Γιάννης Γιαννέλλης-Θεοδοσιάδης: "Η λέξη απογοήτευση χρειάζεται να διαγραφεί από το λεξιλόγιό μας".
Στο μυθιστόρημα Το σταυροδρόμι θέτετε το διαχρονικό ερώτημα αν ο άνθρωπος είναι δημιουργός της μοίρας του ή αν καθορίζεται από εξωγενείς δυνάμεις. Εσείς προς ποια κατεύθυνση γέρνετε;
Έχω την αίσθηση πως πολλοί είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ζωής του ανθρώπου. Η προσωπική του επιλογή παίζει τον καθοριστικό ρόλο. Η πορεία που θα επιλέξει για να δημιουργήσει το μέλλον του. Όμως, δεν αρκεί η επιθυμία του να φθάσει σε έναν συγκεκριμένο στόχο. Κάποιες φορές παρεμβάλλονται απρόβλεπτα γεγονότα, παράγοντες αστάθμητοι που αλλοιώνουν την πορεία αυτή.
Οι δύο αλληλένδετες ιστορίες λειτουργούν σαν καθρέφτες ή σαν αντίθετα παραδείγματα; Ποια αφηγηματική ανάγκη σάς οδήγησε στη διπλή δομή;
Οι δύο αλληλένδετες ιστορίες αφορούν στο τυχαίο και στο αναπάντεχο. Επιλέγουμε μια πορεία που οδηγεί στον βασικό στόχο μας και απορρίπτουμε μιαν άλλη, που επίσης οδηγεί στον ίδιο στόχο. Όμως τα αποτελέσματα των επιλογών μας έχουν διαφορετικό αντίκτυπο στη ζωή μας, π.χ. στεκόμαστε μπροστά σε έναν δρόμο που διακλαδώνεται. Όποια πορεία κι αν επιλέξουμε μας οδηγεί στον στόχο μας, εκεί που θέλουμε να οδηγηθούμε. Όμως, ανάλογα με την επιλογή μας, οι συνέπειες ίσως είναι διαφορετικές. Σε κάποια από αυτές, μπορεί να είναι καταστροφικές.
Στο έργο σας συνυπάρχουν έννοιες όπως η μοίρα της ελληνικής μυθολογίας, το κάρμα της ανατολικής φιλοσοφίας και το κισμέτ της αραβικής σκέψης. Πρόκειται για συγκριτική φιλοσοφική αναζήτηση ή για μια προσπάθεια να δείξετε ότι, τελικά, οι πολιτισμοί συναντώνται στον ίδιο υπαρξιακό πυρήνα;
Οι αναφορές μου στη μοίρα, στο κάρμα, στο κισμέτ κ.λπ. δίνονται συγκριτικά. Είναι φιλοσοφικές έννοιες που αναπτύχθηκαν σε διάφορους πολιτισμούς. Συνεπώς, όποια από αυτές αποδεχθούμε, αλλοιώνει την προκαθορισμένη επιθυμία μας να οδηγηθούμε κάπου. Το κάρμα βασικά, κατά την ανατολική φιλοσοφία, βλέπει τον άνθρωπο ως ουσιαστικό δημιουργό της πορείας του. Κάθε πράξη, σκέψη ή πρόθεση, δημιουργεί κάποια συνέπεια που κάποια στιγμή επιστρέφει σε αυτόν που την προκάλεσε. Υπονοεί πως τίποτα δεν είναι εντελώς τυχαίο.
Ποιος είναι, κατά τη γνώμη σας, ο ρόλος του τυχαίου στη ζωή; Είναι πράγματι τυχαίο ή μήπως αποτελεί απλώς το όνομα που δίνουμε σε ό,τι δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε;
Το τυχαίο αφορά γεγονότα που συμβαίνουν χωρίς πρόθεση, σχέδιο ή ηθική αιτία. Κερδίζεις το λαχείο, συναντάς κάποιον γνωστό στον δρόμο. Το τυχαίο βασίζεται στη στατιστική και την πιθανοκρατική. Απλά συμβαίνει κάτι.
Οι ήρωές σας βρίσκονται σε κρίσιμα «σταυροδρόμια». Πιστεύετε ότι οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται σε στιγμές έντασης ή διαμορφώνονται σταδιακά μέσα από μικρές, καθημερινές επιλογές;
Μια μεγάλη απόφαση μπορεί να ληφθεί σε δέκατα του δευτερολέπτου. Και να είναι απόλυτα ορθή. Δεν είναι πάντα μεγάλες οι αποφάσεις που διαμορφώνονται έπειτα από ώριμη σκέψη.
Πόσο αυτοβιογραφικό είναι το έργο; Υπάρχουν προσωπικά σας βιώματα ή υπαρξιακές ανησυχίες που διαπερνούν τους χαρακτήρες;
Όταν συγγράφεις ένα βιβλίο, πάντα αναμειγνύεις και κάποια προσωπικά σου βιώματα. Οι ιστορίες βγαίνουν από τη ζωή. Τη δική σου ή των άλλων. Πάντα όμως με απασχολούσαν μερικά θέματα απλά, ενδεχομένως όμως καταλυτικά για τη ζωή μας. Πας από τον έναν δρόμο και σε χτυπά αυτοκίνητο. Πας από τον άλλον, που οδηγεί στον ίδιο προορισμό, και συναντάς τον άνθρωπο της ζωής σου. Την τύχη της ζωής σου.
Το βιβλίο συνδυάζει φιλοσοφικό στοχασμό και ζωντανή αφήγηση. Πώς επιτυγχάνεται η ισορροπία, ώστε ο στοχασμός να μην επιβαρύνει την πλοκή αλλά να την ενισχύει;
Ούτως ή άλλως, συγγραφή σημαίνει στοχασμός. Η πλοκή ενός συγγραφικού έργου αποτελεί κομμάτι του. Ο συγγραφέας δημιουργεί το αφήγημά του και με στοχασμό το οδηγεί στο ποθητό αποτέλεσμα.
Αν ο αναγνώστης έκλεινε το βιβλίο με μία μόνο σκέψη, ποια θα θέλατε να είναι αυτή; Μια ενθάρρυνση για δράση, μια αποδοχή του αναπόφευκτου ή μια νέα αμφιβολία που θα τον οδηγήσει σε προσωπικό στοχασμό;
Θα ήθελα να σκεφτεί πως τίποτα στη ζωή δεν είναι δεδομένο. Ούτε προκαθορισμένο. Για να έρθει το επιθυμητό αποτέλεσμα χρειάζεται δύναμη, κουράγιο, προσπάθεια. Αλλά και πάντα να έχουμε κατά νου ότι όλα μπορούν να αλλάξουν. Η λέξη απογοήτευση χρειάζεται να διαγραφεί από το λεξιλόγιό μας. Σίγουρα, η ενθάρρυνση για δράση είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να οδηγηθούμε στον στόχο μας.
Βλάρα Αλεξία
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου