Μιχάλης Νταγγίνης: "Το μυθιστόρημα είναι εκεί για να ψηλαφίζει την ανθρώπινη ύπαρξη, όχι για να υποδεικνύει τι είναι σωστό και τι όχι".
Τα Πατημένα Τριάντα μοιάζουν να μιλούν για μια γενιά που ενηλικιώθηκε χωρίς ποτέ να νιώσει πραγματικά ασφαλής. Πιστεύετε ότι οι σημερινοί τριαντάρηδες μεγάλωσαν πιο γρήγορα ή απλώς κουβαλούν περισσότερη κόπωση;
Δεν θεωρώ ότι αυτή η γενιά μεγάλωσε πιο γρήγορα από τις προηγούμενες. Ίσα ίσα, η γενιά των παππούδων μας βίωσε πολέμους, ενώ η γενιά των γονιών μας ενηλικιώθηκε σε περιβάλλον φτώχειας και στερήσεων, ασχέτως αν από τη δεκαετία του ’80 κι έπειτα συνάντησε εύφορες συνθήκες. Αυτό που εύστοχα ονομάζετε κόπωση, αναμεμιγμένη με μία ανυποχώρητη απαισιοδοξία, είναι που μας «γερνάει» νωρίτερα.
Τελικά σε μια κοινωνία διαρκούς κρίσης πόσο εύκολο είναι να παραμείνει κανείς “καθαρός”;
Τριγύρω μας βλέπουμε το θράσος, την απατεωνιά, την κολακεία, την παρανομία, να αποτελούν σκευή πολλών και πολύ πετυχημένων ανθρώπων. Θα έλεγα ότι πιθανότερο είναι αυτές οι παθογένειες να προκαλούν τη διαρκή κρίση, παρά το αντίστροφο. Άλλωστε και προ κρίσης υπήρχαν αυτά τα φαινόμενα, απλά ξεχνιούνταν ευκολότερα πάνω στη «μέθη» της γενικής ευμάρειας που επικρατούσε.
Θεωρείτε ότι οι μεγαλύτερες πληγές των ανθρώπων ξεκινούν πάντα πολύ πριν από τις επιλογές της ενήλικης ζωής;
Δεν είμαι ειδικός, αλλά η ψυχιατρική φαίνεται να πιστεύει ότι πρώιμα βιώματα, ακόμη και βρεφικά, διαμορφώνουν την προσωπικότητα και την ψυχοσύνθεσή μας. Σίγουρα μέχρι την ενηλικίωση έχουμε πλαστεί από τις αρετές και τα ελλείμματά μας, ενώ πολλές φορές παιδικά κι εφηβικά τραύματα, ορατά ή μη, υπαγορεύουν τον τρόπο που βλέπουμε τη ζωή. Όμως θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι οι πληγές ξεκινούν πάντοτε νωρίς. Η ενήλικη ζωή είναι ένα ναρκοπέδιο ατυχιών, αν δεν είσαι αρκούντως τυχερός μπορεί να σε συνθλίψει.
Σας ενδιαφέρει περισσότερο να εξηγήσετε τους ανθρώπους ή να τους κρίνετε;
Αφουγκράζομαι τους ήρωές μου, μεταδίδω τον τρόπο που εκείνοι βλέπουν τα πράγματα. Δεν με ενδιαφέρει καθόλου να τους κρίνω, δεν είναι δουλειά της λογοτεχνίας αυτή. Άλλωστε ζούμε στην εποχή της επίκρισης των πάντων με ένα κλικ, αμφιβάλλω για την πρόσθετη αξία ενός έργου τέχνης που κρίνει. Το μυθιστόρημα είναι εκεί για να ψηλαφίζει την ανθρώπινη ύπαρξη, όχι για να υποδεικνύει τι είναι σωστό και τι όχι. Εξάλλου, η τέχνη, και ειδικά η λογοτεχνία, είναι από τα ελάχιστα πεδία στα οποία η ανάγκη μας να κρίνουμε υποχωρεί, και τη θέση της παίρνει μια βαθιά ευαίσθητη, γι’ αυτό ανθρώπινη, προσπάθεια κατανόησης του άλλου.
Παρότι το βιβλίο έχει σκοτεινό πυρήνα, υπάρχει και χιούμορ. Είναι τελικά το χιούμορ ένας μηχανισμός άμυνας απέναντι στη διάψευση και τη ματαίωση μιας ολόκληρης γενιάς;
Το χιούμορ και η οργή είναι αντιεξουσιαστικά εργαλεία. Κάθε ανελεύθερο καθεστώς επιθυμεί ιδανικά να τα καταπνίξει. Ένα μυθιστόρημα που σαρκάζει την πραγματικότητα αντιπαρατίθεται σε αυτή τη γενικευμένη σοβαροφάνεια και κυριολεξία, με την οποία μας μαθαίνουν να αντιμετωπίζουμε τη ζωή. Επανεισάγει την παιγνιώδη ματιά στα πράγματα, την οποία έχουμε ανάγκη.
Αν έπρεπε να περιγράψετε τη γενιά των “πατημένων τριάντα” με μία μόνο εικόνα, ποια θα ήταν;
Φαντάζομαι μια εικόνα όπου διάφορες/οι νέες και νέοι, χωρισμένοι μεταξύ τους από γιγάντιες οθόνες που μοιάζουν με καθρέφτες, χωρίς να μπορούν να δουν ένας τον άλλο, έχουν την απατηλή αίσθηση ότι κινούνται προς τα εμπρός, ενώ στην πραγματικότητα βυθίζονται σε κινούμενη άμμο.
Βλάρα Αλεξία
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου