Yin Theatre Η Σπηλιώτη Μαρία και η Νεφέλη Μπλαντζούκα μιλουν στο Open Mind

Η ομάδα Yin Theatre προσεγγίζει τη «Φαλακρή Τραγουδίστρια» του Ευγένιου Ιονέσκο ως μια ζωντανή μελέτη πάνω στη μη-επικοινωνία και το παράλογο της σύγχρονης καθημερινότητας. Μέσα από μια συλλογική διαδικασία και μια σκηνική γραφή που ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και την υπαρξιακή αγωνία, η παράσταση αναδεικνύει τον εγκλωβισμό του ανθρώπου στους ρόλους και τους «μικρόκοσμούς» του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, τα μέλη της ομάδας μιλούν για τη δημιουργική τους συνάντηση, τη σημασία του ensemble και τον τρόπο με τον οποίο το έργο συνομιλεί με το σήμερα.

Το Yin Theatre είναι μια νέα ομάδα. Πώς γεννήθηκε η ανάγκη να δημιουργήσετε αυτό το σύνολο και τι σας ενώνει καλλιτεχνικά;

Το Yin Theatre γεννήθηκε πολύ οργανικά, μέσα από την ανάγκη μας να συνεχίσουμε να δημιουργούμε μαζί και μετά τη σχολή. Είχαμε ήδη αναπτύξει μια πολύ δυνατή χημεία μεταξύ μας και είχαμε καταλάβει ότι μοιραζόμαστε έναν κοινό τρόπο σκέψης και ένα κοινό καλλιτεχνικό όραμα.

 Είμαστε πάνω απ’ όλα φίλες και αποτελούμε τον βασικό πυρήνα της ομάδας, αλλά από την αρχή η επιθυμία μας ήταν να δημιουργήσουμε έναν χώρο μέσα στο θέατρο όπου να μπορούμε να δουλεύουμε ελεύθερα, χωρίς να μπαίνουμε σε καλούπια.

Αυτό που μας ενώνει καλλιτεχνικά είναι η ανάγκη για συλλογική δημιουργία και η αναζήτηση  θέλουμε να χτίσουμε ένα ensemble με ανθρώπους που ψάχνουν τα πράγματα με παρόμοιο τρόπο, που είναι ανοιχτοί, διαθέσιμοι και θέλουν να συνδιαμορφώνουν τη διαδικασία.

Στη δουλειά σας φαίνεται να υπάρχει έντονο το στοιχείο της συλλογικής δημιουργίας. Πώς λειτουργεί στην πράξη αυτή η διαδικασία μέσα στις πρόβες;:

Η συλλογική δημιουργία για εμάς είναι ο βασικός τρόπος λειτουργίας μέσα στις πρόβες. Δουλεύουμε μέσα από αυτοσχεδιασμούς και ανταλλαγή υλικού, όπου το κάθε σώμα φέρει τη δική του εμπειρία και μια προσωπική “γλώσσα”. Στόχος μας είναι αυτά τα υλικά να συνδιαλλαγούν και να δημιουργήσουν ένα κοινό αποτέλεσμα, χωρίς να επιβάλλεται κάτι εξωτερικό.

Ο ρόλος του σκηνοθέτη είναι καθοριστικός, καθώς οργανώνει και συνθέτει αυτό το υλικό, δίνοντας κατεύθυνση και συνοχή. Πιστεύουμε στην ιεραρχία, αλλά όχι στην εξουσία.

Γι’ αυτό για εμάς είναι σημαντικό να υπάρχει χρόνος για πρόβες και να μην λειτουργούμε με λογικές γρήγορης παραγωγής — όχι γιατί τις υποτιμούμε, αλλά γιατί θέλουμε ο τρόπος δουλειάς μας να αναπτύσσεται ουσιαστικά.

Τι ήταν αυτό που σας τράβηξε προσωπικά στη Φαλακρή Τραγουδίστρια και νιώσατε ότι θέλετε να την προσεγγίσετε σήμερα;

Η “Φαλακρή Τραγουδίστρια” είναι ένα έργο με έντονο χιούμορ, που λειτουργεί με έναν ιδιαίτερο τρόπο και μπορεί να σε κάνει να γελάς και ταυτόχρονα να σε φέρνει κοντά σε κάτι βαθιά υπαρξιακό.

