Είδαμε και προτείνουμε: «Νεκροταφείο Αυτοκινήτων» του Fernando Arrabal στο Θέατρο Φρένο

Η παράσταση «Νεκροταφείο Αυτοκινήτων» του Fernando Arrabal, όπως την είδαμε στο νεοσύστατο Θέατρο Φρένο, ξεκινά ήδη με μια ενδιαφέρουσα σύμπτωση: ο χώρος ήταν μέχρι πρόσφατα συνεργείο αυτοκινήτων. Αυτό, σχεδόν απροσδόκητα, δένει με τον κόσμο του έργου. Δεν είναι απλώς μια πληροφορία για το κτίριο, είναι σαν ο ίδιος ο χώρος να κουβαλά μια μνήμη που συναντά το σύμπαν της παράστασης.

Το έργο διαδραματίζεται σε έναν παράξενο τόπο, ένα «νεκροταφείο» από εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα, όπου ζουν περιθωριακές μορφές της κοινωνίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον εμφανίζεται μια μορφή που θυμίζει μια σύγχρονη, σχεδόν μεσσιανική φιγούρα, γύρω από την οποία οργανώνεται μια ιστορία που παραπέμπει, με σαρκασμό και συμβολισμό, στη ζωή και τη θυσία του Χριστού. Ο Αρραμπάλ χρησιμοποιεί αυτή την αλλόκοτη κοινότητα για να μιλήσει για την εξουσία, τη θρησκεία, τη βία αλλά και για την υποκρισία της κοινωνίας.

Στην παράσταση συναντά κανείς καθαρά βασικά στοιχεία της αισθητικής του συγγραφέα: έντονο συμβολισμό, σουρεαλιστικές εικόνες, σαρκασμό απέναντι σε θεσμούς όπως η εκκλησία και η εξουσία, αλλά και αυτή τη χαρακτηριστική μίξη ιερού και βέβηλου που διαπερνά το έργο. Παράλληλα, υπάρχει μια αίσθηση τελετουργίας στη σκηνική δράση, σαν οι χαρακτήρες να συμμετέχουν σε μια παράξενη, σχεδόν αρχέγονη διαδικασία επιβίωσης και πίστης μέσα στα ερείπια ενός κόσμου που έχει καταρρεύσει.

Η σκηνοθεσία φαίνεται να εμπιστεύεται αυτόν τον κόσμο χωρίς να προσπαθεί να τον εξηγήσει υπερβολικά. Αντίθετα, αφήνει χώρο στο παράλογο, στις εικόνες και στις αντιθέσεις του έργου. Υπάρχουν στιγμές σκληρότητας, αλλά και στιγμές απρόσμενης τρυφερότητας, κάτι που λειτουργεί ουσιαστικά στη σκηνή και βοηθά τον θεατή να πλησιάσει τον ιδιαίτερο τόνο του Αρραμπάλ.

Οι ηθοποιοί κινούνται με ενέργεια και φαίνεται πως δουλεύουν ως σύνολο. Δεν αντιμετωπίζουν τους χαρακτήρες σαν απλές φιγούρες του παραλόγου, αλλά προσπαθούν να τους δώσουν μια ανθρώπινη διάσταση. Αυτό κάνει αρκετές σκηνές να αποκτούν ένταση και αλήθεια, ενώ σε άλλες αφήνεται χώρος στη σιωπή και στην αμηχανία που συχνά γεννά αυτός ο κόσμος.

Τελικά, αυτό που μένει από την παράσταση είναι η αίσθηση μιας προσπάθειας να παρουσιαστεί το έργο με σεβασμό αλλά και ελευθερία. Και ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως το ίδιο το θέατρο, ένας χώρος που κάποτε επισκεύαζε αυτοκίνητα και τώρα φιλοξενεί μια παράσταση για τα ερείπια της ταχύτητας και του πολιτισμού, μοιάζει να συνομιλεί σιωπηλά με το έργο. Σαν να μας θυμίζει ότι ακόμη και μέσα στα χαλάσματα, ο άνθρωπος επιμένει να φτιάχνει ξανά νόημα.