Open Mind

  Σαράντος Ι. Καργάκος, ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ 1826-2026, εκδ. Μένανδρος, Αθήνα 2026, 125 σελ. (Περιλαμβάνει Επίλογο, Χρονολόγιο, Βιβλιογραφία και φωτογραφικό υλικό). ISBN 978-618-5447-61-8

Το μυθιστόρημα Νυχτερινές ικεσίες του Santiago Gamboa είναι από εκείνα τα βιβλία που σε κρατούν κυρίως με τη δύναμη της αφήγησης. Η ιστορία ξεκινά από μια δύσκολη κατάσταση για τον βασικό ήρωα, αλλά σύντομα ανοίγει προς έναν πολύ μεγαλύτερο κόσμο. Μέσα από τις διαφορετικές αφηγήσεις, ο αναγνώστης μετακινείται από πόλη σε πόλη και παρακολουθεί μια διαδρομή που είναι ταυτόχρονα προσωπική και γεμάτη κοινωνικές αποχρώσεις. Ένα από τα στοιχεία που κάνουν το βιβλίο να ξεχωρίζει είναι οι περιγραφές. Ο συγγραφέας δημιουργεί έντονες εικόνες και καταφέρνει να δώσει την αίσθηση ότι ταξιδεύεις μαζί με τους χαρακτήρες. Οι τόποι εκτός από φόντο, επηρεάζουν τη διάθεση της ιστορίας και φωτίζουν τις επιλογές των ηρώων. Έτσι το μυθιστόρημα αποκτά ρυθμό που θυμίζει σε σημεία κινηματογραφική αφήγηση.

  Μοιραία σύμπτωση , το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Χαράλαμπου Στυλιανού από τις Εκδόσεις Βακχικόν. Αποτελεί μία αστυνομική πρόκληση με δράση και σασπένς από την αρχή μέχρι το τέλος.

Ματ Σαμώρ, ΑΠΑΝΤΑ (ΠΛΗΝ ΠΟΛΛΩΝ ΕΞΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ), εκδόσεις ΤΣΟΤΡΑΣ, Αθήνα 2025, 76 σελ. ISBN 978-618-217-107-3. Η ποιητική συλλογή «Άπαντα (πλην πολλών εξαιρουμένων)» συνιστά ένα ιδιότυπο και ειλικρινές πρώτο εκδοτικό εγχείρημα, που κινείται στα όρια της εξομολόγησης, της φιλοσοφικής αναζήτησης και της αισθητικής πρόκλησης. Ήδη από τον τίτλο διαφαίνεται μια ειρωνική διάθεση: το «Άπαντα» αναιρείται από την παρένθεση, προϊδεάζοντας τον αναγνώστη για ένα έργο που δεν διεκδικεί πληρό-τητα, αλλά μάλλον αποτυπώνει θραύσματα μιας εσωτερικής διαδρομής.

Το βιβλίο Το άλλο πρόσωπο του Κυβερνήτη του Λευτέρη Παπακώστα  επιχειρεί κάτι ιδιαίτερα απαιτητικό: να φωτίσει εκ νέου μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της νεότερης ελληνικής ιστορίας, τον Ιωάννης Καποδίστριας , όχι μέσα από την καθιερωμένη, σχεδόν αγιογραφική εικόνα του πρώτου Κυβερνήτη, αλλά μέσα από μια πιο ανθρώπινη και πολυεπίπεδη προσέγγιση. Κυκλοφορώντας από τις Εκδόσεις Αγγελάκη , το έργο εντάσσεται σε μια σύγχρονη τάση της ιστοριογραφίας που αναζητά πίσω από τα γεγονότα τον χαρακτήρα, τις αντιφάσεις και τις εσωτερικές διαδρομές των ιστορικών προσώπων. Ο συγγραφέας στηρίζει την αφήγησή του σε σημαντικό αρχειακό υλικό, αξιοποιώντας επιστολές και τεκμήρια που δίνουν μια αίσθηση άμεσης επαφής με τον ίδιο τον Καποδίστρια. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του βιβλίου: η ιστορία παρουσιάζεται ως μια ζωντανή διαδρομή, όπου ο αναγνώστης παρακολουθεί την πορεία ενός ανθρώπου που διαμορφώνεται μέσα από κρίσιμες ιστορικές συγκυρίες. Μέσα από αυτές τις πηγές αποκαλύπτεται ...

