Ο Αλέξης Πανσέληνος τιμήθηκε με το Βραβείο Καβάφη

 

Ο Αλέξης Πανσέληνος τιμήθηκε με το Βραβείο Καβάφη   Στο πλαίσιο του τριήμερου φεστιβάλ «Καβάφεια 2026», που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 18 Φεβρουαρίου στην Αλεξάνδρεια και στο Κάιρο, ο πολυβραβευμένος ήδη συγγραφέας βραβεύτηκε για το συνολικό του έργο στην πεζογραφία. ​Λίγοι εν ζωή Έλληνες συγγραφείς έχουν καθορίσει τη λογοτεχνία μας όσο ο Αλέξης Πανσέληνος μέσα από την πλούσια εργογραφία του αλλά και τις μεταφράσεις του. Με πένα ευαίσθητη, που εισχωρεί βαθιά στα γεγονότα, το λογοτεχνικό σύμπαν του συγγραφέα υφαίνεται από σιωπές γεμάτες νόημα, υπόσταση μυθική, γλώσσα διαυγή και μια εν γένει αδυναμία στην ομορφιά του κόσμου, παρά τα σκοτάδια του.   Στο πλαίσιο του τριήμερου φεστιβάλ «Καβάφεια 2026», που διεξήχθη στην Αλεξάνδρεια και στο Κάιρο από τις 16 έως τις 18 Φεβρουαρίου, ο Αλέξης Πανσέληνος τιμήθηκε με το Βραβείο Καβάφη στην πεζογραφία για το σύνολο του έργου του. Το φεστιβάλ διοργανώθηκε από την Πρεσβεία της Ελλάδας στο Κάιρο προς τιμήν του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή Κωνσταντίνου Καβάφη, ενώ εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και στις δύο πόλεις της Αιγύπτου με σημαντική παρουσία ελληνικού στοιχείου. Στην τελετή απονομής, η οποία έλαβε χώρα το απόγευμα της Τρίτης 17 Φεβρουαρίου στην Όπερα του Καΐρου, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που έδωσε το «παρών» στην τελετή, αναφέρθηκε στους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και Αιγύπτου, τονίζοντας τη δύναμη της λογοτεχνίας να γεφυρώνει πολιτισμούς.   Είναι τιμή μας να φιλοξενούμε στον κατάλογό μας τα βιβλία του Αλέξη Πανσέληνου και είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός πως δεν παύει να μας εκπλήσσει με κάθε νέο του έργο. Ο συγγραφέας έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 1986 για το αριστουργηματικό του βιβλίο Η μεγάλη πομπή, με το Βραβείο Μυθιστορήματος 2012 του περιοδικού Διαβάζω για το Σκοτεινές επιγραφές, με το Βραβείο Μυθιστορήματος 2019 της Ακαδημίας Αθηνών (Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη) για τα Ελαφρά ελληνικά τραγούδια και με το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο 2020 του περιοδικού Ο Αναγνώστης για το σύνολο του έργου του. Το 2021 αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του Τμήματος Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιόνιου Πανεπιστημίου. Μυθιστορήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και πολωνικά.   ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΥ   Ξεχασμένες λέξεις ​Ξεχασμένες λέξεις που ξυπνούν έναν παλιό, καλά κρυμμένο, εαυτό. Μια ιστορία κατεδάφισης ενός εκπατρισμένου Έλληνα στην πρόσφατη Γερμανία. Ένα έργο για τη μνήμη, τη γλώσσα, την ξενιτιά.  Λάδι σε καμβά ​Ο Σπύρος, µαθητής στη Σχολή Καλών Τεχνών, περνά τις διακοπές του φιλοξενούµενος από την οικογένεια ενός ζωγράφου στο νησί. Λίγο αργότερα, ο Απρίλιος του ’67 αλλάζει τα πάντα στη ζωή του. Η ιστορία του Σπύρου είναι η ιστορία και πολλών άλλων της γενιάς του. Είναι η ιστορία ενός νεαρού ζωγράφου που αρνήθηκε να προδώσει την παρέα του αλλά πρόδωσε το όνειρό του. Ελαφρά ελληνικά τραγούδια ​Καταδικασμένοι έρωτες και πολιτικές συνωμοσίες, ελαφρά ελληνικά τραγούδια, εκτελέσεις και καλλιστεία ξαναζωντανεύουν στους δρόμους της Αθήνας του 1950: μια