Κατερίνα Σταθοπούλου: "Ο φοίνικας συμβολίζει την αναγέννηση, τη δύναμη και την ικανότητα του ανθρώπου να σηκώνεται ξανά μετά από δύσκολες καταστάσεις".

Μέσα από το πρώτο της μυθιστόρημα «Ζωή ως Φοίνιξ», η Κατερίνα Σταθοπούλου υφαίνει μια συγκινητική ιστορία για τη δύναμη της ψυχής να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες της. Με φόντο τις δοκιμασίες, την απώλεια, τη συγχώρεση και τη δεύτερη ευκαιρία, παρακολουθούμε τη διαδρομή ηρώων που παλεύουν να υπερβούν τα τραύματα του παρελθόντος και να διεκδικήσουν μια νέα αρχή. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η συγγραφέας μιλά για τους συμβολισμούς του έργου της, τη μεταμορφωτική δύναμη της αγάπης και το μήνυμα ελπίδας που επιθυμεί να μεταφέρει στους αναγνώστες της.

Κατερίνα Σταθοπούλου

-Ο τίτλος «Ζωή ως φοίνιξ» παραπέμπει ξεκάθαρα στην αναγέννηση μέσα από τις δυσκολίες. Πώς προέκυψε αυτή η συμβολική επιλογή και τι εκφράζει για εσάς;

Ο τίτλος «Ζωή ως Φοίνιξ» δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ο φοίνικας συμβολίζει την αναγέννηση, τη δύναμη και την ικανότητα του ανθρώπου να σηκώνεται ξανά μετά από δύσκολες καταστάσεις. Είναι ένας συμβολισμός που με εκφράζει βαθιά, καθώς συνδέεται και με προσωπικά βιώματα και εμπειρίες της ζωής μου.

Πιστεύω ότι, όσο δύσκολα κι αν είναι τα πράγματα, ο άνθρωπος μπορεί να βρει μέσα του τη δύναμη να προχωρήσει και να ξαναχτίσει τον εαυτό του. Ακόμη κι όταν νιώθει ότι έχει φτάσει στον πάτο, μπορεί σιγά-σιγά να ανέβει ξανά, βήμα βήμα, και να αναγεννηθεί.

Αυτό ακριβώς ήθελα να εκφράσω και μέσα από την ιστορία του βιβλίου. Η αναγέννηση δεν είναι μόνο το θέμα του έργου, αλλά και ένα μήνυμα ελπίδας προς τον αναγνώστη: να μην τα παρατά ποτέ και να πιστεύει στη δύναμη που κρύβει μέσα του.

-Η ηρωίδα, η Μαρία, μεγαλώνει μέσα στον φόβο και τη σιωπή. Πώς προσεγγίσατε την ψυχολογική της διαδρομή προς την ενδυνάμωση και τη λύτρωση;

Στην αρχή της ιστορίας η Μαρία είναι μια φοβισμένη και εγκλωβισμένη γυναίκα, μεγαλωμένη μέσα στην πατριαρχία, τη σιωπή και την κακοποίηση. Έχει μάθει να υπομένει, όμως βαθιά μέσα της υπάρχει μια δύναμη που δεν έσβησε ποτέ.

Παρά τις δυσκολίες και τις αποτυχίες των προσπαθειών της να αλλάξει τη ζωή της, δεν παραιτείται πραγματικά. Ένα τραγικό γεγονός γίνεται η αφορμή να κλείσει οριστικά τους λογαριασμούς της με το παρελθόν, όμως η πραγματική αλλαγή προέρχεται από το θάρρος και την εσωτερική δύναμη που κουβαλούσε πάντα μέσα της.

Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι κρύβουμε μέσα μας μια σπίθα δύναμης, ακόμη κι όταν νομίζουμε ότι έχει σβήσει. Στην περίπτωση της Μαρίας, αυτή η σπίθα έγινε φωτιά και της έδωσε το θάρρος να πάρει τη ζωή στα χέρια της.

Μέσα από τη διαδρομή της ήθελα να δείξω ότι η δύναμη που χρειαζόμαστε δεν έρχεται απ’ έξω. Υπάρχει ήδη μέσα μας και περιμένει τη στιγμή που θα της επιτρέψουμε να βγει στο φως.

-Ο Νίκος από την άλλη πλευρά αντιπροσωπεύει τη φλόγα, την κίνηση και την ελπίδα. Τι ρόλο παίζει η αντίθεση των δύο ηρώων στην εξέλιξη της ιστορίας;

Ο Νίκος είναι ο σύζυγος της Μαρίας και ένας από τους πιο σημαντικούς χαρακτήρες του βιβλίου. Είναι ένας άνθρωπος με όνειρα, στόχους και πίστη στη ζωή. Παρά τις δυσκολίες, τους πολέμους και τις ανατροπές που αντιμετωπίζει, δεν μένει ποτέ στάσιμος. Συνεχίζει να προχωρά, να ελπίζει και να αγωνίζεται για ένα καλύτερο αύριο, γι’ αυτό και συμβολίζει την ελπίδα, την κίνηση και την αισιοδοξία.

Η αντίθεση ανάμεσα στον Νίκο και τη Μαρία είναι καθοριστική για την εξέλιξη της ιστορίας. Η Μαρία έχει μεγαλώσει μέσα στον φόβο και τη σιωπή, ενώ ο Νίκος αντιμετωπίζει τη ζωή με τόλμη και πίστη. Μέσα από τη σχέση τους, τη στηρίζει, την πιστεύει και τη βοηθά να ανακαλύψει τη δύναμη που υπήρχε ήδη μέσα της.

Θα έλεγα ότι η Μαρία είναι η δύναμη που παλεύει να βγει στο φως, ενώ ο Νίκος είναι το φως που της δείχνει τον δρόμο. Μέσα από τον χαρακτήρα του ήθελα να αναδείξω τη σημασία της ελπίδας, της επιμονής και της πίστης ότι πάντα υπάρχει μια νέα αρχή.

-Πιστεύετε ότι η αγάπη μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει ως καταλύτης αλλαγής στη ζωή ενός ανθρώπου;

Πιστεύω ότι η αγάπη μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης αλλαγής, αρκεί να την κατανοούμε με την ουσιαστική της έννοια. Αν και δεν μπορούμε να εξηγήσουμε με απόλυτο τρόπο τι είναι η αγάπη, μπορώ να πω τι είναι για μένα: είναι η απουσία του φόβου, είναι η απάντηση στον φόβο.

Στο βιβλίο, η αγάπη βοηθά ορισμένους ήρωες να αλλάξουν, όχι όμως όλους. Εκείνοι που βάζουν στην άκρη τα προσωπικά τους συμφέροντα καταφέρνουν να εξελιχθούν και να δουν τη ζωή διαφορετικά. Αντίθετα, όταν η αγάπη ιδιωτικοποιείται περιορίζεται και χάνει τη μεταμορφωτική της δύναμη.

Έχουν γραφτεί αμέτρητα βιβλία και τραγούδια για την αγάπη, την προδομένη, την ανεκπλήρωτη, την αργοπορημένη,  την παράνομη αγάπη και πόσα άλλα προσωνύμια.  Στο βιβλίο «Ζωή ως Φοίνιξ», όμως, ήθελα να αναδείξω την αγάπη ως δύναμη, ελπίδα και φως που μπορεί να ξυπνήσει μέσα μας ότι καλύτερο υπάρχει και να γίνει η αφετηρία κάθε ουσιαστικής αλλαγής.

-Το βιβλίο πραγματεύεται έντονα τη δοκιμασία, την απώλεια και τη δεύτερη ευκαιρία. Ποιο από αυτά τα θέματα θεωρείτε πιο καθοριστικό για το έργο σας;

Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα από αυτά τα θέματα, θα έλεγα πως η δεύτερη ευκαιρία είναι το πιο καθοριστικό για το βιβλίο. Οι δοκιμασίες και οι απώλειες είναι κομμάτι της ζωής όλων μας, όμως αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι το τι κάνουμε για αυτές.

Γι’ αυτό και στο «Ζωή ως Φοίνιξ» η δεύτερη ευκαιρία δεν είναι απλώς μια νέα αρχή, αλλά μια εσωτερική αναγέννηση.

-Η συγχώρεση αναδεικνύεται ως κεντρικό στοιχείο που μπορεί να ανατρέψει τη μοίρα. Πόσο δύσκολη αλλά και λυτρωτική είναι αυτή η διαδικασία για τους ήρωές σας;

Πιστεύω ότι μέσα από τη συγχώρεση και την αποδοχή μπορούμε να δώσουμε μια δεύτερη ευκαιρία πρώτα στον εαυτό μας και έπειτα να την εκδηλώσουμε και στους άλλους. Η συγχώρεση είναι μια αρκετά παρεξηγημένη έννοια. Δεν αλλάζει το παρελθόν, αλλά την ταύτισή μας με αυτό και έτσι μας επιτρέπει να προχωρήσουμε.

Για μένα, η δυσκολία είναι στο πως να καταφέρουμε να συγχωρήσουμε την ιδέα στην πίστη της απώλειας. Τότε γεννιέται μια απελευθέρωση που δίνει φτερά στον νου μας.

Αυτό καταγράφεται και μέσα στο βιβλίο. Οι ήρωες αρχίζουν να λυτρώνονται όταν απελευθερώνονται από την ανάγκη να συντηρούν τους ρόλους του θύματος και του θύτη. Εκείνη τη στιγμή παύουν να είναι δέσμιοι του παρελθόντος τους και αποκτούν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε μια νέα πραγματικότητα.

-Με δεδομένο το θεατρικό και μουσικό σας υπόβαθρο, πώς επηρεάζει η καλλιτεχνική σας εμπειρία τον τρόπο που χτίζετε χαρακτήρες και συναισθηματικές κορυφώσεις στο μυθιστόρημα;

Σίγουρα το θεατρικό και μουσικό μου υπόβαθρο επηρέασε τον τρόπο που έγραψα το βιβλίο. Οι σπουδές μου στην υποκριτική με βοήθησαν να προσεγγίσω τους χαρακτήρες πιο βαθιά, να κατανοήσω τα κίνητρα, τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις τους.

Μέσα από το θέατρο έμαθα ότι οι άνθρωποι δεν είναι μόνο καλοί ή μόνο κακοί. Κουβαλούν φως και σκοτάδι, φόβους, επιθυμίες και πληγές. Αυτό προσπάθησα να αποτυπώσω και στους ήρωές μου, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να ταυτιστεί μαζί τους και να αναγνωρίσει κάτι από τον εαυτό του μέσα στην ιστορία.

Παράλληλα, η μουσική και το θέατρο με βοήθησαν να χτίσω τις συναισθηματικές κορυφώσεις του βιβλίου με περισσότερη λυρικότητα και ένταση. Νομίζω ότι κάθε σκηνή έχει τον δικό της ρυθμό, όπως ακριβώς συμβαίνει σε ένα θεατρικό έργο ή σε ένα μουσικό κομμάτι.

-Ως πρώτο σας μυθιστόρημα, το «Ζωή ως φοίνιξ» φέρει έντονο συναισθηματικό φορτίο. Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης όταν ολοκληρώσει την τελευταία σελίδα;

Ως πρώτο μου μυθιστόρημα, το «Ζωή ως Φοίνιξ» φέρει έντονο συναισθηματικό φορτίο. Το έγραψα με μεγάλη χαρά, αλλά και ως μια βαθιά προσωπική ανάγκη έκφρασης, μιας και ξεκίνησε στην περίοδο της καραντίνας και αποτέλεσε τη δική μου «έξοδο», τη δική μου διέξοδο.

Αυτό που θα ήθελα να κρατήσει ο αναγνώστης, όταν κλείσει το βιβλίο, είναι πρώτα η σύνδεση με τις ρίζες του· με το ξεκίνημά του και με το τι τον έχει διαμορφώσει ως άνθρωπο.

Και δεύτερον, το βαθύτερο μήνυμα ότι μέσα από τις δυσκολίες και τις δοκιμασίες, στο τέλος έρχεται η συγχώρεση και η εσωτερική απελευθέρωση. Μετά από κάθε μπόρα, όσο δύσκολη κι αν είναι, έρχεται πάντα ένα ουράνιο τόξο ή η άνοιξη που επιστρέφει μετά τον χειμώνα.

Βλάρα Αλεξία