθική της Υπόληψης» βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις και ο Νικήτας Σινιόσογλου στο σκληρό έργο του «Απομονωτήριο Λοιμυπόπτων Ζώων» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κίχλη και βραβεύτηκε εσχάτως με το Κρατικό βραβείο Δοκιμίου.

Το έργο Γκαστόν, της Τίνας Σερβετά, είναι ένα βιβλίο ευχάριστο και χρήσιμο, σπουδαίο και διορθωτικό, γιατί όπως κάθε σημαντικό έργο Τέχνης προτείνει στον αναγνώστη μια «διορθωτική συναισθηματική εμπειρία», την εισαγωγή ενός νέου τρόπου σχεσιακής ανάπτυξης με το όλον της έμβιας ζωής, με τα ανθρώπινα και τα μη ανθρώπινα έμβια όντα. Στο βιβλίο λανθάνει ο εκθειασμός της ηθικής των αρετών του ανθρώπου, η τόλμη, η αντοχή, η επινοητικότητα, η αφοβιά και τονίζεται ο αναστοχασμός σε θεμελιώδη ζητήματα όπως η ειρήνη και η συνύπαρξη των ανθρώπων, η δημοκρατία, η οικολογία, η υπόθεση των ζώων. Μας προτείνει ότι έχουμε ευθύνη ανθρώπινη, κοινοτική, ηθική οικολογική, μελλοντική για τα παιδιά μας που απαιτούν «σηματωρό και κήρυκα» για τον διαμορφούμενο συνειδητό και τον ασυνείδητο κόσμο τους. Η συγγραφέας Τίνα Σερβετά μας προτείνει να επιθυμήσουμε κάτι πιο δίκαιο και έντιμο για τους νέους μας, ότι όλοι πρέπει να εργαστούμε για ένα κόσμο λιγότερο βίαιο και πολύ πιο δίκαιο και ότι η Λογοτεχνία δεν προκαλεί αναγνωρισιμότητα και πωλήσεις, αλλά λειτουργεί θεραπευτικά δείχνοντας πιθανές εκδοχές της έμβιας ζωής και  ανθρώπινες αλήθειες τόσο μέσα μας αλλά και γύρω μας, αναδιαμορφώνοντας τον κόσμο με ευαισθησία και επιστημοσύνη, με πολύχρωμες εικόνες, με γράμματα εύηχα και με λέξεις που να εννοούν και να δεσμεύουν.- 

 

 «Γκαστόν» είναι ο τίτλος της ιστορικής νουβέλας της Τίνας Σερβετά που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ανεμολόγιο.

 

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο έφηβος Μίκα δέχεται το πιο όμορφο δώρο που του είχαν κάνει ποτέ στη ζωή του, τον Γκαστόν, έναν υπέροχο κυνηγετικό σκύλο. Ο αιφνίδιος βομβαρδισμός του Πόζναν όμως, αναγκάζει την οικογένειά του να δραπετεύσει στο εξοχικό του παππού. Σε μια ροή γεγονότων που θα τους αιφνιδιάσει, ο Μίκα ανδρώνεται και ανακαλύπτει ικανότητες που ποτέ δεν φανταζόταν ότι έχει. Μέσα στη δίνη του πολέμου, η ανάγκη για επιβίωση και η δίψα για ζωή είναι έννοιες που δεν χωρούν αμφισβήτηση. Στη βίαιη εποχή που έζησαν, ο Γκαστόν στέκεται ακλόνητος βράχος δίπλα στον Μίκα. Τον συντροφεύει μέσα σε δύσκολα μονοπάτια, συμπληρώνει με ψυχικά αποθέματα το παιδί και τα άλλα μέλη της οικογένειας. Η αφοσίωση, η αντοχή, η πίστη και η άνευ όρων αγάπη του Γκαστόν, μια χαραμάδα φωτός μέσα στα σκοτάδια του πολέμου. Σε μια ιστορική αναδρομή των όσων βίωσε εκείνος και η οικογένειά του, ο Μίκα κάνει έναν απολογισμό της ζωής και της ύπαρξής του.

 

Βιογραφικό συγγραφέα:

Η Τίνα Σερβετά γεννήθηκε στα Ιωάννινα. Είναι φαρμακοποιός, απόφοιτος της Φαρμακευτικής Σχολής ΑΠΘ. Έχει σπουδάσει μετάφραση στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιόνιου Πανεπιστημίου. Έχει ασχοληθεί επίσης και με τον υποτιτλισμό. Η ιστορική νουβέλα «Γκαστόν» είναι το πρώτο της έργο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ανεμολόγιο.

 

 

Πληροφορίες έκδοσης:

Τίτλος: Γκαστόν

Συγγραφέας: Τίνα Σερβετά

Σελίδες:  94
Διαστάσεις: 14 x21
Τιμή: 12 €
ΙSBN: 978 618 5742 28 7
Ημερ. κυκλοφορίας: 2/2026
Κωδικός: 2649