Για εμάς ήταν και παραμένει μια πρόκληση, γιατί συνεχώς νιώθεις ότι θέλεις να πεις κάτι άλλο από αυτό που λέγεται. Ως ηθοποιός καλείσαι να σταθείς μέσα σε αυτό το παράλογο και να το υπηρετήσεις χωρίς να το εξηγήσεις.

Ταυτόχρονα, το έργο δίνει χώρο στον θεατή να καθρεφτίσει τη δική του ιστορία μέσα από λόγια που, ενώ φαινομενικά δεν βγάζουν νόημα, τελικά τον αγγίζουν πολύ προσωπικά.

Ζούμε σε μια εποχή που όλα τρέχουν πολύ γρήγορα και έχουμε την ανάγκη να μιλάμε συνεχώς, αλλά πολλές φορές δεν ακούμε πραγματικά ο ένας τον άλλον. Ο καθένας μένει λίγο στον δικό του «μικρόκοσμο».

Η τεχνολογία έχει γίνει τεράστιο κομμάτι της καθημερινότητάς μας και συχνά λειτουργεί σαν ένα σημείο πίσω από το οποίο κρυβόμαστε. Δείχνουμε κάτι, αλλά εννοούμε κάτι άλλο. Μπορεί να γνωρίζουμε ανθρώπους μέσα από τα social media, αλλά στην ουσία δεν ξέρουμε τίποτα για αυτούς πέρα από αυτό που επιλέγουν να προβάλλουν.

Και κάπως έτσι, όπως και στο έργο, όλοι μιλάνε, αλλά η επικοινωνία δεν συμβαίνει πραγματικά.

Το έργο μιλά για ανθρώπους που μιλούν συνεχώς αλλά δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν ουσιαστικά. Πώς μεταφράζεται αυτό σκηνικά στη δική σας παράσταση;

Αυτό το στοιχείο της μη-επικοινωνίας για εμάς γίνεται πολύ έντονα και σκηνικό. Οι χαρακτήρες βρίσκονται συνεχώς μαζί, αλλά ο καθένας κινείται μέσα στον δικό του “μικρόκοσμο”, χωρίς να συναντά πραγματικά τον άλλον.

Υπάρχει ένας περιορισμός, τόσο σωματικός όσο και επικοινωνιακός, που δεν τους επιτρέπει να συνδεθούν.

Παράλληλα, οι πτώσεις λειτουργούν σαν μια επαναλαμβανόμενη προσπάθεια οι ήρωες πέφτουν και ξανασηκώνονται, προσπαθώντας να συνεχίσουν από εκεί που έμειναν, χωρίς πάντα να ξέρουν πώς ή γιατί.

Στη σκηνοθετική προσέγγιση υπάρχει μια αίσθηση ονείρου και μετατόπισης της πραγματικότητας. Πώς βιώσατε εσείς ως ηθοποιοί αυτόν τον κόσμο πάνω στη σκηνή;

Ο κόσμος του ονείρου είναι ένας κόσμος που έφερε στη δουλειά μας η σκηνοθέτης μας , Δέσποινα Ρεμεδιάκη. Είναι ένας κόσμος που κινείται ανάμεσα στο συνειδητό και το υποσυνείδητο, όπου τα όρια της πραγματικότητας μετατοπίζονται και όλα μοιάζουν πιθανά.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο θεατής έχει την ελευθερία να επιλέξει μέσα από ποιον χαρακτήρα θα “δει” την παράσταση, καθώς οι ιστορίες δεν λειτουργούν γραμμικά, αλλά συνυπάρχουν.

Για εμάς, αυτή η διαδικασία ήταν πολύ δημιουργική, σχεδόν σαν να ονειρευόμαστε ξύπνιοι. Η Δέσποινα ήταν πολύ ανοιχτή μαζί μας, οπότε δεν νιώσαμε ποτέ ότι περιοριζόμαστε μέσα σε ένα αυστηρό πλαίσιο. Αντίθετα, υπήρχε μια αίσθηση ελευθερίας που μας επέτρεπε να δοκιμάζουμε και να εξερευνούμε χωρίς φόβο.

