Διαβάσαμε και προτείνουμε: Πόσο η φορά ήταν μεγάλη... του Μάκη Παπούλια από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια

«Φιλοποίμενα, Φιλοποίμενα, τώρα  γυρίζω πίσω και κοιτάζω και τη ζωή μας αναμετρώ και βλέπω πόσο η φόρα ήταν μεγάλη και το πήδημα μικρό.»

Με αυτούς τους στίχους του Ουράνη ξεκινά ουσιαστικά ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο. Ένα ταξίδι στη ζωή του Μάκη Παπούλια, όπως την καταγράφει ο ίδιος στο βιβλίο του «Πόσο η φόρα ήταν μεγάλη... Ιστορίες και μνήμες» από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Από τις πρώτες σελίδες νιώθεις πως είναι μια προσωπική μαρτυρία ενός ανθρώπου που έζησε από κοντά μια δύσκολη και ταραγμένη περίοδο της ελληνικής ιστορίας και πήρε μέρος στους αγώνες της. Στους αγώνες του «114» και του «15%», στην ίδρυση της ΕΦΕΕ, στη σπουδαστική οργάνωση της προδικτατορικής ΕΔΑ, αλλά και στην αντίσταση απέναντι στη δικτατορία.

Ο Μάκης Παπούλιας μιλά για τη φυλακή, την εξορία στη Λέρο, τις δυσκολίες και τις επιλογές του, χωρίς να προσπαθεί να μεγαλώσει τη σημασία όσων έζησε. Και αυτό μου άρεσε ιδιαίτερα. Δεν υπάρχει διάθεση αυτοηρωοποίησης. Υπάρχει η ανάγκη να θυμηθεί, να καταγράψει και να κοιτάξει πίσω με καθαρό μάτι. Κι όσο προχωρούσα στην ανάγνωση, τόσο περισσότερο με ενδιέφερε ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από τα γεγονότα. Ένας άνθρωπος που πίστεψε σε ιδέες, αγωνίστηκε γι’ αυτές, γνώρισε τις συνέπειες των επιλογών του, αλλά δεν έμεινε εγκλωβισμένος στο παρελθόν.

Γιατί η ζωή του δεν σταματά εκεί. Η πορεία του συνεχίζεται σε έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο, αυτόν της επιχειρηματικότητας και της δημιουργίας της «Αρκαδιανής» στο Ψάρι Αρκαδίας. Και αυτή η αλλαγή πορείας έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Από τους δρόμους και τις φοιτητικές κινητοποιήσεις, στη δημιουργία ενός χώρου που συνδέει τον άνθρωπο με τον τόπο, την παράδοση και την αγροτική ζωή. Είναι σαν να βλέπουμε έναν άνθρωπο να αναζητά σε διαφορετικές φάσεις της ζωής του τρόπους για να αφήσει κάτι πίσω του. Άλλοτε μέσα από τον αγώνα και άλλοτε μέσα από τη δημιουργία.

Αυτό που κρατάμε περισσότερο από το βιβλίο είναι η ειλικρίνειά του. Ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να μας πείσει ότι όλα όσα ονειρεύτηκε έγιναν πραγματικότητα. Αντίθετα, αφήνει να φανεί και η απόσταση ανάμεσα στα όνειρα μιας ολόκληρης γενιάς και σε όσα τελικά κατάφερε να αλλάξει. Και κάπου εδώ ο τίτλος του βιβλίου αποκτά το πραγματικό του νόημα: «Πόσο η φόρα ήταν μεγάλη και το πήδημα μικρό».

Μια φράση που θα μπορούσε να αφορά όχι μόνο μια εποχή, αλλά και πολλές ανθρώπινες ζωές. Γιατί όλοι κάποια στιγμή κοιτάζουμε πίσω και αναρωτιόμαστε τι περιμέναμε, τι πετύχαμε, τι χάσαμε και τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά.

Το βιβλίο μας άφησε περισσότερο την εικόνα ενός ανθρώπου που θέλει να καταθέσει τη δική του αλήθεια και να αφήσει τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Και αυτό κάνει την αφήγηση πιο ανθρώπινη. Γιατί πίσω από τα ιστορικά γεγονότα υπάρχουν πάντα άνθρωποι. Με τις ιδέες τους, τους φόβους τους, τις αντοχές τους, τις απογοητεύσεις τους και τις δεύτερες ευκαιρίες που τους δίνει η ζωή.

Το «Πόσο η φόρα ήταν μεγάλη...» είναι τελικά ένα βιβλίο για τη μνήμη, την ιστορία, τις ιδέες και τις επιλογές. Κυρίως όμως είναι ένα βιβλίο για μια ζωή που δεν έμεινε μόνο σε όσα ονειρεύτηκε, αλλά προσπάθησε, με διαφορετικούς τρόπους, να τα κάνει πράξη.

Κλείνοντας το βιβλίο, αυτό που μένει είναι η αίσθηση μιας ζωής γεμάτης διαδρομές. Μιας ζωής με αγώνες, δυσκολίες, ανατροπές και δημιουργία. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο σημαντικό: όχι αν το πήδημα ήταν όσο μεγάλο το είχαμε φανταστεί, αλλά αν είχαμε το θάρρος να πάρουμε τη φόρα.