  Το πόνημα του Γιώργου Σκαρβελάκη, με τίτλο « Μουσικοθεατρικός Διάλογος: Από το Αρχαίο Δράμα στη Σύγχρονη Όπερα », αποτελεί μια μεγαλόπνοη και πνευματικά γενναία προσπάθεια να χαρτογραφηθεί η αδιάλειπτη συνέχεια του ελληνικού πνεύματος μέσα στους αιώνες. Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορική αναδρομή, αλλά για μια ζωντανή, παλλόμενη απόδειξη ότι η αρχαία ελληνική τραγωδία δεν υπήρξε ποτέ ένα στατικό μουσειακό είδος, αλλά ένας διαρκώς μεταμορφούμενος οργανισμός που βρήκε τη φυσική του συνέχεια στις μεγαλειώδεις σκηνές της παγκόσμιας όπερας. Η αφήγηση του συγγραφέα ξεκινά με μια βαθιά κατάφαση στη δύναμη της μνήμης. Κατορθώνει να αναδείξει πώς η «Απολλώνια» διαύγεια και η «Διονυσιακή» μέθη, οι δύο αυτοί πυλώνες της νιτσεϊκής σκέψης, λειτούργησαν ως το DNA πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε το οικοδόμημα της λυρικής τέχνης. Από την Αναγέννηση και τις πρώτες απόπειρες της Φλωρεντινής Καμεράτας να αναστήσει το αρχαίο μέλος, ο Σκαρβελάκης παρακολουθεί με οξυδέρκεια τη ροή του χρόνου. Μας οδηγεί...

  Με το Ιντερμέτζο , η Σάλι Ρούνεϊ καταθέτει ένα από τα πιο ώριμα και πολυεπίπεδα έργα της. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που εστιάζει στη λεπτή, σχεδόν αδιόρατη περιοχή ανάμεσα στο πένθος και τη συνέχιση της ζωής, ανάμεσα στην απόσταση και την ανάγκη για επαφή. Η συγγραφέας τοποθετεί στο επίκεντρο δύο αδέλφια, τον Πίτερ και τον Ίβαν, και εξετάζει με εντυπωσιακή οξυδέρκεια τον τρόπο με τον οποίο η απώλεια λειτουργεί ως καταλύτης εσωτερικών αναμετρήσεων.

Φτου σου κοπελάρα μου , το νέο βιβλίο της Χρυσούλας Γεωργούλα από τις εκδόσεις Βακχικόν. Είναι μία σειρά από δυστυχήματα: 12 ιστορίες συναισθηματικής ενηλικίωσης, έντονης φόρτισης και σύναμα τολμηρό και τρυφερό.

  Το βιβλίο Ο Μάνος Ελευθερίου του τόπου και της ουτοπίας της Μαρίας Χατζηαποστόλου φαίνεται να ξεπερνά μια απλή μελέτη ή μια βιογραφική προσέγγιση· είναι περισσότερο μια συνομιλία με μια παρουσία που συνεχίζει να κινείται μέσα στον χρόνο και στη μνήμη. Διαβάζοντας γίνεται σαφές ότι η συγγραφέας επιλέγει έναν δρόμο προσωπικό, σχεδόν μυσταγωγικό, για να πλησιάσει τον δημιουργό. Δεν τον τοποθετεί σε βάθρο· τον καλεί να περπατήσει δίπλα μας, ακόμη και «στον Άδη σεργιανώντας». Η εργασία αυτή δείχνει φροντίδα, επιμονή στην έρευνα και μια ουσιαστική διάθεση κατανόησης, χωρίς να καταφεύγει σε εύκολες εξιδανικεύσεις.

  Κάτι τα νέα διηγήματα του Αποστόλου Γιώτα, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Βακχικόν. Είναι 11 μικρές ιστορίες με γλαφυρότητα και σαρκασμό, με επίκεντρο τον άνθρωπο, τις αδυναμίες του, τους φόβους του, μα κυρίως τη ζωή και τα παιχνίδια της μοίρας.

  Σε μια εποχή όπου η λογοτεχνία συχνά βιάζεται να εντυπωσιάσει με ρυθμούς, ανατροπές και εξωτερικές εντάσεις, ο Ισπανός συγγραφέας Χαβιέρ Μαρίας επιμένει να γράφει σαν στοχαστής, σαν ένας φιλόσοφος της αφήγησης που αναζητά, μέσα από τον μακροπερίοδο λόγο του, τα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης. Το Μπέρτα Ίσλα , ένα από τα όψιμα μυθιστορήματά του, είναι το είδος του βιβλίου που δεν διαβάζεται βιαστικά· απαιτεί υπομονή, παραδοχή, εσωτερική συμμετοχή. Και ανταμείβει πλουσιοπάροχα. Το μυθιστόρημα αφηγείται την ιστορία της Μπέρτα και του Τομ – δύο νέων που μεγαλώνουν στη Μαδρίτη της δεκαετίας του ’60 και υπόσχονται ο ένας στον άλλον έναν κοινό βίο. Όμως η μοίρα, με την έννοια όχι του απρόβλεπτου αλλά του αργά και ύπουλα επερχόμενου, παρεισφρέει. Ο Τομ, μισός Ισπανός και μισός Άγγλος, χαρισματικός, με ασυνήθιστο ταλέντο στις γλώσσες και τις μιμήσεις, γίνεται στόχος των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Και από τη στιγμή που θα εισέλθει στον κόσμο των κατασκόπων, θα πάψει να είναι ο Τομ Τζακό...

