Ειρήνη Δερμιτζάκη: "Βομβαρδιζόμαστε συνεχώς από έναν όγκο πληροφορίας λόγω των κοινωνικών δικτύων, που μας θολώνει τη σκέψη".

Στο νέο της μυθιστόρημα «Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό», η Ειρήνη Δερμιτζάκη συνδυάζει πολιτικό θρίλερ, μαύρη κωμωδία και μαγικό ρεαλισμό για να μιλήσει για την εξουσία, την ευθύνη, την αλήθεια και τη χειραγώγηση. Με αφετηρία μια ανατρεπτική ιδέα και φόντο την Ελλάδα και τη Βαρκελώνη, η συγγραφέας στήνει μια ιστορία όπου η πολιτική πραγματικότητα συναντά την εφηβεία και την ανάγκη για ελευθερία.

Γιατί επιλέξατε να βάλετε στο κέντρο της ιστορίας ένα κορίτσι που βρίσκεται απέναντι στην πολιτική εξουσία;

Υποσυνείδητα έγινε. Η πρώτη ιδέα είναι και η αφετηρία του μυθιστορήματος. Πέρασε κάποια στιγμή από το μυαλό μου η σκέψη ότι ένα κορίτσι σκοτώνει τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, δεν θυμάμαι πώς και γιατί. Αλλά έτσι λειτουργούν οι ιδέες, έρχονται και με βρίσκουν. Έπειτα, αποφάσισα ότι αυτό είναι μια ενδιαφέρουσα ιδέα για να ξεκινήσω να γράφω το νέο μου βιβλίο.

Η ηρωίδα κάνει μια πράξη που αλλάζει την ιστορία, χωρίς να γνωρίζει τις συνέπειές της. Πότε ένας άνθρωπος υγίνεται πραγματικά υπεύθυνος για τις πράξεις του;

Φαντάζομαι όταν έρθει αντιμέτωπος με τις συνέπειες. Αλλά δεν λειτουργεί έτσι σε όλους τους ανθρώπους. Κάποιοι δεν μαθαίνουμε ποτέ από τα λάθη μας. Ωστόσο, όσο το κορίτσι αντιμετωπίζει τις συνέπειες της πράξης της, με το πιο σημαντικό ότι χάνει την ελευθερία της, παράλληλα μια κουστωδία πολιτικών προσώπων εκμεταλλεύεται ανεμπόδιστα τη χώρα χωρίς ποτέ να αναλαμβάνει ευθύνες. Υπάρχει κοινωνική ανισότητα στη δικαιοσύνη στην Ελλάδα. Σοβαρά εγκλήματα μένουν ατιμώρητα, βιαστές που έχουν χρήματα και γνωριμίες κυκλοφορούν ελεύθεροι κι αν χρωστάς, σου παίρνουν το σπίτι.

Το βιβλίο συνδυάζει πολιτικό θρίλερ, μαύρη κωμωδία και μαγικό ρεαλισμό. Τι σας έδωσε αυτή η συνύπαρξη διαφορετικών ειδών;

«Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό» είναι πια το τρίτο μου μυθιστόρημα. Μετά από οκτώ βιβλία, δέκα θεατρικά έργα και αρκετά σενάρια, ήθελα να πειραματιστώ με την αφήγηση. Να μη διαβάσει ο αναγνώστης μια από τα ίδια. Το να πειραματιστώ με αυτά τα είδη απελευθέρωσε κι άλλο τη φαντασία μου.

Η Βαρκελώνη και η ιστορία της Καταλονίας έχουν σημαντική θέση στην αφήγηση. Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε περισσότερο σε αυτόν τον τόπο;

Η ιστορία του τόπου και η αρχιτεκτονική. Συναιστάνθηκα τα τραύματα των Καταλανών από τον Ισπανικό Εμφύλιο σαν να τους ήξερα από πάντα. Από την άλλη, έχουν μια οργάνωση τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη και μια αισθητική συνέπεια που λείπει από την Ελλάδα. Καμιά φορά σκέφτομαι στα ταξίδια που κάνω (αυτή τη στιγμή είμαι στην Πράγα, σε ένα residency για συγγραφείς, και ψάχνω υλικό για μια νέα ιστορία) ότι η Ελλάδα είναι ακόμα ένα νεοσύστατο κράτος που προσπαθεί ακόμα να σταθεί στα πόδια του, λες και τελείωσε πριν λίγους μήνες η Τουρκοκρατία.

Στο βιβλίο υπάρχει έντονα το θέμα της αλήθειας και της ψεύτικης είδησης. Πόσο εύκολο είναι σήμερα να ξεχωρίσουμε την αλήθεια από την κατασκευασμένη πραγματικότητα;

Βομβαρδιζόμαστε συνεχώς από έναν όγκο πληροφορίας λόγω των κοινωνικών δικτύων, που μας θολώνει τη σκέψη. Εκατοντάδες συναισθήματα γεννιούνται με ένα σκρολ, που τελικά μας οδηγεί σε μια συναισθηματική απάθεια. Δεν είναι, λοιπόν, εύκολο να βρεις την αλήθεια και γι’ αυτό το βιβλίο μου θίγει αυτό το ζήτημα χωρίς να δίνει απάντηση.

Οι έφηβοι του βιβλίου φαίνονται να αναζητούν τη θέση τους σε έναν κόσμο που δεν τους δίνει εύκολες απαντήσεις. Τι πιστεύετε ότι δυσκολεύει περισσότερο τους νέους σήμερα;

Καλύτερα να μιλήσουν οι έφηβοι γι’ αυτό. Εγώ το μόνο που θα μπορούσα να απαντήσω είναι για τη δική μου εφηβεία. Προσπαθούσα να βρω τον εαυτό μου και τη θέση μου στον κόσμο χωρίς πολλή βοήθεια από τους απέξω. Αυτό κάνουν και η Μαρία και το Ότο στο βιβλίο, δύο έφηβα παιδιά που τελικά, στο χάος που επικρατεί, σώζονται επειδή έχουν το ένα το άλλο.

Το χιούμορ λειτουργεί μέσα σε μια ιστορία με πολιτική βία, θάνατο και διαφθορά. Πώς μπορεί το γέλιο να γίνει τρόπος για να μιλήσουμε για σοβαρά πράγματα;

Αποσυμπιέζει το δράμα και την ένταση. Έτσι λειτουργώ και στην προσωπική μου ζωή, οπότε αναπόφευκτα περνάει και στη γραφή μου. Θα έλεγα πως δεν χρησιμοποιώ το γέλιο για να πω σοβαρά πράγματα, αλλά τη σάτιρα από την οποία προκύπτει και το γέλιο. 

Αν η ηρωίδα μπορούσε να ξαναζήσει τη στιγμή που άλλαξε τη ζωή της, πιστεύετε ότι θα έκανε ξανά την ίδια επιλογή;

Ε, ναι! Αλλιώς θα έπρεπε να γράψω ένα άλλο βιβλίο.

Το νέο μυθιστόρημα της Ειρήνης Δερμιτζάκη, «Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό», κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εύμαρος.

Βλάρα Αλεξία