Μαρία Μπουράνη: "Παρατηρώ τους ανθρώπους, ψυχανεμίζομαι τις σιωπές τους, τις κινήσεις τους ή την ακινησία τους και αναρωτιέμαι πολύ συχνά τι να κρύβεται από πίσω;"

Το έργο Τα Πέντε Μαύρα Φορέματα της Μαρίας Μπουράνη υφαίνει πέντε γυναικείες ιστορίες μέσα στον οικείο χώρο ενός μοδιστράδικου, που λειτουργεί ως τόπος εξομολόγησης, μνήμης και εσωτερικής μεταμόρφωσης. Εκεί, ανάμεσα σε πρόβες φορεμάτων και σιωπές, οι ηρωίδες αποκαλύπτουν τα συναισθήματα και τις αντιφάσεις τους, ενώ το μαύρο χρώμα γίνεται σύμβολο έντασης, εμπειρίας και ζωής. Με λιτό σκηνικό και εξομολογητικό λόγο, η παράσταση αναδεικνύει τη δύναμη των γυναικείων φωνών και την αδιάκοπη συνέχεια της ζωής.

Το μοδιστράδικο λειτουργεί ως τόπος μνήμης, εξομολόγησης και μεταμόρφωσης. Πώς προέκυψε αυτή η κεντρική ιδέα και τι συμβολίζει για εσάς ο χώρος όπου «κόβονται και ράβονται» οι ιστορίες των γυναικών;

Η φιγούρα της μοδίστρας είναι πάντα από τις πιο αγαπημένες μου. Προσδίδει μητρότητα και εμπιστοσύνη. Το μοδιστράδικο είναι ένας χώρος που δημιουργεί οικειότητα και δημιουργία. Όσο προβάρει πάνω στο σώμα το ρούχο, η ψυχή χαλαρώνει και ανοίγει.

Τα μαύρα φορέματα κουβαλούν «αόρατες βελονιές, όνειρα, αγγίγματα, θρύψαλα και σκόνη». Αν έπρεπε να ορίσετε το μαύρο χρώμα στο έργο σας με μία έννοια, ποια θα ήταν; Πένθος, δύναμη, μυστικό, επιβίωση ή κάτι άλλο;

Το μαύρο χρώμα δεν είναι μια έννοια από μόνο του. Είναι το χρώμα των αντιφάσεων. Είναι η απουσία χρώματος αλλά για να φτιαχτεί πρέπει να αναμειχθούν μεταξύ τους χρώματα έντονα. Το μαύρο χρώμα είναι ένταση. Και τα πραγματικά συναισθήματα δημιουργούν εντάσεις.

Οι ηρωίδες σας συνομιλούν με αρχετυπικές μορφές παραμυθιών, αλλά αποκτούν σύγχρονη φωνή. Τι σας ώθησε να επιστρέψετε στα παραμύθια και πώς επιλέξατε ποια στοιχεία θα διατηρήσετε και ποια θα ανατρέψετε;

Θέλησα να «παντρέψω» γυναίκες χάρτινες, παραμυθένιες με γυναίκες αληθινές, σύγχρονες και καθημερινές. Τα παραμύθια ήταν η πηγή έμπνευσης, ένα παιχνίδι στο μυαλό μου να φτιάξω την ιστορία αλλιώς. Οι πραγματικές γυναίκες ήταν η αφορμή.

Στο έργο κυριαρχεί ο εξομολογητικός λόγος και η εσωτερική διαδρομή των προσώπων. Πόσο αυτοβιογραφικό ή βιωματικό είναι το υλικό και πόσο προϊόν μυθοπλασίας και παρατήρησης;

Θα έλεγα είναι κάτι από όλα, στα περισσότερα σημεία κυριαρχεί η μυθοπλασία αλλά κάποια βιώματα γίνονται μέρος του λόγου και συνθέτουν την εικόνα. Παρατηρώ τους ανθρώπους, ψυχανεμίζομαι τις σιωπές τους, τις κινήσεις τους ή την ακινησία τους και αναρωτιέμαι πολύ συχνά τι να κρύβεται από πίσω; Όλα αυτά μέσα στο μυαλό μου λειτούργησαν για να γραφτούν Τα πέντε μαύρα φορέματα.

Η σκηνική λιτότητα και η θεατρική απλότητα φαίνεται να αποτελούν συνειδητή επιλογή. Πιστεύετε ότι η αφαίρεση εντείνει τη δύναμη του λόγου; Πώς ισορροπήσατε ανάμεσα στη σιωπή και στην εξωτερίκευση;

Η λιτότητα κα η απλότητα αναδεικνύουν την ομορφιά των πάντων. Πρέπει να υπάρχει μια αρμονία, μια ισορροπία μεταξύ του τι ακούω και τι το περικλείει. Ο λόγος θελήσαμε, να συνυπάρχει αρμονικά με το περιβάλλον του. Ακόμα και η πιο μεγάλη σιωπή ακούγεται καλύτερα όταν συμβαίνει μέσα σε έναν χώρο που την αφήνει να χωρέσει.

Οι πέντε ιστορίες ενώνονται σε ένα ενιαίο σύνολο. Υπάρχει ένας κοινός πυρήνας που διαπερνά όλες τις ηρωίδες; Αν ναι, ποιος είναι ο βαθύτερος φόβος ή η βαθύτερη ανάγκη που τις συνδέει;

-«Δεν είσαστε οι γυναίκες, είσαστε τα συναισθήματά τους.» Αυτή ήταν μια από τις αρχικές οδηγίες της Μίνας Καθέρη, της Μίνας μας, που σκηνοθέτησε το έργο μας. Σαφής και ξεκάθαρη. Η ανάγκη ήταν να βγουν τα συναισθήματα στο φως. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει. Φορώντας τα μαύρα τους φορέματα που αντανακλούν το φως.

Η μορφή της μοδίστρας λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος. Τη βλέπετε ως αφηγήτρια, ως μάρτυρα, ως μητρική φιγούρα ή ως κάτι πιο συμβολικό, ίσως ως τη φωνή της ίδιας της δημιουργού;

Την βλέπω σαν γυναίκα πάνω από όλα . Μια γυναίκα που έχει πολλά να πει, φροντίζει, νοιάζεται, αγαπάει, εμπνέει εμπιστοσύνη, ξυπνάει το συναίσθημα και κυρίως ακούει. Σωπαίνει, ακούει, συμπάσχει και συναισθάνεται. Η φωνή της είναι σαν το νερό που κυλάει και μαζί παρασύρει όλες τις υπόλοιπες  γυναικείες φωνές.

Αν οι γυναίκες της παράστασης έβγαζαν κάποια στιγμή τα μαύρα φορέματά τους, τι θα σήμαινε αυτή η πράξη; Λύτρωση, αποδοχή, επανάσταση ή απλώς μια νέα αρχή;

Μια συνέχεια της ζωής θα έλεγα! Όλη μας η ύπαρξη είναι στιγμές, το λέει η μοδίστρα μας στο τέλος. Καθετί που φοράμε απλά μας θυμίζει αυτό που ζήσαμε. Η λύτρωση, η αποδοχή και η επανάσταση είναι διαδικασίες ασταμάτητες της καθημερινότητάς που ζούμε.  Και κάθε νέα αρχή εμπεριέχει όλα αυτά. Η ζωή απλά συνεχίζεται φορώντας όποιο ένδυμα της αρέσει.

 

 Βλάρα Αλεξία