  Η Σιωπή που μίλησε   της Βίκυς Τσιρκώνη, είναι μια παραβολή που αναδεικνύει τη δύναμη που κρύβει κάθε άνθρωπος μέσα του, καθώς και τις αντοχές που διαθέτει. Παρά τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει, όταν υπάρχει ισχυρή θέληση και προσήλωση στον στόχο, μπορεί να ανοίξει τα φτερά του σαν ένα πουλί και να πετάξει μακριά. Ακόμα κι αν κάποια στιγμή λαβωθεί και αδυνατεί να πετάξει, έχει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί και να ξαναβρεί τη δύναμη να υψωθεί ξανά.

Το «Το όνομά μου είναι Εστέλα» της Alia Trabucco Zerán είναι ένα μυθιστόρημα χαμηλόφωνο στην επιφάνειά του, αλλά επίμονα ανήσυχο στο βάθος. Δεν επιδιώκει να συγκλονίσει με θεαματικές ανατροπές ούτε να χειραγωγήσει συναισθηματικά τον αναγνώστη. Αντίθετα, χτίζει σταδιακά μια αίσθηση αγωνίας που δεν προέρχεται από το τι θα συμβεί, αυτό το γνωρίζουμε σχεδόν από την πρώτη σελίδα, αλλά από το πώς και γιατί φτάνουμε εκεί.

  Το βιβλίο Η δύναμη του σπασμένου φτερού της Ελένης Καραμπάτσου είναι ένα τρυφερό παιδικό αφήγημα που δεν περιορίζεται απλώς στην ψυχαγωγία, αλλά επιχειρεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο με τα παιδιά γύρω από έννοιες βαθιά ανθρώπινες και συχνά δύσκολες: τον αποχωρισμό, την απώλεια και τη δύναμη της ψυχής.

Το βιβλίο του Δημήτρη Τζιώτη «ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ. Η αληθινή Ιστορία» δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική μελέτη, αλλά ένα νομικό και πολιτικό μανιφέστο . Μέσα από τη δημοσίευση πρωτογενών πηγών, δικογράφων, γνωμοδοτήσεων του Κ. Βολτή και αποφάσεων του Αρείου Πάγου, ο συγγραφέας αποδομεί με χειρουργική ακρίβεια την κυρίαρχη αφήγηση που θέλει τον Ολυμπισμό να «γεννιέται» αποκλειστικά στο Παρίσι του 1894. Η ροή του κειμένου συνδέει αριστοτεχνικά το όραμα του Ρήγα Φεραίου και τις θυσίες του Ευαγγέλη Ζάππα με τις σύγχρονες δικαστικές αίθουσες. Ο Ζάππας, αγωνιστής του 1821 που πολέμησε υπό τον Μπότσαρη και τον Καραϊσκάκη, οραματίστηκε την αναβίωση των Αγώνων ως «συμπλήρωμα του εθνικού προγράμματος» της παλιγγενεσίας. Το έργο αναδεικνύει μια συστηματική αδυναμία της ελληνικής πολιτείας να διαχειριστεί την άυλη κληρονομιά των εθνικών ευεργετών, μετατρέποντας μια οικουμενική ιδέα σε «ραχιτική» γραφειοκρατική εκκρεμότητα, όπως ήδη προειδοποιούσε ο Λύσανδρος Καυτανζόγλου από το 1879.