μυθιστορηματική τοιχογραφία για μια εποχή δύσκολης ανάρρωσης ενός κόσμου που μάτωσε. Η κρυφή πόρτα ​Πώς μια ενδιάμεση πόρτα ανάμεσα σε δύο διαμερίσματα δίνει την αφορμή σε μια ιδιόμορφη σχέση να αναπτυχθεί. Σκοτεινές επιγραφές ​Μια μυστήρια επιγραφή στο κέντρο της πόλης. Μια κοινωνία σε παράκρουση. Οι εφιάλτες ενός ερασιτέχνη ζωγράφου που ψάχνει μέσα από το νόημα της επιγραφής να ανακτήσει τη χαμένη του αγάπη. Ζαΐδα ή Η καμήλα στα χιόνια ​Μυστήρια, εφιάλτες, ανατροπές, μάχες στα βουνά και στο τέλος η καταβύθιση του ήρωα στην προεπαναστατική Ελλάδα. Ένας έλληνας καλόγερος αποκοιμιέται νανουρισμένος από τους ύμνους των Δερβίσηδων. Και μια καμήλα περιπλανιέται στα χιονισμένα βουνά της Ηπείρου. Βραδιές μπαλέτου ​Μια πλεκτάνη που ξετυλίγει ένα κουβάρι από αλυσιδωτές αντιδράσεις, το οποίο φτάνει ίσαµε τα Δεκεµβριανά και αποκεί πίσω πάλι στη δεκαετία του ’50, στην εποχή της Χούντας και στη σύγχρονη Ελλάδα. Ο Κουτσός Άγγελος ​Μήπως για να σωθεί η ψυχή ενός τόπου πρέπει να επιζήσουν και η αρετή και ο πειρασμός; Ένα νουάρ μυθιστόρημα στα χρόνια της Κατοχής. Η μεγάλη πομπή ​Ένα είδος βαρύτητας τραβάει τον Νότη Σεβαστόπουλο στο έδαφος και δεν τον αφήνει να απογειωθεί προς τα εκεί που η ορμητικότητα και τα όνειρα της ηλικίας τον στρέφουν. Ένα εντυπωσιακό μυθιστόρημα που ακροβατεί ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. Ιστορίες με σκύλους ​Ιστορίες με κοινό παρονομαστή την ανθρώπινη περιπέτεια, τον έρωτα, τη μοναξιά, το τέλος της νεότητας. Το λογοτεχνικό ντεμπούτο του Αλέξη Πανσέληνου.   ΜΕ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Στην ερώτηση του Διονύση Μαρίνου και της BOOK PRESS αν στο πρώτο του βιβλίο, με τίτλο Ιστορίες με σκύλους, υπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία, ο Αλέξης Πανσέληνος αποκαλύπτει: «Αυτοβιογραφικά στοιχεία υπάρχουν σε όλα τα βιβλία μου ως σήμερα, απλώς επιλέγω να τα μεταμφιέζω, γιατί η ωμή αυτοβιογράφηση θεωρώ πως είναι κακού γούστου. Έτσι και αλλιώς ο συγγραφέας προσλαμβάνει τον κόσμο και τους άλλους μέσα από το δικό του πρίσμα, κοιτά τη ζωή με τα δικά του μάτια, οπότε ακόμα και αν δεν εντάξεις τα δικά σου βιώματα και τις εμπειρίες αλλά αναθέτεις στη φαντασία σου να το κάνει, πάλι το προσωπικό στοιχείο παρεμβαίνει στο κείμενο». Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη τη συνέντευξη.   Σε συνέντευξή του στη Σταυρούλα Παπασπύρου και τη LiFO, ο Αλέξης Πανσέληνος επισημαίνει: «Τα τελευταία χρόνια η βιομηχανία του βιβλίου έδωσε την ευκαιρία σ’ έναν τεράστιο αριθμό ανθρώπων να εμφανιστούν ως λογοτέχνες, παρ’ όλο που για τους περισσότερους από αυτούς μοναδικό θέμα είναι ο εαυτός τους. Όμως ο συγγραφέας δεν είναι ο εαυτός του. Χρησιμοποιεί τον εαυτό του ως μέσον, ως πρίσμα, ως οπτική, για να δει και να μιλήσει για καταστάσεις που δεν έχει βιώσει, για εποχές που δεν έχει ζήσει, για ανθρώπους έξω από τον ίδιο. Για το πετύχει αυτό, δεν υπάρχει πολυτιμότερο όπλο από τη φαντασία. Αυτή είναι η ουσία της τέχνης μας, η φαντασία. Την αλήθεια της ζωής τη διαβάζεις και στις εφημερίδες». Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη τη συνέντευξη.   Παρακολουθήστε τη συνέντευξη του Αλέξη Πανσέληνου στον Κώστα Β. Κατσουλάρη και την εκπομπή «Βίος και Πολιτεία».   ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΥ Ο συγγραφέας Νίκος Α. Μάντης γράφει στο περιοδικό The Books’ Journal για το έργο του Αλέξη Πανσέληνου: «Σε όλα τα βιβλία του, τόσο τα εκτεταμένα όσο και τα πιο σύντομα, διακρίνουμε τη φροντίδα μιας στέρεης κατασκευής, την ανάγκη για έναν μύθο που εξυπηρετείται πλήρως μέσα από καλοσχεδιασμένες σκηνές και επεισόδια, με χαρακτήρες πειστικούς και έναν ρυθμό που αναπνέει ακριβώς όσο και όπως χρειάζεται, ενώ ταυτόχρονα το ύφος, η ατμόσφαιρα και το υφάδι της γλώσσας παραμένουν εξαιρετικά λεπτουργημένα, με μια κομψότητα και ένα ελαφρύ χέρι να τα σχεδιάζει, που δεν παραιτείται ποτέ από την έγνοια της ομορφιάς, δίχως ωστόσο να εκπίπτει στην κενή καλλιέπεια ή στον βαρυφορτωμένο λόγο. Η γραφή του αφήνει πάντα ένα ανάερο ίχνος, τη διακριτική σκιά του ευαίσθητου και καλλιεργημένου δημιουργού, ακριβώς τόσο ώστε να τον υποπτευόμαστε μονάχα, χωρίς αυτός να βγαίνει ποτέ στο προσκήνιο, κλέβοντας την προσοχή από τα κύρια μέρη της αφήγησης, τους ήρωες και τα διαμειβόμενα περιστατικά. Είναι ακριβώς αυτός ο συνδυασμός της δαντελένιας περιγραφικότητας με μια στιβαρή δομή, που δίνει στα αφηγήματά του εκείνη την ιδιαίτερη υπόσταση, μέσα στην οποία διαισθανόμαστε την παρουσία του μεγάλου έργου». Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρο το άρθρο.   Η Κατερίνα Σχινά στην κριτική της για τις Ξεχασμένες λέξεις, το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα του συγγραφέα, στο περιοδικό Ο Αναγνώστης τονίζει: «Υφαίνοντας στον εκπληκτικά ζωντανό ιστό της αφήγησης σκηνές από την άλλοτε ειδυλλιακά αθώα και άλλοτε θαμπή Ελλάδα των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων και από την παραπαίουσα, ευτελισμένη Ελλάδα της εποχής των μνημονίων, στιγμιότυπα ερώτων, επιδερμικών ή μη, διαδρομές στη γενέτειρα και στην υιοθετημένη πόλη που κατακτούν τον αναγνώστη με την αμεσότητα διοράματος, μουσικές αναφορές που θυμίζουν ότι και η μουσική είναι ασυνείδητο χρονικό, μάρτυρας ιστορίας και φορέας μνήμης, ο Αλέξης Πανσέληνος έγραψε ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για την ταυτότητα και τις προσχώσεις που τη μεταμορφώνουν, για την αδιαφάνεια του εαυτού, για την εθελοντική μας τύφλωση απέναντι στην τρωτότητα και τη στοιχειακή μας σκοτεινιά». Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρο το κείμενο.   Η Τέσυ Μπάιλα σημειώνει σε άρθρο της στο Literature για το μυθιστόρημα Ο Κουτσός Άγγελος: «Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος που περιγράφει την κατάσταση στην Αθήνα του 1943. Χωρίς να καταφεύγει στην περιγραφή στιγμών κραυγαλέου ρεαλισμού ή σε αστείρευτους μελοδραματισμούς, χωρίς λυρικές εξάρσεις, περιττές φλυαρίες και λεπτομέρειες αλλά μέσα από έναν πιο παιγνιώδη τρόπο καταδεικνύει τις απίστευτες δυσκολίες που αντιμετώπιζε ο κατεχόμενος πληθυσμός, τονίζει την πείνα που μάστιζε τον κόσμο και δίνει το στίγμα της ολέθριας γερμανικής κατοχής και της Αντίστασης μέσα από απλές παρατηρήσεις των ηρώων, από το καθημερινό τους βίωμα, από τυχαίες εικόνες στον δρόμο και από αντιδράσεις των χαρακτήρων που σηματοδοτούν την εποχή. Ένα σημαντικό μυθιστόρημα γεμάτο συμβολισμούς και υπαινιγμούς που ο αναγνώστης δύσκολα θα ξεχάσει…» Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρο το άρθρο.   Η Τιτίκα Δημητρούλια γράφει στην εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ για τη Μεγάλη πομπή: «Εξαιρετικές περιγραφές της πραγματικής Ελλάδας των αρχών της παγκοσμιοποίησης, µε τις έντονες ταξικές διαφορές που ποικιλοτρόπως αμβλύνονται και παραμένουν οι ίδιες, τους μηχανόβιους θαμώνες των ντίσκο, της φύσης που απομένει στην ταλαίπωρη Αθήνα να θυμίζει άλλες εποχές, όπως και την άλλη φύση, την ολογραμματικά αναβιωµένη στο κόμικς, την άλλη πόλη, µε τους άνεργους να μαζεύουν τα πολύτιμα καλώδια του χαλκού και το τσιπάκι των ροµπότ... Κεντημένη ψιλοβελονιά η απόδοση της ψυχολογίας του Νότη, που ταλαντεύεται ανάμεσα στις επιθυµίες και τις δυνατότητες που του δίνει η κοινωνία και η δική του προσπάθεια, και προσπαθεί να καταλάβει για να ζήσει, έστω και μεταλλαγμένος εντέλει, μέσα στη μεγάλη πομπή που οδηγεί την Ελλάδα της εποχής σε ένα άλλο αύριο… Λαϊκό, αριστοτεχνικό, προφητικό, ένα μυθιστόρημα-σταθμός στη νεοελληνική, μεταπολιτευτική πεζογραφία». Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρο το άρθρο.     ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΥ «Ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς, με σημαντικές βραβεύσεις, αλλά και με ένα έργο που εξακολουθεί να επηρεάζει, να αναλύεται και να μεταφράζεται». ΕΘΝΟΣ «Ένας συγγραφέας που έχει πια υψηλή συναίσθηση για το τι μπορεί να κάνει και τι κάνει εντέλει με τις λέξεις». ΤΟ ΒΗΜΑ   «Αν οι Ακυβέρνητες Πολιτείες του Στρατή Τσίρκα χάραξαν τα περιγράμματα της μεγάλης αφηγηματικής λογοτεχνίας, τα μυθιστορήματα του Πανσέληνου πλάθουν με σιγουριά το σημερινό της πρόσωπο». Αντώνης Κωτίδης, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ «Ο Αλέξης Πανσέληνος θεωρείται στην Ελλάδα από τους σημαντικότερους, αν όχι ο σημαντικότερος συγγραφέας σήμερα. Περιγράφεται σαν ένας ρεαλιστής ψυχολόγος, ως κατεξοχήν παρατηρητής της σύγχρονης κοινωνίας – αλλά με τα έργα του αποδεικνύεται κάτι πολύ περισσότερο από αυτά: ένας συγγραφέας με ολόλαμπρη φαντασία, ένας παθιασμένος παραμυθάς». Linda Reisch, LISTEN     ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛΕΞΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ Ο Αλέξης Πανσέληνος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943, σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος. Το πρώτο του βιβλίο, τέσσερα διηγήματα με τον τίτλο Ιστορίες με σκύλους, εκδόθηκε το 1982. Από τότε έχει γράψει οκτώ μυθιστορήματα, δύο συλλογές διηγημάτων και δύο τόμους με δοκίμια. Έχει αρθρογραφήσει σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά και έχει μεταφράσει λογοτεχνία από τα αγγλικά και τα γερμανικά. Έχει βραβευτεί με Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το μυθιστόρημα Η μεγάλη πομπή το 1986, το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού Διαβάζω για τις Σκοτεινές επιγραφές το 2012, ήταν η ελληνική υποψηφιότητα για το Ευρωπαϊκό Αριστείο το 1997 με το μυθιστόρημα Ζαΐδα ή Η Καμήλα στα χιόνια, έλαβε το Βραβείο Μυθιστορήματος της Ακαδημίας Αθηνών (Ίδρυμα Κ. & Ε. Ουράνη) 2018 για τα Ελαφρά ελλη­νικά τραγούδια και το 2020 το Μεγάλο Βραβείο για το σύνολο του έργου του από το ηλεκτρονικό περιοδικό Ο Αναγνώστης. Το 2021 αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του Τμήματος Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιόνιου Πανεπιστημίου. Το 2026 τιμήθηκε με το Βραβείο Καβάφη για το συνολικό του έργο στην πεζογραφία. Μυθιστορήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και πολωνικά.   Πατήστε ΕΔΩ για να βρείτε φωτογραφία του Αλέξη Πανσέληνου και τα εξώφυλλα των βιβλίων του.