Θεωρούμε ότι αυτή η επιλογή είναι πολύ ουσιαστική, γιατί ο κόσμος των ονείρων από μόνος του εμπεριέχει αυτή την ελευθερία, όπου όλα μπορούν να υπάρξουν και να συνυπάρξουν.

Το χιούμορ του Ιονέσκο είναι συχνά αλλόκοτο αλλά και αποκαλυπτικό. Πού συναντάτε εσείς το γέλιο μέσα στο έργο;

Το χιούμορ στο έργο δεν το προσεγγίσαμε ως κάτι που πρέπει να “παιχτεί”. Αντίθετα, προκύπτει μέσα από τη σοβαρότητα των καταστάσεων.

Μέσα στις πρόβες είδαμε ότι όταν προσπαθείς να κάνεις κάτι αστείο, χάνει τη δύναμή του, οπότε δουλέψαμε με ειλικρίνεια πάνω στο παράλογο.

Ο παραλογισμός, η ταύτιση με καθημερινές καταστάσεις και η ανατροπή των προσδοκιών οδηγούν σε μια σαρκαστική διάθεση. Σε ένα πιο φιλοσοφικό επίπεδο, το χιούμορ συνδέεται και με το πώς αντιλαμβανόμαστε το παράλογο της ζωής.

Οι ήρωες μοιάζουν να παίζουν ρόλους που ίσως δεν τους ανήκουν. Σας θύμισε αυτό κάτι από τη σύγχρονη κοινωνία ή από την προσωπική εμπειρία του ηθοποιού;

Νομίζουμε ότι αυτό είναι κάτι που συναντάμε πολύ έντονα και στη σύγχρονη κοινωνία. Πολλές φορές οι άνθρωποι υιοθετούν ρόλους για να ανταποκριθούν σε προσδοκίες ή για να ανήκουν κάπου, χωρίς απαραίτητα να εκφράζουν τον πραγματικό τους εαυτό.

Αυτό το στοιχείο μας άγγιξε και ως ηθοποιούς, γιατί η δουλειά μας έχει να κάνει ακριβώς με το να μπαίνουμε σε ρόλους. Η πρόκληση είναι να μπορούμε να ξεχωρίζουμε πότε αυτό που κάνουμε είναι επιλογή και πότε γίνεται μια συνήθεια ή μια άμυνα.

Με έναν τρόπο, το έργο μάς φέρνει αντιμέτωπους με αυτή τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο ποιοι είμαστε και στο ποιοι “παίζουμε” ότι είμαστε.

Έτσι, το χιούμορ και η υπαρξιακή αγωνία συνυπάρχουν.

Αν έπρεπε να περιγράψετε με μία σκέψη τι θα θέλατε να πάρει μαζί του το κοινό φεύγοντας από την παράσταση, ποια θα ήταν αυτή;

Δεν θα θέλαμε να φύγει με ένα συγκεκριμένο μήνυμα, αλλά με μια αίσθηση. Να έχει ενεργοποιηθεί κάτι μέσα του, είτε αυτό είναι σκέψη, είτε συναίσθημα, είτε μια απορία.

Ίσως να φύγει λίγο πιο “ανοιχτός”, ένα βήμα πιο κοντά στο να αναρωτηθεί τι είναι αυτό που τον κάνει πραγματικά ευτυχισμένο και τι σχέσεις έχει στη ζωή του σήμερα, αν είναι ουσιαστικές ή όχι.

Ή ακόμα και να τον παρασύρουμε μέσα σε αυτόν τον ονειρικό κόσμο, ώστε φεύγοντας να έχει την αίσθηση ότι ξύπνησε από κάτι.

Και τελικά, να φύγει με μια προσωπική ερώτηση που αφορά μόνο τον ίδιο, όπως το «ποιος είμαι».  

Βλάρα Αλεξία