Ο ΕΡΩΤΑΣ: ένα συναίσθημα τόσο οικείο και ταυτόχρονα τόσο ακατανόητο… Μια δύναμη που γεννά φως, μα κρύβει και σκιές... Ένας ψίθυρος που γίνεται κραυγή, μια γαλήνη που μπορεί να καταλήξει σε καταιγίδα... Με αυτό το θέμα καταπιάστηκε ο Κώστας Καραλής, προσφέροντάς μας μια ποιητική συλλογή όπου ο έρωτας αποτελεί το στοιχείο διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε αντιφατικές έννοιες. Αλλά και πως μπορούσε να γίνει αλλιώς, αφού ο έρωτας είναι το συναίσθημα εκείνο που παρασύρει, ενθουσιάζει, αλλά και πληγώνει και απογοητεύει… Για το λόγο αυτό, ο Καραλής δεν μας παρουσιάζει τον έρωτα ως ιδανικό ή ως καταφύγιο — μα ως ένα παράδοξο. Είναι εκεί που η επιθυμία συναντά την απουσία, η προσμονή συνορεύει με την απώλεια, και το «μαζί» συνυπάρχει με το «μόνος». Αλλά για να υπάρξει η απόλυτη ταύτιση, η ερωτευμένη ψυχή περνά πολλά στάδια: Στην αρχή κυριαρχεί ο δισταγμός, ο εσωτερικός μονόλογος: (« δεν είσαι έτοιμος για ταξίδι, μου λες», ποίημα Πορεία), («Αυτό το τρένο το πήρε άλλος για σένα,/ εσύ ήσουν απλώς συνεπιβ...

  Η Σιωπή των Λουλουδιών , η νουβέλα της Ιουλίας Τζίβα από τις εκδόσεις Άνεμος, είναι μία ιστορία της Αριάδνης, όπου στα 22 της χρόνια αντιμετώπισε τη σκληρή πραγματικότητα: έναν γάμο, μία κακοποιητική σχέση και ένα παιδί που γεννιέται μέσα σε αυτόν τον γάμο.

  Η ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΨΕΛΗΣ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΑΒΑΓΙΑΝΝΗΣ: Οδοιπορικό της Κυψέλης στις δεκαετίες’50 και ’60. ΛΕΑΝΔΡΟΣ ΣΛΑΒΗΣ: Περιπλάνηση στο «Οδοιπορικό της Κυψέλης» και η Κυψέλη στη Λογοτεχνία, εκδόσεις ΛΟΓΟ_ΤΥΠΟ, Αθήνα 2025 (Β’ έκδοση), 152 σελ. ISBN: 978-618-5838-23-2. Η πατριδογνωσία της Κυψέλης είναι ένα βιβλίο που επιχειρεί να αποτυπώσει την ταυτότητα μιας από τις πιο εμβληματικές αθηναϊκές συνοικίες μέσα από την προσωπική, κοινωνική και ιστορική της μνήμη. Η Κυψέλη – πυκνοκατοικημένη, πολύχρωμη, παλιά και σύγχρονη ταυτόχρονα – αποτελεί ιδανικό πεδίο για μια τέτοια “πατριδογνωσία”: μια αναζήτηση δηλαδή των ριζών, των εικόνων και των ιστοριών που συγκροτούν το “μικρό έθνος” μιας μεγάλης και παλαιάς γειτονιάς. Το βιβλίο αποτελείται στην πραγματικότητα από δυο ξεχωριστά πονήματα. Το πρώτο που υπογράφει ο Ανδρέας Βαβαγιάννης αποτελεί το υφάδι, την αποτύπωση και καταλογογράφηση όλων των συστατικών αυτής της συνοικίας: όρια, τοπόσημα, χαρακτηριστικά σημεία, εξέχουσες προσωπικότητες που ...

  Το Μικροαστικές νευρώσεις του Νίκου Βασάλου , το νέο βιβλίο από τις Εκδόσεις Γλαρόλυκοι , είναι ένα αφήγημα μικρών διηγημάτων που, χωρίς πολλές περιγραφές, αναλύει διάφορες καθημερινές καταστάσεις. Κάποιες μικρές στιγμές, πολύ οικείες, με ένα χαμόγελο, ένα βλέμμα, μια εικόνα που θα σου μείνει χαραγμένη μέσα στον νευρώνα του εγκεφάλου, ασυνείδητα αλλά ανεξίτηλα.

 Δήμος Νέας Ιωνίας – Κέντρο Σπουδής και Ανάδειξης Μικρασιατικού Πολιτισμού (ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ),  1922–2022. 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.  Ο τραγικός ξεριζωμός των Χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής.  Οι διαδρομές σωτηρίας προς την Ελλάδα, (Εισαγωγικό σημείωμα, Λουκάς Χριστοδούλου για το Διοικητικό Συμβούλιο, Πρόλογος,  Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ), εκδ. ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ, Νέα Ιωνία 2022, σελ. 614.  ISBN: 978-618-86109-0-3 Το βιβλίο «1922–2022.  100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.