Άννα Τζόλα-Γούλα: "Η ψυχοθεραπεία σε συμφιλιώνει με τη ζωή, αλλά κυρίως με τον εαυτό σου".

Με αφορμή την προσωπική της περιπέτεια με τον καρκίνο, η Άννα Τζόλα-Γούλα καταγράφει στο βιβλίο της «Όταν σου σκάει η βόμβα – Το χρονικό ενός καρκίνου» τη διαδρομή από τη διάγνωση και τις θεραπείες μέχρι την προσπάθεια να διατηρήσει την αισιοδοξία και την αγάπη για τη ζωή. Με ειλικρίνεια, αμεσότητα και χιούμορ, μιλά για τον φόβο, τη δύναμη των ανθρώπινων σχέσεων και όσα άλλαξαν στον τρόπο που βλέπει πλέον την καθημερινότητα, στέλνοντας ένα μήνυμα θάρρους και ελπίδας σε όσους έρχονται αντιμέτωποι με την ασθένεια. 

Ο τίτλος του βιβλίου σας, «Όταν σου σκάει η βόμβα», είναι άμεσος και δυνατός. Πώς γεννήθηκε και πότε νιώσατε την ανάγκη να καταγράψετε τη δική σας εμπειρία;

Κρατάω ημερολόγιο, για να θυμάμαι κάποια γεγονότα που ξεφεύγουν από την καθημερινότητα, οπότε η καταγραφή της αρρώστιας και των θεραπειών ήρθε αυτόματα. Και όταν έμαθα τη διάγνωση, κάπως έτσι ένιωσα, σαν να έσκασε μια βόμβα στο κεφάλι μου.

Στο βιβλίο περιγράφετε τη διαδρομή από την πρώτη υποψία μέχρι τη διάγνωση, το χειρουργείο και τις θεραπείες. Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή για εσάς και τι σας βοήθησε να τη διαχειριστείτε;

Το σοκ ήρθε όταν βγήκαν τα αποτελέσματα της αξονικής και ο παθολόγος μας, μου ζήτησε να κάνω βιοψία. Κι όταν ήρθαν τα αποτελέσματα και δεν υπήρχε αμφιβολία για το «κακό» κόπηκαν τα πόδια μου. Για κάποιο λόγο, όμως είχα εμπιστοσύνη στους γιατρούς μου. Και πρέπει να πω ότι ήμουν πολύ τυχερή, γιατί και ο χειρουργός και ο ογκολόγος μού ενέπνευσαν απόλυτη εμπιστοσύνη και αφέθηκα στα χέρια τους, κάτι που μετρίασε την αγωνία.

Επιλέγετε να μιλήσετε για μια τόσο δύσκολη εμπειρία με ειλικρίνεια, αμεσότητα και χιούμορ. Πόσο σας βοήθησε το χιούμορ να αντιμετωπίσετε όσα συνέβαιναν και πόσο εύκολο ήταν να το διατηρήσετε μέσα σε αυτή τη συνθήκη;

Κατέφυγα στο χιούμορ, για να μην με πάρει η κατάσταση από κάτω. Ήταν μια άμυνα. Και βέβαια υπήρχαν στιγμές που δεν υπήρχε τίποτα στην καθημερινότητα ούτε χιούμορ ούτε η παραμικρή διάθεση για οτιδήποτε. Υπήρχε μόνοη προσπάθεια να βγει πέρα η μέρα, με την ελπίδα ότι η επόμενη θα ήταν καλύτερη.

Μια διάγνωση αλλάζει συχνά τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον χρόνο, τις σχέσεις και την καθημερινότητά μας. Τι άλλαξε περισσότερο στη δική σας ματιά απέναντι στη ζωή μετά από αυτή την εμπειρία;

Το κυριότερο ήταν μια νέα θεώρηση της ζωής, όπου τα μικρά δεν έχουν πια καμιά σημασία, δεν τους επιτρέπω να με απασχολήσουν. Και νιώθω ότι έχασα πολλά χρόνια από τη ζωή μου με το να αφήνω τα μικρά να μου χαλάνε το κέφι. Ίσως είναι χαρακτηριστικό της νεότητας. Όμως, όταν βλέπεις ότι τελειώνει το λάδι στο καντήλι, σε πιάνει μια λαχτάρα να χαρείς τον χρόνο που σου μένει, οπότε επικεντρώνεσαι στα σημαντικά.

Το βιβλίο σας δεν καταγράφει μόνο όσα συμβαίνουν στο σώμα, αλλά και όσα συμβαίνουν μέσα μας. Υπήρξαν συναισθήματα ή σκέψεις που δυσκολευτήκατε να εκφράσετε ακόμη και στον ίδιο σας τον εαυτό, πριν τα αποτυπώσετε στο χαρτί;

Ο φόβος του θανάτου είναι κυρίαρχο συναίσθημα όταν πάσχει κανείς από καρκίνο. Ένας λόγος που δεν άφησα να με κυριεύσει ήταν και η επιθυμία μου να μην στενοχωρήσω τους δικούς μου. Σ’ αυτό το θέμα βοήθησε και η ηλικία μου. Έχω ζήσει μια ολόκληρη ζωή και ναι μεν έχω πολλά σχέδια για το μέλλον, όμως δεν πρέπει να είμαι αχάριστη: έζησα καλά, άρα αν έρθει το τέλος, θα με βρει γεμάτη.

Όταν ένας άνθρωπος περνά μια σοβαρή περιπέτεια υγείας, συχνά αλλάζει και η σχέση του με τους ανθρώπους γύρω του. Ποια ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη που σας επιφύλαξαν οι ανθρώπινες σχέσεις σε αυτή τη διαδρομή;

Η έκπληξη ήταν εξαιρετικά ευχάριστη. ‘Ενιωσα τόσο πολλή αγάπη από τους γύρω μου, κάτι που αναφέρω και στο βιβλίο, που δεν την είχα φανταστεί. Είμαι πολύ τυχερή γιατί έχω καλούς φίλους, όμως η έμπρακτη εκδήλωση της αγάπης τους, ήταν κάτι το καταπληκτικό και κάτι που μου έδωσε παρηγοριά στις ώρες της ταλαιπωρίας από τις θεραπείες.

Έχετε ασχοληθεί με τη δημιουργική γραφή και έχετε εκδώσει συλλογές διηγημάτων. Πώς ήταν για εσάς η μετάβαση από τη μυθοπλασία σε μια τόσο προσωπική αφήγηση, όπου το υλικό δεν προέρχεται από τη φαντασία αλλά από τη δική σας ζωή;

Μου αρέσει να μιλάω ανοιχτά για μένα, για τη ζωή μου, τα συναισθήματά μου. Θα πρέπει να είναι το αποτέλεσμα πολλών χρόνων ψυχοθεραπείας. Η ψυχοθεραπεία σε συμφιλιώνει με τη ζωή, αλλά κυρίως με τον εαυτό σου. Έτσι μπορείς να μιλάς ελεύθερα, τουλάχιστον για όσα γνωρίζεις.  Ίσως επίσης, κάπου βαθιά μέσα μου να ήθελα να πω ότι ο καρκίνος δεν είναι μόνο θάνατος για να το ακούω κι εγώ. Ενδεχομένως βέβαια ήμουν τυχερή – τουλάχιστον μέχρι στιγμής!

Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ένας άνθρωπος που διαβάζει το βιβλίο σας, είτε έχει περάσει μια αντίστοιχη εμπειρία είτε βρίσκεται δίπλα σε κάποιον που τη βιώνει; Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να είχατε ακούσει εσείς όταν ξεκινούσε αυτή η διαδρομή;

 Κι εδώ θα συνεχίσω αυτά που λέω στην προηγούμενη απάντησή μου. Θα ήθελα να πω στους ανθρώπους που τους έχει αγγίξει ο καρκίνος, να έχουν θάρρος, να έχουν ελπίδα. Ο καρκίνος πια, σε μεγάλο ποσοστό, παλεύεται. Κι απ’ ότι μου είπαν όλοι οι γιατροί, με τους οποίους μίλησα στη διάρκεια της αρρώστιας, το να έχουμε καλό ηθικό βοηθάει πολύ. Κάπου φαίνεται ο καρκίνος φοβάται το θάρρος, φοβάται τη διάθεση του ανθρώπου να παλαίψει και … τρέπεται σε άτακτη φυγή! Θα πρέπει βέβαια να πω πάλι τώρα που όλα είναι σε αποδρομή, μέχρι στιγμής ήμουν τυχερή. Ελπίζω ότι η τύχη θα είναι με το μέρος μου, αλλά όπως είπα και παραπάνω, κι αν η τύχη αλλάξει, έζησα όλα αυτά τα χρόνια, θα κοιτάξω τον θάνατο μέσα απ’ αυτό το πρίσμα: της πλήρους – κατά το ανθρωπίνως δυνατόν – ζωής. 

Βλάρα Αλεξία