Απόστολος Γιώτας: "Ο κινηματογράφος και κυρίως η μουσική είναι μέγιστες επιρροές για εμένα".

Ο Απόστολος Γιώτας, μέσα από τη συλλογή διηγημάτων Κάτι, καταγράφει μικρές αλλά βαθιά φορτισμένες στιγμές καθημερινών ανθρώπων που κινούνται διαρκώς στα όρια της ζωής, της απώλειας και της υπαρξιακής αβεβαιότητας. Με λιτή αλλά αιχμηρή γραφή, οι ιστορίες του λειτουργούν σαν λογοτεχνικά στιγμιότυπα που συμπυκνώνουν ολόκληρες ζωές, φωτίζοντας το «κάτι» που βρίσκεται ανάμεσα στο κενό και την πληρότητα. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο συγγραφέας μιλά για το βάρος της εμπειρίας, τη δύναμη της λογοτεχνίας να σταματά τον χρόνο και την ανάγκη να κοιτάμε κατάματα τις πιο δύσκολες όψεις της πραγματικότητας.

Στη συλλογή Κάτι παρουσιάζετε στιγμές από τη ζωή ανθρώπων που μοιάζουν καθημερινοί αλλά κουβαλούν βαθιά υπαρξιακά βάρη. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να καταγράψετε αυτές τις ιστορίες τώρα, μετά από πενήντα χρόνια ζωής και εμπειριών;

Από μικρή ηλικία είχα μάθει να μπαίνω στην θέση των άλλων, να συμπάσχω και να συμπονώ. Το λάθος μου ήταν ότι πάντα συνέχιζα να κουβαλάω εκτός από τα δικά μου και όλα τα προβλήματα των υπολοίπων. Έτσι, όταν πια το βάρος έγινε δυσβάσταχτο, αναγκάστηκα να το ξεφορτώσω. Κάποιοι, λοιπόν, διαβάζοντας αυτά τα διηγηματάκια ίσως βοηθήσουν στο κουβάλημα από εδώ και στο εξής. Οπότε, όπως καταλαβαίνετε, το κάνετε με προσωπική ευθύνη, μην πείτε ότι δεν σας προειδοποίησα!

Οι ήρωές σας συχνά βρίσκονται στα όρια: ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, τη μνήμη και τη λήθη, την κανονικότητα και την εκτροπή. Τι σας ελκύει σε αυτές τις «οριακές» ανθρώπινες στιγμές;

Δεν πρόκειται μόνο για έλξη αλλά περισσότερο για μια αναπόδραστη κατάσταση. Οι ζωές όλων μας κινούνται πάντοτε ανάμεσα στις προαναφερθείσες συνθήκες. Όταν βιώνουμε ευχάριστες στιγμές δεν συνειδητοποιούμε τις δυσκολίες αλλά και το αντίστροφο. Το δίπολο, όμως, υφίσταται πάντα. Όλη μέρα κάθε μέρα.

Ο τίτλος Κάτι είναι λιτός αλλά ταυτόχρονα αινιγματικός. Τι είναι αυτό το «κάτι» που διαπερνά τις ιστορίες σας;

Είναι αυτό που υποσυνείδητα προσπαθούμε να έχουμε. Παραπάνω από το τίποτα, λιγότερο από το πολύ. Το τίποτα οδηγεί εύλογα στο κενό ενώ και το πολύ, λόγω της δυσκολίας στη διαχείρισή του, καταλήγει στο ίδιο ή παρόμοιο αποτέλεσμα. Παρόλα αυτά πάντα χρειαζόμαστε “Κάτι”.

Στα διηγήματα συναντάμε εικόνες έντονες και συχνά σκοτεινές, ένα νεκρό κορίτσι, έναν άνθρωπο που κρύβει το κομμένο του χέρι, έναν αυτόχειρα σε κοινή θέα. Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία πρέπει να κοιτάζει κατάματα τις πιο δύσκολες όψεις της πραγματικότητας;

Νομίζω πως είναι το μοναδικό πράγμα που οφείλει να κάνει. Οι εύκολες όψεις έχουν κι αυτές την χρησιμότητά τους κυρίως ως αναγνώσματα που βοηθούν να περάσει η ώρα. Οι δύσκολες, όμως, καταφέρνουν αρκετές φορές να κάνουν τον χρόνο να σταματά ή το λιγότερο να μην καταλαβαίνουμε πως πέρασε η ώρα. “Κάτι” είναι κι αυτό, αν και όχι πάντοτε το ζητούμενο.

Πολλές από τις ιστορίες μοιάζουν σαν στιγμιότυπα, σχεδόν σαν λογοτεχνικά «καρέ». Επηρέασαν τη γραφή σας άλλες μορφές τέχνης, όπως ο κινηματογράφος ή η μουσική;

Είναι ακριβώς αυτό, μικρά στιγμιότυπα χωρίς πάντα κάποια κατάληξη όπως τα βλέπουμε περνώντας δίπλα τους, χωρίς να σταματάμε. Ο κινηματογράφος και κυρίως η μουσική είναι μέγιστες επιρροές για εμένα. Η εικόνα στον κινηματογράφο είναι τόσο δυνατή σε συναίσθημα αλλά είναι αυτό που βλέπεις ακόμη κι αν έχει χιλιάδες λεπτομέρειες. Η μουσική, όμως, καταφέρνει να σου δημιουργήσει εικόνες(και συναισθήματα) οι οποίες είναι συχνά τελείως διαφορετικές για τον καθένα. Σχεδόν μαγικό! Μόνο οι μυρωδιές θεωρώ πως την ξεπερνούν.

Έχετε πει ότι αποφασίσατε να γράψετε παρά την «κατακραυγή» των κοντινών σας ανθρώπων. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η καθυστερημένη αλλά αποφασιστική στροφή προς τη συγγραφή;

Μια μέρα,μου τηλεφώνησε ένας φίλος και μου είπε ότι την ώρα που διάβαζε ένα από τα διηγήματα έκλαιγε ενώ ταυτόχρονα γελούσε. Το εννοούσε..Δεν νομίζω πως μπορώ να εξηγήσω με λέξεις τι σημαίνει αυτό.

Το 2025 βραβευτήκατε στον διαγωνισμό διηγήματος του λογοτεχνικού περιοδικού Ο Αναγνώστης. Πώς επηρέασε αυτή η διάκριση την απόφασή σας να εκδώσετε το πρώτο σας βιβλίο;

Ευτυχώς η διάκριση προέκυψε αφού είχε ήδη δρομολογηθεί η έκδοση. Έτσι, λοιπόν, δεν επηρέασε κάποια απόφαση αλλά μόνο την ψυχολογική μου κατάσταση. Μου έδωσε μεγάλη χαρά επειδή προήλθε από τους πιο έμπειρους αναγνώστες προς τον πλέον άπειρο συγγραφέα.

Αν οι ιστορίες του Κάτι συμπυκνώνουν «μισή ζωή σε λίγες λέξεις», τι θα θέλατε τελικά να μείνει στον αναγνώστη όταν κλείσει το βιβλίο;

Λίγα λεπτά ησυχίας για να ακούσει τι σκέφτεται. Η άλλη μισή είναι πάντα εδώ.

Βλάρα Αλεξία