Γιώργος Βαγγελάκης: "Για μένα η μοναξιά προσφέρει απλόχερα δύο μεγάλα δώρα, την απόσταση και τον χρόνο".

Στην ποιητική συλλογή «Μονοπατώ: Η ζωή σε τρεις πράξεις», ο Γιώργος Βαγγελάκης προσεγγίζει τη ζωή ως μια αδιάκοπη διαδρομή αυτογνωσίας, όπου η περιπλάνηση, η συνύπαρξη και η μοναξιά συνθέτουν τους βασικούς σταθμούς της ανθρώπινης εμπειρίας. Με λόγο στοχαστικό και βαθιά βιωματικό, αναμετριέται με την αγάπη, τον έρωτα, την ελευθερία, τις ανθρώπινες σχέσεις και τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, αναζητώντας την ουσία πίσω από τον θόρυβο της καθημερινότητας. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για την ποίηση ως διαδρομή εσωτερικής αναζήτησης, τη σημασία της μοναξιάς, τη δύναμη του ταξιδιού και την ανάγκη διαρκούς επανεκκίνησης.

Πώς γεννήθηκε αυτή η τριμερής σύλληψη της ζωής μέσα από την περιπλάνηση, τη συνύπαρξη και τη μοναξιά;

Η συλλογή αυτή, αν ήταν κρασί, θα ήταν δημιούργημα αργής ωρίμανσης, που ζυμώθηκε αργά αλλά σταθερά μέσα από τα προσωπικά μου βιώματα και μόνο. Αντικατοπτρίζει τη ματιά μου και τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την ίδια τη ζωή. Δεν πρόκειται για μία διάκριση σταδίων αυστηρή και προκαθορισμένη, αλλά για μια διάκριση όπως εγώ την έχω βιώσει στην πορεία της ζωής μου έως τώρα. Το κάθε στάδιο έχει τα δικά του χαρακτηριστικά, το δικό του αποτύπωμα και φυσικά έχουν πάντα τη δυναμική να εναλλάσσονται μεταξύ τους. Η πορεία δεν είναι προδιαγεγραμμένη, ο κάθε αναγνώστης μπορεί να συλλάβει τα στάδια αυτά με τον δικό του τρόπο, να ακολουθήσει τη δική του πορεία και να βρει κομμάτια δικά του μέσα από αυτά.

Στα ποιήματά σας η αγάπη εμφανίζεται ως δύναμη που μεταμορφώνει, εμπνέει και δοκιμάζει τον άνθρωπο. Τι θέση κατέχει στη δική σας ποιητική θεώρηση του κόσμου;

Η αγάπη είναι μία συμπαντική δύναμη που διαμορφώνει τα πάντα. Από τα απλά, καθημερινά, μέχρι τα πιο περίπλοκα. Είναι η κινητήριος δύναμή μας. Χωρίς αγάπη πώς μπορεί να νοηθεί ο κόσμος! Μας εμπνέει, μας καθοδηγεί, μας προσδιορίζει, μας δοκιμάζει ενίοτε αλλά ακόμη και μέσα από τις δοκιμές αυτές μάς δίνετε η δυνατότητα να ανακαλύψουμε την καλύτερη πτυχή του εαυτού μας ή τουλάχιστον αυτή θέλω να κρατάω εγώ στο τέλος.

Θεωρείτε ότι η ποίηση αποτελεί έναν δρόμο γνωριμίας με τον εαυτό μας;

Είναι ένας τρόπος να συνομιλήσεις με τον εαυτό σου, να σταθείς σε έναν κόσμο που συνεχώς τρέχει, να πάρεις τις απαιτούμενες αποστάσεις και τον χρόνο που απαιτείται, να ακούσεις τη φωνή μέσα σου, να προβληματιστείς… Να δεις τα πράγματα υπό ένα άλλο πρίσμα, που κάτω από άλλες συνθήκες μπορεί και να μην το κάνεις ποτέ ή μπορεί και να το κάνεις στην πολυθρόνα ενός ψυχοθεραπευτή κάποια στιγμή. Η ποίηση αλλά και η τέχνη συνολικά θα πω, θα σας δείξει τον δρόμο , να είστε σίγουροι. Αυτή η γνωριμία με τον εαυτό μας είναι ίσως πιο σημαντική από ποτέ στην εποχή της επιφάνειας.

Τη μοναξιά τη βλέπετε περισσότερο ως απώλεια ή ως ευκαιρία προσωπικής αναγέννησης;

Η μοναξιά μάθαμε να μας φοβίζει. Μπορεί να δείχνει ως συνθήκη δύσκολη αλλά μπορεί να έχει πολλές πτυχές και ο καθένας από εμάς σε κάθε φάση της ζωής του να τη βιώνει με πολύ διαφορετικό τρόπο. Για μένα η μοναξιά προσφέρει απλόχερα δύο μεγάλα δώρα, την απόσταση και τον χρόνο. Τα δύο αυτά δώρα μπορούν να λειτουργήσουν είτε ως θεραπεία για την όποια απώλεια είτε ως χώρος σκέψης, δράσης και δημιουργικότητας. Η μοναξιά με χαρακτηρίζει, πάντα την επιδιώκω με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, χωρίς ωστόσο να χάνομαι μέσα της και να απομονώνομαι.

Πώς ισορροπούν ο έρωτας, η κοινωνική ευαισθησία, η ελευθερία και η ανάγκη για αυθεντική επικοινωνία μέσα στη συγγραφική σας διαδικασία;

Όλα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας, αλληλοσυμπληρώνονται. Δεν είμαστε μονοδιάστατοι, ευτυχώς δηλαδή. Έτσι, με τον τρόπο αυτό καταφέρνουν και ενυπάρχουν όλα αυτά στην συγγραφική μου διαδικασία. Όσο για το πώς ισορροπούν... Για να είμαι ειλικρινής δεν γνωρίζω! Μάλλον έχει να κάνει με τις ισορροπίες που έχω ως άνθρωπος γενικά και τον τρόπο μου να ερμηνεύω τη ζωή... Μάλλον...

Η σύγχρονη πραγματικότητα και ειδικά η επίδραση της τεχνολογίας στις ανθρώπινες σχέσεις φαίνεται να σας απασχολεί. Ποιες αλλαγές θεωρείτε πιο καθοριστικές στη σημερινή επικοινωνία των ανθρώπων;

Το βλέπουμε καθημερινά πόσο πολύ μας έχει επηρεάσει η τεχνολογία στην επικοινωνία μας, δυστυχώς. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν φέρει τα πάνω κάτω στον τρόπο της αλληλεπίδρασής μας, ωστόσο δεν πρέπει να προβαίνουμε σε γενικότητες και να γινόμαστε αφοριστικοί μαζί τους. Τα ΜΚΔ φυσικά ήρθαν στη ζωή μας ως ένας άμεσος τρόπος σύνδεσης και εννοείται πως έχουν φέρει κοντά ανθρώπους που τους χωρίζουν χιλιόμετρα, αλλά ταυτόχρονα αυτή η αμεσότητα ήταν και η παγίδα τους… Μας έχουν κάνει πιο σκληρούς στους σχολιασμούς μας, πιο κυνικούς στις διαδράσεις μας, πιο απρόσιτους (οξύμωρο πολύ). Τόσο κοντά, μα ταυτόχρονα τόσο μακριά… Προτιμάμε να συνομιλούμε με τον άλλον μέσω μηνυμάτων παρά να βρεθούμε από κοντά. Χανόμαστε σε μια αναβλητικότητα αλλά και στη βιάση της στιγμής. Χορταίνουμε το είναι μας για λίγο και πάμε παρακάτω, ψάχνοντας εκ νέου να χαρίσουμε χαμόγελα (και όχι μόνο) σε μια οθόνη. Με ενοχλεί συχνά αυτό και με αποθαρρύνει. 

Τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σας γοητεύει στη μεταφορά του ταξιδιού ως εικόνα της ζωής;

Το ταξίδι για μένα είναι τρόπος ζωής. Αυτή η διαφυγή από την ανούσια οχλαγωγία, την πολλή συνάφεια του κόσμου, τις πολλές κινήσεις κι ομιλίες είναι διαβατήριο προκειμένου να μη γίνει η ζωή μου σα μια ξένη φορτική. Προσπαθώ, όσο μπορώ, να φεύγω, νοερά και μη, από όλα αυτά και να με προφυλάσσω προκειμένου να διασφαλίζω την ηρεμία μα και την ισορροπία μου. Ντύνω τα «ταξίδια» μου με ωραίες μελωδίες, τα συντροφεύω με αγαπημένα πρόσωπα και πορεύομαι!

Αν μπορούσατε να συνοψίσετε σε μία φράση το αποτύπωμα που θα θέλατε να αφήσει το «Μονοπατώ» στον αναγνώστη, ποια θα ήταν αυτή;

Ολοκληρώνοντας τη συλλογή ο αναγνώστης, θα ήθελα να έχει γεμίσει εικόνες, συναισθήματα, να έχει ανατρέξει στις ποικίλες στιγμές της δικής του πορείας και να αναρωτηθεί η φωνή μέσα του «Επανεκκίνηση! Τολμάς;»

Αυτή η αναθεώρηση κι ο επαναπροσδιορισμός είναι το ζητούμενο για μένα μέσα από το βιβλίο αυτό.

Αλεξία Βλάρα για το Open Mind